ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 23-

ഭരണഘടനയുടെ വ്യാഖ്യാനവുമായി മാത്രം ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ തീർപ്പാക്കാൻ സുപ്രീംകോടതിയിൽ സ്ഥിരം അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് രൂപീകരിക്കുന്ന കാര്യം പരിഗണിക്കണമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്തിനോട് ജസ്റ്റിസുമാരായ ദീപാങ്കർ ദത്തയും സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമയും 2026 സെപ്റ്റംബർ 23ന് അഭ്യർഥിച്ചു. ഡോ. ജയ ഠാക്കൂർ കേന്ദ്രസർക്കാരിനെതിരെ നൽകിയ ഹർജിയും അനുബന്ധ ഹർജികളും പരിഗണിക്കവെയാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിർദേശം. മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറുടെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരുടെയും നിയമനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 2023ലെ നിയമം ചോദ്യം ചെയ്ത കേസുകൾ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിന് വിടാനുള്ള ഉത്തരവിലാണ് ഈ നിർദേശം രേഖപ്പെടുത്തിയത്.

അഞ്ച് മുതൽ ഇരുപത് വർഷത്തിലേറെ വരെ കാത്തിരിക്കുന്ന റഫറൻസുകൾ സ്ഥാപനത്തിന് നല്ലതല്ലെന്ന് ബെഞ്ച്

വലിയ ബെഞ്ചുകളുടെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിട്ട ഭരണഘടനാ വിഷയങ്ങൾ വർഷങ്ങളോളം തീർപ്പാകാതെ കിടക്കുന്നതിലാണ് സുപ്രീംകോടതി കടുത്ത ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ദീർഘകാലം റഫറൻസുകൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നത് സ്ഥാപനപരമായ നാണക്കേടിന് കാരണമാകുന്നുവെന്നും ഇതിൽ ആത്മപരിശോധന ആവശ്യമാണെന്നും ബെഞ്ച് പറഞ്ഞു. അഞ്ച് മുതൽ ഇരുപത് വർഷമോ അതിലധികമോ ഭരണഘടനാ റഫറൻസുകൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നത് സുപ്രീംകോടതി എന്ന സ്ഥാപനത്തിന് നല്ല പ്രതിച്ഛായ നൽകുന്നില്ലെന്നും വിഷയം അടിയന്തരമായി പരിഹരിക്കേണ്ട സമയമായെന്നും ജഡ്ജിമാർ വ്യക്തമാക്കി.

2015ലെ ഹർജിയിൽ അന്തിമവിധിക്ക് എട്ടുവർഷം; അനൂപ് ബരൻവാൾ കേസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കോടതി

കാലതാമസത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായി അനൂപ് ബരൻവാൾ കേസ് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 2015ൽ ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 32 പ്രകാരം നൽകിയ ഹർജി 2018ലാണ് ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിന് വിട്ടത്. പിന്നീട് വിധി വരാൻ അഞ്ച് വർഷംകൂടി വേണ്ടിവന്നു. 2023ലാണ് ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് വിധി പറഞ്ഞത്. അങ്ങനെ ഹർജി നൽകിയതുമുതൽ അന്തിമവിധിവരെ എട്ടുവർഷം എടുത്തതായി കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.

2002ലെ റഫറൻസ് വലിയ ബെഞ്ചിലെത്താൻ പതിനഞ്ചുവർഷം; മറ്റൊരു കാലതാമസവും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി

ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനം–ജയ് ബിർ സിങ് കേസിലെ റഫറൻസും ബെഞ്ച് ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജസ്റ്റിസുമാരായ ദത്തയും ശർമയും പിന്നീട് ഈ കേസിലെ ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ചിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. 2002 മുതൽ റഫറൻസ് പതിനഞ്ചുവർഷം തീർപ്പാകാതെ കിടന്നശേഷമാണ് വലിയ ബെഞ്ചിന് മുന്നിലെത്തിയതെന്നും തുടർന്ന് ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ച് അഞ്ച് മാസത്തിനുള്ളിൽ വിഷയം തീർപ്പാക്കിയെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇത്തരം കാലതാമസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഹർജിക്കാരുടെ ആശങ്ക ന്യായമാണെന്ന് ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി.

