ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 22 –

ഭർത്താവിന്റെ സ്വത്തിൽ 1937ലെ ഹിന്ദു വനിതാ സ്വത്തവകാശ നിയമപ്രകാരം ലഭിച്ച വിധവയുടെ പരിമിത അവകാശം, ഔപചാരിക സ്വത്ത് വിഭജനം നടന്നിട്ടില്ലെങ്കിലും 1956ലെ ഹിന്ദു പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 14(1) പ്രകാരം സമ്പൂർണ ഉടമസ്ഥാവകാശമായി മാറുമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 22നാണ് ജസ്റ്റിസ് എസ്.വി.എൻ. ഭട്ടി, ജസ്റ്റിസ് എൻ.വി. അഞ്ജാരിയ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ച് വിധി പറഞ്ഞത്. ഗണപതിയുടെ നിയമാവകാശികൾ നൽകിയ അപ്പീലാണ് തള്ളിയത്. അപ്പീലുകാർക്കായി അഭിഭാഷകൻ അനിൽ കടാർക്കി, ഇ.ആർ. സുമതി, വീണ കടാർക്കി, ദേവ വ്രത് ആനന്ദ് എന്നിവർ ഹാജരായി. പ്രഭാകർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എതിർകക്ഷികൾക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ശാന്ത്കുമാർ വി. മഹാലെ, ജഹാൻവി മാലിക്, ശ്രേയസ് മഹാലെ, അദ്വിതീയ, മാധവേന്ദ്ര സിങ്, ഹരിഷ എസ്.ആർ. എന്നിവർ ഹാജരായി.

1949ൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ കാശിബായിക്ക് സ്വത്തിൽ അവകാശം ലഭിച്ചു

കർണാടകയിലെ ബാഗൽകോട്ട് ജില്ലയിലെ ടെർഡാൽ ഗ്രാമത്തിലെ സ്വത്തിനെച്ചൊല്ലിയായിരുന്നു തർക്കം. ഗംഗാറാം 1949ൽ മരിച്ചപ്പോൾ ആദ്യ ഭാര്യയിലെ മകൻ ഗണപതിയും രണ്ടാം ഭാര്യ കാശിബായിയും കുടുംബത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. 1937ലെ നിയമപ്രകാരം ഭർത്താവിന്റെ സ്വത്തിൽ കാശിബായിക്ക് പരിമിത അവകാശം ലഭിച്ചുവെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വിലയിരുത്തി. ഗണപതിയുമായി വിഭജനം നടത്തി പ്രത്യേക ഓഹരി നേടിയിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ആ അവകാശം ഇല്ലാതാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

1956ലെ നിയമം വന്നതോടെ പരിമിത അവകാശം സമ്പൂർണ ഉടമസ്ഥാവകാശമായി

1956ലെ ഹിന്ദു പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 14(1) പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടെ കാശിബായിയുടെ പരിമിത അവകാശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണ സ്വഭാവം ഇല്ലാതായി സമ്പൂർണ ഉടമസ്ഥാവകാശമായി മാറിയെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിലൂടെ നേരത്തേ ലഭിച്ച അവകാശമാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം. വിധവയുടെ ഇത്തരം അവകാശം സമ്പൂർണ അവകാശമാകുന്നതിന് സ്വത്ത് ഔപചാരികമായി വിഭജിച്ചിരിക്കണമെന്നത് നിർബന്ധ വ്യവസ്ഥയല്ലെന്ന് ബെഞ്ച് പറഞ്ഞു.

വാക്കാലുള്ള വിഭജനം തെളിയിച്ചില്ലെങ്കിലും കാശിബായിയുടെ അവകാശം നിലനിൽക്കും

കാശിബായിയും ഗണപതിയും തമ്മിൽ വാക്കാലുള്ള സ്വത്ത് വിഭജനം നടന്നുവെന്ന എതിർകക്ഷികളുടെ വാദം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നായിരുന്നു അപ്പീലുകാരുടെ പ്രധാന വാദം. എന്നാൽ വാക്കാലുള്ള വിഭജനം തെളിയിച്ചില്ലെന്ന് കരുതിയാലും 1937ലെ നിയമവും 1956ലെ വകുപ്പ് 14(1)ഉം ചേർന്ന് കാശിബായിക്ക് നൽകുന്ന അവകാശം ഇല്ലാതാകില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. അവിഭക്ത കുടുംബസ്വത്തിൽ ഓഹരിയുടെ അളവിൽ മാറ്റമുണ്ടാകാമെങ്കിലും അതുകൊണ്ട് അവകാശം തന്നെ നിഷേധിക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

വിചാരണക്കോടതികളുടെ നിലപാട് തിരുത്തിയ കർണാടക ഹൈക്കോടതി വിധി ശരിവച്ചു

2002 ജൂലൈ 17ലെ വിചാരണക്കോടതി വിധിയും 2007 ജനുവരി 3ലെ ആദ്യ അപ്പീൽക്കോടതി വിധിയും കാശിബായിക്ക് സമ്പൂർണ ഉടമസ്ഥാവകാശം അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാൽ 2012 ജൂലൈ 19ന് കർണാടക ഹൈക്കോടതിയുടെ ധാർവാഡ് ബെഞ്ച് ഈ നിലപാട് തിരുത്തി കാശിബായിയുടെ അവകാശം അംഗീകരിച്ചു. ഇതിനെതിരെ ഗണപതിയുടെ നിയമാവകാശികൾ നൽകിയ സിവിൽ അപ്പീലാണ് സുപ്രീംകോടതി 2026 സെപ്റ്റംബർ 22ന് തള്ളിയത്. ചെലവ് സംബന്ധിച്ച് പ്രത്യേക ഉത്തരവില്ലെന്നും നിലനിൽക്കുന്ന അപേക്ഷകൾ തീർപ്പായെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

വിധവയുടെ നേരത്തേയുള്ള സ്വത്തവകാശത്തിന് വകുപ്പ് 14(1) വിപുലമായ സംരക്ഷണം

വിധി പ്രകാരം, 1956ന് മുമ്പ് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന അവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു ഹിന്ദു സ്ത്രീക്ക് ലഭിച്ച പരിമിത സ്വത്തവകാശത്തെ വകുപ്പ് 14(1) വിശാലമായി സമീപിക്കണം. സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻവിധികളായ വി. തുളസമ്മ കേസും രഘുബർ സിങ് കേസും ബെഞ്ച് ആശ്രയിച്ചു. അതേസമയം വകുപ്പ് 14(2) ബാധകമാകുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ ഈ പൊതുനിയമത്തിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിനാൽ നേരത്തേയുള്ള നിയമാവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിധവയ്ക്ക് ലഭിച്ച സ്വത്തിൽ ഔപചാരിക വിഭജനം നടന്നില്ലെന്ന ഒറ്റക്കാരണം പറഞ്ഞ് സമ്പൂർണ ഉടമസ്ഥാവകാശം നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന നിയമനിലപാടാണ് വിധി വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചത്.