ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 19 –

വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വിൽക്കുന്ന മെഥനോളിൽ നിറവും കയ്പും നൽകുന്ന രാസവസ്തുക്കൾ നിർബന്ധമായി ചേർക്കണമെന്ന മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിന്റെ ചട്ടങ്ങൾ സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 18ന് ജസ്റ്റിസ് ജെ. ബി. പർദിവാല, ജസ്റ്റിസ് കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രൻ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. എം.എസ്. ബാലാജി ഫോർമാലിൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡും മറ്റൊരാളും കേന്ദ്രസർക്കാരിനെയും മറ്റുള്ളവരെയും എതിർകക്ഷികളാക്കി നൽകിയ ഹർജിയും അനുബന്ധ ഹർജികളുമാണ് കോടതി അനുവദിച്ചത്.

ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ബൽബീർ സിങ്, അഭിഭാഷകരായ മോഹൻ ജയകർ, സന്ദീപ് സുധാകർ ദേശ്മുഖ്, അഭയ് ധാദിവാൾ, നിഖിൽ വാബ്ലെ, നിഷാന്ത് ശർമ, അങ്കുർ സവാദികർ, കാർത്തിക് ശർമ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി ആനന്ദ് ദിലീപ് ലാൻഡ്ഗെ, സിദ്ധാർഥ് ധർമാധികാരി, ആദിത്യ അനിരുദ്ധ പാണ്ഡെ, ശ്രീരംഗ് ബി. വർമ്മ എന്നിവർ ഹാജരായി.

മെഥനോളിൽ നിറവും കയ്പും ചേർക്കണമെന്ന നിർബന്ധം ഇനി നിലനിൽക്കില്ല

മഹാരാഷ്ട്ര വിഷവസ്തു ചട്ടങ്ങൾ 1972ലെ 18എ, 18ബി ചട്ടങ്ങളാണ് സുപ്രീംകോടതി അസാധുവാക്കിയത്. മരുന്ന് നിർമാണത്തിനല്ലാതെ മെഥനോൾ വാങ്ങുമ്പോൾ ഓരോ 100 ലിറ്ററിലും ഒരു ഗ്രാം മെത്തിലീൻ കാർമിനും നാല് ഗ്രാം ഡെനാറ്റോണിയം സാക്കറൈഡും ചേർക്കണമെന്നായിരുന്നു 18എ ചട്ടത്തിലെ വ്യവസ്ഥ.

ഫോർമാൽഡിഹൈഡ്, പാരാഫോർമാൽഡിഹൈഡ്, റെസിൻ തുടങ്ങിയ വ്യാവസായിക ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിന് മെഥനോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന കമ്പനികളാണ് ഇതിനെ ചോദ്യം ചെയ്തത്. രാസവസ്തുക്കൾ ചേർക്കുന്നത് ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാരത്തെയും നിർമാണപ്രക്രിയയെയും ബാധിക്കുന്നുവെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരുടെ വാദം.

വ്യാജമദ്യ ദുരന്തം തടയാൻ ചട്ടം ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് കോടതി

1991ലെ മുംബൈ വ്യാജമദ്യ ദുരന്തത്തിന് പിന്നാലെയാണ് 2011ൽ ഈ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നത്. മെഥനോൾ കലർന്ന വ്യാജമദ്യം കഴിച്ച് 93 പേർ മരിച്ച സംഭവമായിരുന്നു ചട്ടങ്ങൾക്ക് പശ്ചാത്തലം.

വ്യാജമദ്യം മൂലമുള്ള മരണങ്ങൾ തടയുകയെന്നത് സർക്കാരിന്റെ ന്യായമായ ലക്ഷ്യമാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി അംഗീകരിച്ചു. എന്നാൽ മെഥനോളിൽ നിറവും കയ്പും നൽകുന്ന വസ്തുക്കൾ ചേർക്കുന്നതിലൂടെ അതിന്റെ അനധികൃത വഴിതിരിച്ചുവിടലോ വ്യാജമദ്യ നിർമാണത്തിലെ ദുരുപയോഗമോ ഫലപ്രദമായി തടയാനാകുമെന്ന് സർക്കാർ തെളിയിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

വ്യവസായങ്ങൾക്ക് തുടർച്ചയായ ബാധ്യത; ലക്ഷ്യവുമായി ആനുപാതിക ബന്ധമില്ല

നിറവും കയ്പും ചേർക്കുന്നത് മെഥനോൾ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിച്ചേക്കാമെങ്കിലും അതിന്റെ ദുരുപയോഗം തടയുന്നില്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ. നിയമാനുസൃതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന വ്യവസായങ്ങൾക്ക് തുടർച്ചയായ ബാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴും നിയന്ത്രണത്തിന്റെ യഥാർഥ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നില്ലെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ഈ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏകപക്ഷീയവും ലക്ഷ്യവുമായി യുക്തിസഹമായ ബന്ധമില്ലാത്തതുമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ കോടതി, ഭരണഘടനയുടെ 14-ാം അനുച്ഛേദത്തിനും 19(1)(ജി) അനുച്ഛേദത്തിനും വിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിച്ചു.

