ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 18 –
വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങൾ തടയാനെന്ന പേരിൽ വ്യാവസായിക ആവശ്യത്തിനുള്ള മെഥനോളിൽ നിർബന്ധമായി നിറവും കയ്പ്പും ചേർക്കണമെന്ന മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ചട്ടങ്ങൾ സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 18-ന് ജസ്റ്റിസ് ജെ. ബി. പർദിവാല, ജസ്റ്റിസ് കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രൻ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് മഹാരാഷ്ട്ര വിഷവസ്തു ചട്ടങ്ങളിലെ 18എ, 18ബി ചട്ടങ്ങൾ ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 14, 19(1)(ജി) എന്നിവ ലംഘിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയത്. ബാലാജി ഫോർമാലിൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡും മറ്റൊരാളും കേന്ദ്രസർക്കാരിനെയും മറ്റൊരു കക്ഷിയെയും എതിർകക്ഷികളാക്കി നൽകിയ ഹർജിയും അനുബന്ധ കേസുകളുമാണ് കോടതി പരിഗണിച്ചത്. ഹർജിക്കാർക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ബൽബീർ സിങ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള അഭിഭാഷകരും മഹാരാഷ്ട്രയ്ക്കായി അഭിഭാഷകൻ ആനന്ദ് ദിലീപ് ലാൻഡ്ഗെ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരും ഹാജരായി.
മെഥനോളിൽ നിറവും കയ്പ്പും ചേർക്കുന്നത് ദുരുപയോഗം തടയുന്നില്ലെന്ന് കോടതി
മരുന്ന് നിർമാണത്തിനല്ലാതെ മെഥനോൾ വിൽക്കുമ്പോൾ ഓരോ നൂറ് ലിറ്ററിലും ഒരു ഗ്രാം മെത്തിലീൻ കാർമിനും നാല് ഗ്രാം ഡെനാറ്റോണിയം സാക്കറൈഡും ചേർക്കണമെന്നായിരുന്നു 18എ ചട്ടത്തിലെ വ്യവസ്ഥ. എന്നാൽ ഇത് മെഥനോളിനെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുമെന്നല്ലാതെ വ്യാജമദ്യ നിർമാണത്തിനായി മെഥനോൾ വഴിതിരിച്ചുവിടുന്നതോ മോഷ്ടിക്കുന്നതോ ഫലപ്രദമായി തടയുന്നില്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. വ്യവസായങ്ങൾക്ക് തുടർച്ചയായ ബാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഈ നിയന്ത്രണത്തിന് ലക്ഷ്യവുമായി യുക്തിസഹമായ ബന്ധമില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.
ലൈസൻസില്ലാത്ത മെഥനോൾ കണ്ടുകെട്ടാനുള്ള 18ബി ചട്ടവും നിലനിൽക്കില്ല
ഫോം എ ലൈസൻസില്ലാതെ കൈവശമുള്ള മെഥനോൾ കണ്ടുകെട്ടാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്ത 18ബി ചട്ടവും കോടതി അസാധുവാക്കി. ഫോം ബി പെർമിറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിയമപരമായി മെഥനോൾ കൈവശം വയ്ക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലും ഫോം എ ലൈസൻസ് നിർബന്ധമാക്കുന്നത് പെർമിറ്റിനെ അർഥശൂന്യമാക്കുമെന്ന് ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. വ്യാജമദ്യത്തിൽ മെഥനോൾ കലർത്തുന്നതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന മരണങ്ങൾ തടയുന്നത് ന്യായമായ ഭരണലക്ഷ്യമാണെങ്കിലും സ്വീകരിച്ച നിയന്ത്രണങ്ങൾ അതിന് അനുയോജ്യമോ അനിവാര്യമോ ആണെന്ന് തെളിയിക്കാനായില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.
1991-ലെ മുംബൈ വ്യാജമദ്യ ദുരന്തത്തിന് പിന്നാലെയാണ് നിയന്ത്രണങ്ങൾ വന്നത്
1991-ൽ മുംബൈയിലെ അന്ധേരിയിലെ ഛായ ബാറിൽ നിന്ന് വ്യാജമദ്യം കഴിച്ചവരിൽ ഏകദേശം 93 പേർ മരിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ പി. ആർ. പാർഥസാരഥിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സമിതി രൂപീകരിച്ചത്. സമിതിയുടെ ശുപാർശകളെ തുടർന്ന് 2011-ലാണ് വിവാദ ചട്ടങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നത്. മെഥനോൾ അനധികൃത മാർഗങ്ങളിലൂടെ വഴിതിരിച്ചുവിടൽ, മോഷണം, നിയമനിർവഹണ സംവിധാനങ്ങളിലെ അഴിമതി തുടങ്ങിയ നിരവധി കാരണങ്ങൾ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് പിന്നിലുണ്ടെന്ന് സമിതി കണ്ടെത്തിയിരുന്നതായും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.
മദ്യനിരോധനമുണ്ടായിട്ടും ഗുജറാത്തിൽ പത്ത് വലിയ വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങളെന്ന് കോടതി
സമ്പൂർണ മദ്യനിരോധനം മാത്രം വ്യാജമദ്യ പ്രശ്നം ഇല്ലാതാക്കില്ലെന്ന് വിശദീകരിക്കുമ്പോഴാണ് കോടതി ഗുജറാത്തിനെ ഉദാഹരിച്ചത്. 1960 മുതൽ കർശന മദ്യനിരോധനമുള്ള ഗുജറാത്തിൽ കുറഞ്ഞത് പത്ത് വലിയ വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങളിലായി അറുനൂറിലധികം പേർ മരിച്ചതായി കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. സമ്പൂർണ നിരോധനം മദ്യവ്യാപാരത്തെ ഭൂഗർഭത്തിലേക്ക് തള്ളുകയും നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത അപകടകരമായ മദ്യം വ്യാപിക്കാൻ സാഹചര്യമൊരുക്കുകയും ചെയ്യാമെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിരീക്ഷണം.
മെഥനോൾ ഗതാഗതവും സംഭരണവും കൂടുതൽ കർശനമായി നിരീക്ഷിക്കണമെന്ന് നിർദേശം
വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങൾ തടയാൻ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും സ്വീകരിക്കേണ്ട നടപടികളും കോടതി മുന്നോട്ടുവച്ചു. മെഥനോൾ കൊണ്ടുപോകാൻ പ്രത്യേകം ടാങ്കറുകളും കണ്ടെയ്നറുകളും ഉപയോഗിക്കുക, തുറന്നതായി തിരിച്ചറിയാവുന്ന സുരക്ഷാ സീലുകൾ ഏർപ്പെടുത്തുക, ലൈസൻസുകളും പെർമിറ്റുകളും കാലാകാലങ്ങളിൽ പരിശോധിക്കുക, ഉപയോഗവും ശേഷിക്കുന്ന സ്റ്റോക്കും കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തുക, ഉപയോഗിക്കാത്ത അധിക മെഥനോൾ തിരിച്ചുനൽകാനുള്ള സംവിധാനം ഒരുക്കുക തുടങ്ങിയ നടപടികളാണ് നിർദേശിച്ചത്. വ്യവസ്ഥ ലംഘിക്കുന്നവരുടെ ലൈസൻസ് റദ്ദാക്കുകയോ സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്യണമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.
വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ആരോഗ്യസംവിധാനവും കുടുംബ കൗൺസലിങ് കേന്ദ്രങ്ങളും വേണം
വലിയ വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങൾ നേരിടാൻ സംസ്ഥാന ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പുകൾക്ക് സമഗ്ര നയവും പ്രത്യേക വിഭാഗവും വേണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. ആശുപത്രികളിൽ ആവശ്യമായ മരുന്നുകളും ഉപകരണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ദുരന്തനിവാരണ സംവിധാനം ഒരുക്കണം. ലഹരിവിമുക്തി കേന്ദ്രങ്ങളുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിക്കുകയും മദ്യപാനം ബാധിച്ച കുടുംബങ്ങൾക്കായി പ്രാദേശികതലത്തിൽ കുടുംബ കൗൺസലിങ് കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും പൊതുജന ബോധവത്കരണം ശക്തമാക്കുകയും വേണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
വ്യവസായങ്ങൾക്ക് ബാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്ന നിയന്ത്രണത്തിന് പകരം ചോർച്ച തടയണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി
മെഥനോളിൽ നിറവും കയ്പ്പും ചേർക്കുന്നത് വ്യാവസായിക ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാരത്തെയും ഉപയോഗക്ഷമതയെയും ബാധിക്കുന്നതായി ഹർജിക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. നിയന്ത്രണം പാലിച്ചാലും നിയമവിരുദ്ധ മേഖലയിലെ മെഥനോൾ ദുരുപയോഗം തടയാൻ കഴിയില്ലെന്നാണ് കോടതി കണ്ടെത്തിയത്. അതിനാൽ വ്യവസായങ്ങൾക്ക് തുടർച്ചയായ ബാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്ന നടപടിക്കുപകരം മെഥനോൾ വഴിതിരിച്ചുവിടലും മോഷണവും തടയുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് ശക്തമാക്കേണ്ടതെന്ന് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.
എല്ലാ ഹൈക്കോടതികൾക്കും സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാർക്കും വിധി കൈമാറും
ഹർജികൾ അനുവദിച്ച സുപ്രീംകോടതി 18എ, 18ബി ചട്ടങ്ങൾ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. അനുബന്ധ സിവിൽ അപ്പീലും തീർപ്പാക്കി. വിധിയുടെ ഓരോ പകർപ്പ് രാജ്യത്തെ എല്ലാ ഹൈക്കോടതികൾക്കും എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാർക്കും അയയ്ക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി രജിസ്ട്രിയോട് നിർദേശിച്ചു. ഇതോടെ വ്യാജമദ്യ ദുരന്തങ്ങൾ തടയുന്നതിനുള്ള കോടതി മുന്നോട്ടുവച്ച നിർദേശങ്ങൾ രാജ്യത്തെ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും പരിഗണനയിലെത്തും.
വ്യാജമദ്യ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിരോധനത്തേക്കാൾ ഫലപ്രദമായ നടപ്പാക്കലിന് ഊന്നൽ
നിയമപരമായി, ഭരണകൂടം പൊതുജനാരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കാൻ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാമെങ്കിലും അവ ലക്ഷ്യവുമായി യുക്തിസഹമായ ബന്ധമുള്ളതും ആനുപാതികവുമായിരിക്കണമെന്ന് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു. സാമൂഹികതലത്തിൽ വ്യാജമദ്യ മരണങ്ങൾ തടയാൻ ആരോഗ്യം, പൊലീസ്, എക്സൈസ്, ഗതാഗതം, വ്യവസായം തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകളുടെ ഏകോപിത ഇടപെടലിനാണ് കോടതി ഊന്നൽ നൽകിയത്. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ, അടിസ്ഥാനാവകാശങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന കീഴ്ചട്ടങ്ങൾ യുക്തിരഹിതവും ആനുപാതികമല്ലാത്തതുമാണെങ്കിൽ ഭരണഘടനാപരമായ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകുമെന്ന നിലപാടാണ് വിധിയിൽ ആവർത്തിച്ചത്.