ഒരു ബസിന് തീപിടിക്കുന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരു വലിയ അപകടമായി മാറണമെന്നില്ല. പക്ഷേ തീ പടരുന്നത് എത്ര വേഗത്തിൽ തിരിച്ചറിയുന്നു, യാത്രക്കാരെ എത്ര വേഗത്തിൽ പുറത്തിറക്കാം, തീ നിയന്ത്രിക്കാൻ എന്ത് സംവിധാനമുണ്ട് എന്നതിലാണ് യഥാർഥ സുരക്ഷ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ശക്തമായ വാഹനപരിശോധന തീപിടിത്തത്തിന്റെ സാധ്യത കുറയ്ക്കും. എന്നാൽ പരിശോധന മാത്രം മതിയാകില്ല.

ഒരു സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ട് സുരക്ഷ ഉറപ്പാകുമോ?

ബ്രിട്ടനിൽ 2019-20 മുതൽ 2022-23 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ബസ് തീപിടിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 242 റിപ്പോർട്ടുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എൻജിൻ തകരാർ, അറ്റകുറ്റപ്പണിയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ, വൈദ്യുത തകരാറുകൾ തുടങ്ങിയവ കാരണങ്ങളായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കർശനമായ വാഹനപരിശോധന നിലനിൽക്കുന്ന രാജ്യത്തും തീപിടിത്തങ്ങൾ സംഭവിക്കാമെന്നതിന് ഇതൊരു ഉദാഹരണമാണ്.

സ്വീഡനിലും ഭാരവാഹനങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ പരിശോധന നിർബന്ധമാണ്. എന്നാൽ 2025ലെ പരിശോധനയിൽ പരിശോധിച്ച ഏകദേശം 4,500 ഭാരവാഹന ബസുകളിൽ 40.8 ശതമാനത്തിനും ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള തകരാർ കണ്ടെത്തി. 31 ശതമാനത്തിന് വീണ്ടും പരിശോധന ആവശ്യമായ ഗുരുതര തകരാറുകളുമുണ്ടായിരുന്നു. അതായത് പരിശോധന ശക്തമാണെന്നത് മാത്രം കൊണ്ട് വാഹനത്തിലെ എല്ലാ അപകടസാധ്യതകളും ഇല്ലാതാകുന്നില്ല.

അപ്പോൾ സുരക്ഷ എവിടെയാണ് തുടങ്ങേണ്ടത്?

ഇന്ത്യയിലും ബസുകളുടെ തീസുരക്ഷയ്ക്ക് മാനദണ്ഡങ്ങളുണ്ട്. തീ കണ്ടെത്തൽ, മുന്നറിയിപ്പ്, തീ നിയന്ത്രണം തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച് കേന്ദ്ര സർക്കാർ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബസ് ഫിറ്റ്നസ് പരിശോധനയിലും സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

പക്ഷേ ഒരു ചോദ്യം ഇവിടെ ബാക്കിയാണ്. പരിശോധന നടന്നോ എന്നതല്ല, എന്താണ് പരിശോധിച്ചത്?

വയറിങ്, ബാറ്ററി, എൻജിൻ, ഇന്ധനച്ചോർച്ച, എണ്ണച്ചോർച്ച, അമിതമായി ചൂടാകുന്ന ഭാഗങ്ങൾ, ബ്രേക്ക്, ടയർ എന്നിവ കൃത്യമായി പരിശോധിച്ചോ? കണ്ടെത്തിയ തകരാറുകൾ സമയത്ത് പരിഹരിച്ചോ? ഇതാണ് നിർണായകം.

യാത്ര തുടങ്ങുംമുമ്പുള്ള ആ പരിശോധന

ബസ് ഓടിത്തുടങ്ങിയ ശേഷമുള്ള പരിശോധനയേക്കാൾ പ്രധാനമാണ് യാത്ര തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പുള്ള അടിസ്ഥാന പരിശോധന. അഗ്നിശമന ഉപകരണം പ്രവർത്തനക്ഷമമാണോ, അടിയന്തര വാതിലുകൾ തുറക്കാൻ കഴിയുമോ, അടിയന്തര പുറപ്പെടൽ വഴികൾ തടസ്സമില്ലാത്തതാണോ എന്നൊക്കെ ഉറപ്പാക്കണം.

തീപിടിത്തം ആളുകൾ കാണുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന സംവിധാനം ഉണ്ടായാൽ പ്രതികരിക്കാൻ ലഭിക്കുന്ന സമയം കൂടും. എൻജിൻ ഭാഗത്തോ യാത്രക്കാരുടെ ഭാഗത്തോ തീ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്ന സംവിധാനങ്ങളും അതുപോലെ പ്രധാനമാണ്.

പട്ടാമ്പിയിലെ തീപിടിത്തം നൽകുന്ന ചോദ്യം

പുലർച്ചെ നാലര. പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ നിന്ന് കോട്ടയത്തേക്ക് പോകുന്ന കെഎസ്ആർടിസി ബസ്. പല യാത്രക്കാരും ഉറക്കത്തിൽ. പട്ടാമ്പിയിലെത്തിയപ്പോൾ മുൻവശത്ത് തീ പടരുന്നത് ഡ്രൈവറുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. ബസ് നിർത്തി. യാത്രക്കാരെ പുറത്തിറക്കി. വലിയ ദുരന്തം ഒഴിവായി.

പക്ഷേ ഇവിടെ അന്വേഷണം “തീ എങ്ങനെ പടർന്നു?” എന്നതിൽ മാത്രം അവസാനിക്കരുത്.

ബസ് അവസാനമായി എപ്പോൾ സമഗ്രമായി പരിശോധിച്ചു?

വയറിങ് പരിശോധിച്ചിരുന്നോ?

അഗ്നിശമന ഉപകരണം പ്രവർത്തനക്ഷമമായിരുന്നോ?

തീപിടിത്തം നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള സംവിധാനം ഉണ്ടായിരുന്നോ?

അടിയന്തര വാതിലുകൾ എളുപ്പത്തിൽ തുറക്കാമായിരുന്നോ?

ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്കും ഉത്തരം വേണം.

സുരക്ഷയുടെ അവസാന പരീക്ഷണം സർട്ടിഫിക്കറ്റല്ല

വാഹനപരിശോധനയുടെ ലക്ഷ്യം ഒരു ഫിറ്റ്നസ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുക മാത്രമല്ല. യാത്രക്കാരെ സുരക്ഷിതമായി ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

ലോകത്ത് ബസുകൾക്ക് തീപിടിക്കാത്ത രാജ്യം കണ്ടെത്തുക എന്നതല്ല യഥാർഥ പരിഹാരം. തീപിടിത്തം സംഭവിച്ചാലും അതിനെ നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാനും നിയന്ത്രിക്കാനും യാത്രക്കാരെ സുരക്ഷിതമായി പുറത്തിറക്കാനും കഴിയുന്ന സംവിധാനമാണ് വേണ്ടത്.

ഒരു ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നത് ഡ്രൈവറുടെ കൈയിലെ സ്റ്റിയറിങ് മാത്രമുള്ള യാത്രയല്ല. അതിനുള്ളിൽ കുട്ടികളുണ്ട്, വയോധികരുണ്ട്, ജോലി കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങുന്നവരുണ്ട്, ഉറങ്ങുന്ന യാത്രക്കാരുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് ചോദ്യം “ബസ് ഓടുന്നുണ്ടോ?” എന്നതല്ല.

“അപകടമുണ്ടായാൽ യാത്രക്കാരെ രക്ഷിക്കാൻ ബസ് തയ്യാറാണോ?” എന്നതാണ്.

Sources