ലൈസൻസില്ലാത്ത മെഥനോൾ കണ്ടുകെട്ടാനുള്ള 18ബി ചട്ടവും റദ്ദാക്കി

സാധുവായ ഫോം എ ലൈസൻസില്ലാതെ കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന മെഥനോൾ കണ്ടുകെട്ടാൻ അനുവദിച്ചിരുന്ന 18ബി ചട്ടവും കോടതി അസാധുവാക്കി. ഫോം ബി അനുമതിപത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിയമപരമായി മെഥനോൾ കൈവശം വയ്ക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലും ഫോം എ ലൈസൻസ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ചട്ടത്തെ പ്രായോഗികമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമല്ലാത്തതാക്കുന്നുവെന്നാണ് കോടതി കണ്ടെത്തിയത്.

മെഥനോൾ ഗതാഗതത്തിനും സംഭരണത്തിനും കർശന നിയന്ത്രണം വേണം

ചട്ടങ്ങൾ റദ്ദാക്കിയെങ്കിലും വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങൾ തടയാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും സുപ്രീംകോടതി വിശദമായ നിർദേശങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവച്ചു. മെഥനോൾ കൊണ്ടുപോകാൻ പ്രത്യേകം ടാങ്കറുകളും കണ്ടെയ്നറുകളും ഉപയോഗിക്കുക, തുറന്നതായി തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന സുരക്ഷാ മുദ്രകൾ സ്ഥാപിക്കുക, ഗതാഗതവും സംഭരണവും എക്സൈസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ മേൽനോട്ടത്തിലാക്കുക തുടങ്ങിയ നടപടികളാണ് കോടതി നിർദേശിച്ചത്.

ലൈസൻസുകളും അനുമതിപത്രങ്ങളും കൃത്യമായ പരിശോധനയ്ക്കുശേഷം മാത്രം നൽകണം. നിലവിലുള്ള ലൈസൻസുകൾ ഇടയ്ക്കിടെ പരിശോധിക്കണം. ഉപയോഗിക്കാതെ ശേഷിക്കുന്ന മെഥനോൾ നിശ്ചിത സമയത്തിനകം തിരികെ നൽകാനുള്ള സംവിധാനം വേണമെന്നും മെഥനോളിന്റെ ഉപയോഗവും ശേഷിക്കുന്ന അളവും സംബന്ധിച്ച കൃത്യമായ കണക്കുകൾ സൂക്ഷിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ആരോഗ്യസംവിധാനം വേണം

വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങളിൽ ഒരേസമയം നിരവധി പേർ ആശുപത്രികളിലെത്തുന്ന സാഹചര്യം നേരിടാൻ സംസ്ഥാന ആരോഗ്യവകുപ്പുകൾക്ക് സമഗ്രമായ നയവും പ്രത്യേക സംവിധാനവും വേണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. ലഹരിവിമുക്തി കേന്ദ്രങ്ങളുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിക്കുക, കുടുംബ കൗൺസലിങ് കേന്ദ്രങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുക, പൊതുജന ബോധവത്കരണം നടത്തുക തുടങ്ങിയ നടപടികളും കോടതി മുന്നോട്ടുവച്ചു.

വിധിയുടെ പകർപ്പ് രാജ്യത്തെ എല്ലാ ഹൈക്കോടതികൾക്കും സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാർക്കും അയയ്ക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി രജിസ്ട്രിക്ക് നിർദേശം നൽകി.

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ രണ്ട് ചട്ടങ്ങൾ റദ്ദാക്കി; രാജ്യവ്യാപകമായി പ്രതിരോധ നിർദേശങ്ങൾ

ഹർജികൾ അനുവദിച്ച സുപ്രീംകോടതി മഹാരാഷ്ട്ര വിഷവസ്തു ചട്ടങ്ങളിലെ 18എ, 18ബി വ്യവസ്ഥകൾ അസാധുവാക്കി. ഇതോടെ വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വിൽക്കുന്ന മെഥനോളിൽ നിർബന്ധമായി നിറവും കയ്പും നൽകുന്ന രാസവസ്തുക്കൾ ചേർക്കണമെന്ന മഹാരാഷ്ട്രയിലെ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് നിയമപ്രാബല്യമില്ലാതായി.

അതേസമയം വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങൾ തടയാനുള്ള കോടതി നിർദേശങ്ങൾ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും ശ്രദ്ധയ്ക്കായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അപകടകരമായ രാസവസ്തുക്കളുടെ നിയന്ത്രണം പൊതുജനാരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കാൻ ആവശ്യമായിരിക്കുമ്പോഴും നിയന്ത്രണം ലക്ഷ്യത്തിന് ആനുപാതികവും ഫലപ്രദവുമായിരിക്കണമെന്ന ഭരണഘടനാപരമായ മാനദണ്ഡമാണ് സുപ്രീംകോടതി വിധിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയത്.