ബെംഗളൂരു, 2026 സെപ്റ്റംബർ 24 –

കോൺടാക്ട് പട്ടികയിലുള്ളവർക്ക് സാധാരണയായി കാണാൻ കഴിയുന്ന വാട്സ്ആപ്പ് സ്റ്റാറ്റസ് പൊതുവേദിയിലെ പ്രസിദ്ധീകരണമോ പ്രചരണമോ ആയി കണക്കാക്കി ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 505(2) പ്രകാരം സാമുദായിക വിദ്വേഷക്കുറ്റം ചുമത്താനാകില്ലെന്ന് കർണാടക ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് രാജേഷ് റായ് കെ. 2026 സെപ്റ്റംബർ 11ന് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവിൽ വെങ്കപ്പ ഗൗഡയ്ക്കെതിരെ ദക്ഷിണ കന്നഡയിലെ സുബ്രഹ്മണ്യ പൊലീസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത 38/2024 നമ്പർ എഫ്‌ഐആർ റദ്ദാക്കി. വെങ്കപ്പ ഗൗഡയ്ക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ സുയോഗ് ഹെർലെ ഇ. ഹാജരായി. കർണാടക സർക്കാരിനുവേണ്ടി ഹൈക്കോടതി സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ മഹേഷ് പി. ഹാജരായി. രണ്ടാം എതിർകക്ഷിയായ വെങ്കപ്പ എൻ.പി.ക്ക് നോട്ടീസ് ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹം കോടതിയിൽ ഹാജരായിരുന്നില്ല.

ലോക്സഭാ ഫലത്തിന് പിന്നാലെയുള്ള സ്റ്റാറ്റസിനെതിരെ 2024 ജൂൺ 7ന് പരാതി

2024ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് പിന്നാലെ ജൂൺ 5ന് വെങ്കപ്പ ഗൗഡ വാട്സ്ആപ്പ് സ്റ്റാറ്റസ് പങ്കുവച്ചതാണ് കേസിന് തുടക്കം. ഒരു പ്രത്യേക സമുദായത്തെ പരാമർശിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള സ്റ്റാറ്റസ് സമൂഹങ്ങൾക്കിടയിൽ ശത്രുത സൃഷ്ടിച്ചെന്നാരോപിച്ച് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് അംഗമായ വെങ്കപ്പ എൻ.പി. 2024 ജൂൺ 7ന് പരാതി നൽകി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് സുബ്രഹ്മണ്യ പൊലീസ് ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 505(2) പ്രകാരം എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്.

അക്രമത്തിന് പ്രേരിപ്പിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യം പരാതിയിൽ കാണുന്നില്ലെന്ന് കോടതി

സ്റ്റാറ്റസിന്റെ ഉള്ളടക്കം സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ച കോടതി, പൊതുക്രമം തകർക്കാനോ ആളുകളെ അക്രമത്തിന് പ്രേരിപ്പിക്കാനോ ഹർജിക്കാരന് ഉദ്ദേശ്യമോ ലക്ഷ്യമോ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ പരാതിയിൽ ഇല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി. വകുപ്പ് 505(2) പ്രകാരമുള്ള കുറ്റത്തിന് ആവശ്യമായ മനഃപൂർവമായ ഉദ്ദേശ്യം കേസിലെ ആരോപണങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നില്ലെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

വാട്സ്ആപ്പ് സ്റ്റാറ്റസ് പൊതുവേദിയല്ല; സാധാരണ കാണുന്നത് കോൺടാക്ട് പട്ടികയിലുള്ളവർ

വാട്സ്ആപ്പ് സ്റ്റാറ്റസ് പൊതുവേദിയല്ലെന്നും സാധാരണയായി ഒരാളുടെ കോൺടാക്ട് പട്ടികയിലുള്ളവർക്കാണ് അത് ലഭ്യമാകുന്നതെന്നും ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ ഈ കേസിലെ സാഹചര്യത്തിൽ വകുപ്പ് 505(2) ആവശ്യപ്പെടുന്ന പ്രസിദ്ധീകരണം അല്ലെങ്കിൽ പ്രചരണം നടന്നതായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. സ്റ്റാറ്റസ് പങ്കുവച്ചു എന്ന ഒറ്റക്കാരണം കൊണ്ട് ഈ വകുപ്പിലെ കുറ്റത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകങ്ങൾ പൂർത്തിയാകുന്നില്ലെന്നാണ് വിധിയുടെ കാതൽ.