ഭരണഘടനാ ചോദ്യങ്ങൾ തീർപ്പാക്കുന്നത് സുപ്രീംകോടതി ജഡ്ജിമാരുടെ മുഖ്യ ചുമതലയെന്ന് നിരീക്ഷണം

ഭരണഘടനാപരമായ വിഷയങ്ങൾ പരിഹരിക്കുക എന്നത് സുപ്രീംകോടതി ജഡ്ജിമാരുടെ പ്രാഥമിക ചുമതലയാണെന്നും അതിന് മുഖ്യ പരിഗണന നൽകണമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. സ്ഥിരം അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് എന്ന ആശയം പുതിയതല്ലെന്നും രാജ്യത്തെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പൗരന്മാർ പലതവണ മുന്നോട്ടുവച്ച അഭിപ്രായത്തെ തങ്ങൾ പിന്തുണയ്ക്കുകയാണെന്നും ജഡ്ജിമാർ പറഞ്ഞു. ഇതിന്റെ ആവശ്യകത പരിശോധിക്കാനാണ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസിനോട് അഭ്യർഥിച്ചത്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ നിയമക്കേസ് വർഷങ്ങളോളം വൈകില്ലെന്ന് പ്രതീക്ഷ

2023ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ നിയമത്തിന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുത സംബന്ധിച്ച നിലവിലെ റഫറൻസിനും പഴയ കേസുകളിലേതുപോലെ കാലതാമസം ഉണ്ടാകില്ലെന്ന പ്രതീക്ഷയും ബെഞ്ച് പ്രകടിപ്പിച്ചു. പരിഗണിക്കേണ്ട വിഷയങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിനും പൗരന്മാർക്കും അടിസ്ഥാനപരമായ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. ഈ കേസിൽ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് രൂപീകരിക്കുന്നതിനായി വിഷയം ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന് മുന്നിൽ വയ്ക്കാനാണ് ജസ്റ്റിസുമാരായ ദത്തയും ശർമയും ഉത്തരവിട്ടത്.

സ്ഥിരം ബെഞ്ച് രൂപീകരിക്കാൻ ഉത്തരവില്ല; തീരുമാനം ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക്

2026 സെപ്റ്റംബർ 23ലെ ഉത്തരവിലൂടെ സ്ഥിരം അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് രൂപീകരിച്ചിട്ടില്ല. അത്തരമൊരു ബെഞ്ചിന്റെ ആവശ്യകത പരിശോധിക്കണമെന്നാണ് ജഡ്ജിമാർ ചീഫ് ജസ്റ്റിസിനോട് അഭ്യർഥിച്ചത്. അതിനാൽ ഉടൻ പുതിയ സ്ഥിരം ബെഞ്ച് നിലവിൽ വരുമെന്ന മാറ്റം ഈ ഉത്തരവിലൂടെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഭരണഘടനാ റഫറൻസുകളിലെ ദീർഘകാല കാത്തിരിപ്പ് കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനമായി സ്ഥിരം ബെഞ്ച് വേണമോ എന്നതാണ് ഇനി പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടത്.

സ്ഥിരം ബെഞ്ച് യാഥാർഥ്യമായാൽ ഭരണഘടനാ റഫറൻസുകളുടെ കാലതാമസം നേരിടാനുള്ള സംവിധാനമാകും

കോടതി ഇപ്പോൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് സ്ഥിരം ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് രൂപീകരിക്കണമെന്ന നിർബന്ധിത ഉത്തരവല്ല, സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭ്യർഥനയാണ്. അതിനാൽ ഇതിന്റെ പ്രായോഗിക മാറ്റം ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സ്വീകരിക്കുന്ന തുടർനടപടിയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. സ്ഥിരം ബെഞ്ച് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ ഭരണഘടനാ ചോദ്യങ്ങൾ വലിയ ബെഞ്ചിലേക്ക് വിട്ടശേഷം വർഷങ്ങളോളം കാത്തിരിക്കേണ്ടിവരുന്ന പ്രശ്നം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സ്ഥിരമായ കോടതി സംവിധാനമായി അത് പ്രവർത്തിക്കാം.