ലഖ്‌നൗ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 18-

മരിച്ച ഭർത്താവിന്റെ വ്യക്തിഗത വായ്പാകുടിശ്ശികയിലേക്ക് ഭാര്യയുടെ സ്ഥിരനിക്ഷേപത്തിൽനിന്ന് എസ്‌ബിഐ ഈടാക്കിയ 19,90,693 രൂപ പലിശസഹിതം നാലാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ തിരികെ നൽകണമെന്ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ലഖ്‌നൗ ബെഞ്ച്. ജസ്റ്റിസുമാരായ ശേഖർ ബി. സരഫ്, അബ്ധേഷ് കുമാർ ചൗധരി എന്നിവർ 2026 സെപ്റ്റംബർ 10നാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. നേഹ മിശ്ര നൽകിയ ഹർജിയിൽ റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയും എസ്‌ബിഐ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അഞ്ച് കക്ഷികളുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ.

നേഹ മിശ്രയ്ക്കായി അഭിഭാഷകരായ സയ്യിദ് മുഹമ്മദ് ഹൈദർ റിസ്വി, ആശീഷ് കുമാർ, ശക്തി കുമാർ വർമ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കായി അഭിഭാഷകൻ അനുരാഗ് ശ്രീവാസ്തവ ഹാജരായി.

പതിനഞ്ച് ലക്ഷം രൂപയുടെ വായ്പയുമായി ഭാര്യയ്ക്ക് കരാർബന്ധമില്ലെന്ന് കോടതി

നേഹ മിശ്രയുടെ ഭർത്താവ് ലഖ്‌നൗവിലെ ആശുപത്രിയിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായിരിക്കെ 2020 നവംബർ മൂന്നിന് എസ്‌ബിഐയിൽനിന്ന് 15 ലക്ഷം രൂപയുടെ വ്യക്തിഗത വായ്പ എടുത്തിരുന്നു. എന്നാൽ നേഹ വായ്പാ രേഖകളിൽ ഒപ്പിട്ടിരുന്നില്ല. സഹവായ്പക്കാരിയോ ജാമ്യക്കാരിയോ ഈടുനിൽക്കുന്നയാളോ നോമിനിയോ ആയിരുന്നില്ല. അതിനാൽ നേഹയും ബാങ്കും തമ്മിൽ വായ്പയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കരാർബന്ധമില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

8,803 രൂപ പ്രീമിയം അടച്ച ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷയും വായ്പയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നു. നേഹയുടെ ഭർത്താവ് 2021 മേയ് ആറിന് കോവിഡ് ബാധിച്ച് മരിച്ചു. തുടർന്ന് 13,87,382 രൂപയും പലിശയും അടയ്ക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ബാങ്ക് 2025 സെപ്റ്റംബർ 23ന് നേഹയ്ക്ക് നിയമനോട്ടീസ് നൽകി.

ആർബിഐ ഇടപെടലിൽ ശമ്പള അക്കൗണ്ടിലെ നിയന്ത്രണം നീക്കി

എസ്‌ബിഐ 2025 സെപ്റ്റംബർ 12ന് നേഹയുടെ ശമ്പള അക്കൗണ്ട് മരവിപ്പിച്ചു. ആർബിഐ ഓംബുഡ്‌സ്മാനെ സമീപിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് നിയന്ത്രണം നീക്കിയത്. ഇതിനു പിന്നാലെ നേഹയുടെ പേരിലുള്ള സ്ഥിരനിക്ഷേപം ബാങ്ക് പണമാക്കി 19,90,693 രൂപ ഭർത്താവിന്റെ വായ്പയിലേക്ക് വരവുവച്ചു.

അഷിയാന ശാഖയിൽ 2025ൽ ആരംഭിച്ച സ്ഥിരനിക്ഷേപ അക്കൗണ്ട്, ഭർത്താവ് വായ്പയെടുത്ത ജാങ്കിപുരം ശാഖയിലേക്ക് മാറ്റിയശേഷമായിരുന്നു പണം ഈടാക്കിയത്. പണം മാറ്റിയതിനു പിന്നാലെ അക്കൗണ്ട് വീണ്ടും അഷിയാന ശാഖയിലേക്ക് മാറ്റിയ നടപടിയെ കോടതി രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു.