പ്രസിദ്ധീകരണമോ പ്രചരണമോ വകുപ്പ് 505(2)ന് അനിവാര്യമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വിധി

1997ലെ ബിലാൽ അഹമ്മദ് കലൂ വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ആന്ധ്രപ്രദേശ് കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയാണ് ഹൈക്കോടതി പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചത്. വകുപ്പ് 505(2) പ്രകാരം ഒരു പ്രസ്താവന ഉണ്ടാക്കിയത് മാത്രം പോരെന്നും അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയോ പ്രചരിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്തിരിക്കണമെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. വിദ്വേഷമോ ശത്രുതയോ വളർത്താനുള്ള ഉദ്ദേശ്യവും കുറ്റത്തിന് ആവശ്യമാണ്. ഈ രണ്ട് പ്രധാന ഘടകങ്ങളും വെങ്കപ്പ ഗൗഡയുടെ കേസിൽ കണ്ടെത്താനായില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അന്വേഷണം തുടരണമെന്ന സർക്കാർ വാദം കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല

പരാതിയിൽ വകുപ്പ് 505(2)ലെ കുറ്റത്തിന്റെ ഘടകങ്ങൾ വ്യക്തമായി ഉണ്ടെന്നും അന്വേഷണം പൂർത്തിയായിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ എഫ്‌ഐആർ റദ്ദാക്കരുതെന്നുമായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ വാദം. എന്നാൽ പരാതിയിലെ ആരോപണങ്ങൾ അതേപടി സ്വീകരിച്ചാലും ആവശ്യമായ പ്രസിദ്ധീകരണമോ പ്രചരണമോ അക്രമത്തിന് പ്രേരിപ്പിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യമോ കണ്ടെത്താനാകില്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. അതിനാൽ അന്വേഷണം തുടരുന്നത് നിയമനടപടിയുടെ ദുരുപയോഗമാകുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

38/2024 നമ്പർ എഫ്‌ഐആർ പൂർണമായി റദ്ദാക്കി; വെങ്കപ്പ ഗൗഡയുടെ ഹർജി അനുവദിച്ചു

സുബ്രഹ്മണ്യ പൊലീസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത 38/2024 നമ്പർ എഫ്‌ഐആറും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള തുടർനടപടികളും നിലനിർത്താൻ നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനമില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയാണ് ഹൈക്കോടതി ഇടപെട്ടത്. ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 505(2) പ്രകാരം വെങ്കപ്പ ഗൗഡയ്ക്കെതിരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എഫ്‌ഐആർ പൂർണമായി റദ്ദാക്കി. ഇതോടെ എഫ്‌ഐആർ റദ്ദാക്കണമെന്ന വെങ്കപ്പ ഗൗഡയുടെ ക്രിമിനൽ ഹർജി കോടതി അനുവദിച്ചു.

വാട്സ്ആപ്പ് സ്റ്റാറ്റസിലെ ഓരോ പ്രസ്താവനയ്ക്കും ഈ സംരക്ഷണം ലഭിക്കുമെന്ന് വിധി പറയുന്നില്ല

വിധിയുടെ നിയമപരമായ പ്രാധാന്യം വകുപ്പ് 505(2) പ്രയോഗിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഘടകങ്ങളിലാണ്. വാട്സ്ആപ്പ് സ്റ്റാറ്റസിലൂടെ പങ്കുവയ്ക്കുന്ന എല്ലാ ഉള്ളടക്കവും നിയമനടപടിയിൽനിന്ന് ഒഴിവാകുമെന്ന് ഹൈക്കോടതി പൊതുവായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. ഈ കേസിലെ പരാതി, സ്റ്റാറ്റസ് ലഭ്യമായ രീതി, പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെയും പ്രചരണത്തിന്റെയും അഭാവം, അക്രമത്തിനോ സാമുദായിക ശത്രുതയ്ക്കോ പ്രേരിപ്പിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യം കണ്ടെത്താനാകാത്തത് എന്നിവ ചേർത്താണ് എഫ്‌ഐആർ റദ്ദാക്കിയത്. അതിനാൽ കർണാടകത്തിലെ സമാന കേസുകളിലും ഓരോ കേസിന്റെയും ഉള്ളടക്കവും പ്രചരണരീതിയും ഉദ്ദേശ്യവും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും.