കൊൽക്കത്ത, 2026 സെപ്റ്റംബർ 16 –

ദാമ്പത്യ തർക്കങ്ങൾ ഒത്തുതീർപ്പാക്കി പരസ്പര സമ്മതത്തോടെ വിവാഹമോചനം നേടിയാൽ, അതിന്റെ ഭാഗമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഭർത്താവിനെതിരായ ക്രൂരതക്കേസ് ഹൈക്കോടതിക്ക് റദ്ദാക്കാമെന്ന് കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് ഉദയ് കുമാറാണ് പ്രിൻസ് ബൻസാൽ നൽകിയ ഹർജി അനുവദിച്ച് ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 498എ പ്രകാരമുള്ള കേസും 2021 ജനുവരി 31ലെ കുറ്റപത്രവും തുടർനടപടികളും റദ്ദാക്കിയത്. പശ്ചിമ ബംഗാൾ സംസ്ഥാനവും മുൻഭാര്യയുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ.

2018ൽ വിവാഹം; 2020ൽ വേർപിരിഞ്ഞതോടെ ക്രൂരതക്കേസ്

പ്രിൻസ് ബൻസാലും പരാതിക്കാരിയും 2018ൽ കോടതി വിവാഹം നടത്തുകയും 2019 ഡിസംബറിൽ സാമൂഹികാചാരപ്രകാരമുള്ള വിവാഹച്ചടങ്ങുകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ദാമ്പത്യബന്ധത്തിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടലെടുത്തതോടെ 2020 മാർച്ചിൽ ഇരുവരും വേർപിരിഞ്ഞു. തുടർന്ന് ഭാര്യയുടെ പരാതിയിൽ ലേക്ക് ടൗൺ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ 2020ലെ 200-ാം നമ്പറായി വകുപ്പ് 498എ പ്രകാരം കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. പിന്നീട് ഭർത്താവിനെതിരെ കുറ്റപത്രവും സമർപ്പിച്ചു.

ജീവനാംശം മുതൽ സ്ത്രീധനം വരെ ഒത്തുതീർപ്പിലെത്തി

ക്രിമിനൽ കേസ് നിലനിൽക്കുന്നതിനിടെ ദമ്പതികൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ ഒത്തുതീർപ്പാക്കി. തുടർന്ന് ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 13ബി പ്രകാരം പരസ്പര സമ്മതത്തോടെയുള്ള വിവാഹമോചനത്തിനായി ഡൽഹിയിലെ ദ്വാരക കുടുംബകോടതിയെ സമീപിച്ചു.

ജീവനാംശം, സ്ത്രീധനം, സ്ഥിരം ജീവനാംശം, വിവാഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക അവകാശവാദങ്ങൾ എന്നിവ ഒത്തുതീർപ്പിന്റെ ഭാഗമാക്കി. വിവാഹമോചനം ലഭിച്ചശേഷം ഭർത്താവിനെതിരായ 498എ കേസ് പിൻവലിക്കാമെന്ന് ഭാര്യ കുടുംബകോടതിയിൽ ഉറപ്പും നൽകി.

2023 ഏപ്രിൽ 18ന് വിവാഹബന്ധം അവസാനിച്ചു

കുടുംബകോടതി 2023 മാർച്ച് 29ന് വിവാഹമോചന ഹർജിയിലെ ആദ്യഘട്ട അപേക്ഷ അംഗീകരിച്ചു. തുടർന്ന് 2023 ഏപ്രിൽ 18ന് രണ്ടാംഘട്ട അപേക്ഷയും അനുവദിച്ച് ഇരുവരുടെയും വിവാഹബന്ധം പരസ്പര സമ്മതത്തോടെ വേർപെടുത്തി.

എന്നാൽ വിവാഹമോചനം ലഭിച്ചിട്ടും 498എ പ്രകാരമുള്ള ക്രിമിനൽ കേസ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് പരാതിക്കാരി സഹകരിച്ചില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. ഇതോടെയാണ് കേസ് റദ്ദാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് പ്രിൻസ് ബൻസാൽ കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

വിവാഹമോചനത്തിന്റെ ആനുകൂല്യം സ്വീകരിച്ചശേഷം ഉറപ്പിൽ നിന്ന് പിന്മാറാനാവില്ല

പരസ്പര സമ്മതത്തോടെയുള്ള വിവാഹമോചനത്തിന്റെ ഭാഗമായി കോടതിയിൽ നൽകിയ ഉറപ്പിന് നിയമപരമായ പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഒത്തുതീർപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവാഹമോചനത്തിന്റെ ആനുകൂല്യം സ്വീകരിച്ചശേഷം, അതിന്റെ ഭാഗമായി ക്രിമിനൽ കേസ് പിൻവലിക്കാമെന്ന് നൽകിയ ഉറപ്പ് നിരസിക്കാൻ ഒരു കക്ഷിക്ക് കഴിയില്ലെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ നിലപാട്.

വകുപ്പ് 498എ പ്രകാരമുള്ള കുറ്റം സാധാരണ ഒത്തുതീർപ്പിലൂടെ അവസാനിപ്പിക്കാവുന്ന കുറ്റമല്ലെങ്കിലും, ദാമ്പത്യ തർക്കം യഥാർഥത്തിൽ ഒത്തുതീർന്ന സാഹചര്യത്തിൽ നീതി ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ വകുപ്പ് 482 പ്രകാരമുള്ള ഹൈക്കോടതിയുടെ സ്വതസിദ്ധ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് കേസ് റദ്ദാക്കാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സുപ്രീംകോടതി വിധികൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ക്രിമിനൽ നടപടികൾ റദ്ദാക്കി

ബി.എസ്. ജോഷി വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഹരിയാന, ഗ്യാൻ സിങ് വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് പഞ്ചാബ്, സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് മധ്യപ്രദേശ് വേഴ്സസ് ലക്ഷ്മി നാരായൺ എന്നീ സുപ്രീംകോടതി വിധികളാണ് ഹൈക്കോടതി ആശ്രയിച്ചത്. ദാമ്പത്യ തർക്കം യഥാർഥമായി ഒത്തുതീർന്നാൽ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ തുടരുന്നതിന്റെ ആവശ്യകത പരിശോധിച്ച് ഹൈക്കോടതിക്ക് ഇടപെടാമെന്ന നിയമനിലപാടാണ് ഈ വിധികളിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ളത്.

498എ കേസും കുറ്റപത്രവും തുടർനടപടികളും റദ്ദാക്കി

വിവാഹബന്ധം നിയമപരമായി അവസാനിക്കുകയും ദാമ്പത്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവകാശവാദങ്ങൾ ഒത്തുതീർപ്പാകുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിൽ ക്രിമിനൽ വിചാരണ തുടരുന്നത് നിയമനടപടിയുടെ ദുരുപയോഗമാകുമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തി. തുടർന്ന് ലേക്ക് ടൗൺ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ 2020ലെ 200-ാം നമ്പർ കേസിൽ നിന്നുണ്ടായ ജനറൽ രജിസ്റ്റർ കേസ് 815/2020, 2021 ജനുവരി 31ലെ കുറ്റപത്രം, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള എല്ലാ തുടർനടപടികളും കോടതി റദ്ദാക്കി. പ്രിൻസ് ബൻസാലിന്റെ ക്രിമിനൽ റിവിഷൻ ഹർജിയും അനുവദിച്ചു.

ഒത്തുതീർപ്പായ ദാമ്പത്യക്കേസുകളിൽ ഹൈക്കോടതിയുടെ അധികാരം വ്യക്തമാക്കി

ഈ വിധി എല്ലാ 498എ കേസുകളും വിവാഹമോചനം നേടിയെന്ന കാരണത്താൽ സ്വമേധയാ അവസാനിക്കുമെന്ന് പറയുന്നില്ല. ഈ കേസിൽ ദാമ്പത്യ തർക്കങ്ങൾ പൂർണമായി ഒത്തുതീർന്നതും പരസ്പര സമ്മതത്തോടെ വിവാഹമോചനം നേടിയതും ക്രിമിനൽ കേസ് പിൻവലിക്കാമെന്ന് പരാതിക്കാരി കുടുംബകോടതിയിൽ ഉറപ്പ് നൽകിയതുമാണ് നിർണായകമായത്. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ തുടരുന്നത് നീതിയുടെ ലക്ഷ്യത്തിന് സഹായകരമല്ലെങ്കിൽ വകുപ്പ് 482 പ്രകാരം ഹൈക്കോടതിക്ക് ഇടപെടാമെന്നാണ് വിധിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയത്.