ഭർത്താവിന്റെ നിർദേശം ഭാര്യയുടെ അക്കൗണ്ടിൽനിന്ന് പണമെടുക്കാനുള്ള അനുമതിയല്ല

പ്രൊവിഡന്റ് ഫണ്ട്, ഗ്രാറ്റുവിറ്റി, പെൻഷൻ തുടങ്ങിയ സേവനാനുകൂല്യങ്ങളിൽനിന്ന് വായ്പ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ ഭർത്താവ് നൽകിയ സ്ഥിരനിർദേശമാണ് എസ്‌ബിഐ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. എന്നാൽ ആ നിർദേശം ഭാര്യ സ്വന്തം പേരിൽ പിന്നീട് ആരംഭിച്ച സ്ഥിരനിക്ഷേപം പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള അധികാരം ബാങ്കിന് നൽകുന്നില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഭാര്യയുടെ അക്കൗണ്ടിലെ പണം ഭർത്താവിന് ലഭിച്ച ഗ്രാറ്റുവിറ്റിയോ മറ്റ് വിരമിക്കൽ ആനുകൂല്യങ്ങളോ ആണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന രേഖകളും ബാങ്ക് ഹാജരാക്കിയില്ല. ബാങ്ക് ഉന്നയിച്ച മുൻവിധികൾ ജീവനക്കാരന്റെ ഗ്രാറ്റുവിറ്റിയിൽനിന്നുള്ള ഈടാക്കലുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്നും മറ്റൊരാളുടെ അക്കൗണ്ടിലെ പണം പിടിച്ചെടുക്കുന്ന ഈ കേസിന് അവ ബാധകമല്ലെന്നും ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി.

നിയമപരമായ നടപടിയിലൂടെ മാത്രമേ അവകാശിയിൽനിന്ന് വായ്പ തിരിച്ചുപിടിക്കാനാകൂ

മരിച്ചയാളുടെ നിയമപരമായ അവകാശിയെന്ന നിലയിൽ നേഹയ്ക്കെതിരെ വായ്പ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ ബാങ്കിന് അവകാശമുണ്ടെങ്കിൽ അത് നിയമപരമായ നടപടിക്രമത്തിലൂടെയേ നടപ്പാക്കാനാകൂ. ബാങ്ക് സ്വന്തം നിലയിൽ ഏകപക്ഷീയമായി ഭാര്യയുടെ സ്ഥിരനിക്ഷേപം കൈവശപ്പെടുത്തിയത് അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഉപഭോക്താവിന്റെ പണത്തിന്റെ സൂക്ഷിപ്പുകാരനാണ് ബാങ്ക്. അക്കൗണ്ട് മറ്റൊരു ശാഖയിലേക്ക് മാറ്റി രഹസ്യമായി പണം ഈടാക്കിയ നടപടി വിശ്വാസത്തിന്റെ ഗുരുതരമായ ലംഘനവും ബാങ്കിങ് രീതികൾക്ക് വിരുദ്ധവുമാണെന്ന് ബെഞ്ച് പറഞ്ഞു.

19,90,693 രൂപയും പലിശയും നഷ്ടപരിഹാരവും നാലാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ നൽകണം

നേഹ മിശ്രയുടെ ഹർജി അനുവദിച്ച കോടതി, പിടിച്ചെടുത്ത 19,90,693 രൂപ അവർക്ക് ലഭിച്ചിരുന്ന സ്ഥിരനിക്ഷേപ പലിശനിരക്കിലുള്ള പലിശയോടെ നാലാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ തിരികെ നൽകാൻ എസ്‌ബിഐയോട് നിർദേശിച്ചു. ബാങ്കിന്റെ അപലപനീയമായ നടപടിക്ക് ഒരു ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരവും ഇതേ കാലയളവിനുള്ളിൽ നൽകണം. ഇതോടെ ഹർജി അന്തിമമായി തീർപ്പാക്കി.

ഉപഭോക്താവിന്റെ സ്വതന്ത്ര നിക്ഷേപത്തിന് ബാങ്കിന്റെ ഏകപക്ഷീയ ഈടാക്കലിൽനിന്ന് സംരക്ഷണം

വിധി പ്രകാരം, വായ്പക്കാരന്റെ പങ്കാളിയാണെന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം മറ്റൊരാളുടെ സ്വതന്ത്ര നിക്ഷേപം ബാങ്കിന് പിടിച്ചെടുക്കാനാകില്ല. കരാർബന്ധമോ ജാമ്യബാധ്യതയോ നിയമപരമായ അധികാരമോ തെളിയിക്കണം. സാമൂഹികതലത്തിൽ വിധവകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അവകാശികളുടെ സമ്പാദ്യത്തിന് സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നതാണ് വിധി. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ ബാങ്കുകൾ വായ്പ തിരിച്ചുപിടിക്കുമ്പോൾ നിയമപരമായ നടപടിക്രമം പാലിക്കണമെന്ന സംസ്ഥാനതല വ്യാഖ്യാനം വിധി ശക്തമാക്കുന്നു.