പ്രയാഗ്‌രാജ്, സെപ്റ്റംബർ 09-

പ്രായപൂർത്തിയായ വ്യക്തിക്ക് സ്വന്തം ജീവിതപങ്കാളിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ, മാതാപിതാക്കളുടെ ആശങ്ക യഥാർഥമാണെങ്കിൽ പോലും മറികടക്കാനാവില്ലെന്ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 7ന് ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ജെയിൻ പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവിലാണ് നിർണായക നിരീക്ഷണം. മോനി കോർപ്പസ് ഹർജിക്കാരിയും ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനവും മറ്റ് മൂന്ന് പേരും എതിർകക്ഷികളുമായ ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജിയാണ് കോടതി അനുവദിച്ചത്. സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം മോഹിതിനെ വിവാഹം ചെയ്തെന്നും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം താമസിക്കാനാണ് ആഗ്രഹമെന്നും യുവതി കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

മാതാപിതാക്കളുടെ ഇഷ്ടം പ്രായപൂർത്തിയായ മകളുടെ തീരുമാനത്തിന് പകരമാകില്ല

ജീവിതപങ്കാളിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും അന്തസ്സിന്റെയും ഭാഗമാണെന്നും ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 21 ഇതിന് സംരക്ഷണം നൽകുന്നുണ്ടെന്നും ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഒരാൾ പ്രായപൂർത്തിയായാൽ എങ്ങനെ ജീവിക്കണമെന്നും ആരെ ജീവിതപങ്കാളിയാക്കണമെന്നും സ്വതന്ത്രമായി തീരുമാനിക്കാൻ സാധാരണയായി അവകാശമുണ്ട്. മാതാപിതാക്കൾക്കോ ബന്ധുക്കൾക്കോ ആ തീരുമാനം അംഗീകരിക്കാനാകുന്നില്ലെന്ന കാരണത്താൽ അവരുടെ ഇഷ്ടം മക്കളുടെ തീരുമാനത്തിന് പകരം വയ്ക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

2026 ജൂലൈ 18ന് മോഹിതിനെ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം വിവാഹം ചെയ്തെന്ന് യുവതി

യുവതിയുടെ ജനനത്തീയതി 2008 ജൂൺ 8 ആണെന്നും താൻ പ്രായപൂർത്തിയായെന്നും കോടതിയിൽ അവർ വ്യക്തമാക്കി. 2026 ജൂലൈ 18ന് മോഹിതിനെ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം വിവാഹം ചെയ്തതായും നിർബന്ധമോ സമ്മർദമോ അന്യായ സ്വാധീനമോ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നും യുവതി ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ജെയിനോട് നേരിട്ട് പറഞ്ഞു. ഭർത്താവിനൊപ്പം ദാമ്പത്യവീട്ടിൽ താമസിക്കണമെന്നാണ് ആഗ്രഹമെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി. മോഹിതും വിവാഹം സ്ഥിരീകരിക്കുകയും യുവതിക്കൊപ്പം ഭർത്താവായി കഴിയാൻ തയ്യാറാണെന്ന് അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. യുവതിയുടെ പിതാവും മകൾ പ്രായപൂർത്തിയായതായി കോടതിയിൽ സമ്മതിച്ചു.

വിവാഹത്തിന് പിന്നാലെ പിതാവും ബന്ധുക്കളും തടഞ്ഞുവച്ചെന്നായിരുന്നു പരാതി

മാതാപിതാക്കളുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായാണ് വിവാഹം നടന്നതെന്നും അതിനുശേഷം യുവതിയെ പിതാവും ബന്ധുക്കളും നിയമവിരുദ്ധമായി തടഞ്ഞുവച്ചെന്നുമായിരുന്നു ഭർത്താവിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള വാദം. പൊലീസ് കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്തതിനെ തുടർന്ന് യുവതി തന്നെ 2026 ജൂലൈ 20ന് ബദായൂണിലെ ബന്ധപ്പെട്ട കോടതിയിൽ ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ വകുപ്പ് 173(4) പ്രകാരം പരാതി നൽകിയതായും അറിയിച്ചു. എന്നാൽ വിവാഹം നടന്നെന്ന വാദം പിതാവ് നിഷേധിച്ചു. മകൾ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരമാണ് മാതാപിതാക്കൾക്കൊപ്പം കഴിയുന്നതെന്നും നിയമവിരുദ്ധ തടങ്കലില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.

യുവതിയെ നേരിട്ട് കേട്ട കോടതി തീരുമാനത്തിൽ സമ്മർദമില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി

യുവതി പ്രായപൂർത്തിയായതിനാൽ ജീവിതപങ്കാളിയെയും താമസസ്ഥലത്തെയും തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അവകാശമുണ്ടെന്ന് രേഖകൾ പരിശോധിച്ച ഹൈക്കോടതി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31ന് തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. മാതാപിതാക്കൾക്കൊപ്പം താമസിക്കുന്നത് സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരമാണോ എന്ന് കണ്ടെത്താനാണ് യുവതിയെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കാൻ നിർദേശിച്ചത്. സെപ്റ്റംബർ 7ന് യുവതിയുമായി ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ജെയിൻ നേരിട്ട് സംസാരിച്ചു. യുവതിയുടെ മൊഴി വ്യക്തവും സ്ഥിരതയുള്ളതുമാണെന്നും വിവാഹത്തിനും ഭർത്താവിനൊപ്പം കഴിയാനുള്ള തീരുമാനത്തിനും പിന്നിൽ ഭീഷണിയോ നിർബന്ധമോ അന്യായ സ്വാധീനമോ ഉള്ളതായി കണ്ടെത്താനായില്ലെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

മാതാപിതാക്കളുടെ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകാൻ യുവതിയെ നിർബന്ധിക്കാനാവില്ല

മോഹിതിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് നിയമവിരുദ്ധ തടങ്കലോ നിർബന്ധമോ നേരിടുന്നതായി യുവതി പറഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. അതിനാൽ സ്വന്തം ആഗ്രഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി മാതാപിതാക്കളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ തുടരാനോ അവരുടെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാനോ യുവതിയെ നിർബന്ധിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഭർത്താവിനൊപ്പം പോകാനും താൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം താമസിക്കാനും യുവതിക്ക് കോടതി സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകി.

ദമ്പതികളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തരുത്; ആവശ്യമെങ്കിൽ പൊലീസ് സംരക്ഷണം നൽകണം

യുവതിയുടെ മാതാപിതാക്കളോ ബന്ധുക്കളോ മറ്റാരെങ്കിലുമോ വിവാഹം കഴിക്കാനും മോഹിതിനൊപ്പം താമസിക്കാനുമുള്ള യുവതിയുടെ നിയമപരമായ തീരുമാനത്തിൽ ഇടപെടരുതെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. തീരുമാനത്തിന്റെ പേരിൽ ദമ്പതികളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്താനോ നിർബന്ധിക്കാനോ ഉപദ്രവിക്കാനോ പാടില്ല. ജീവനും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ഭീഷണിയുണ്ടെന്ന് അറിയിച്ചാൽ ആവശ്യമായ സുരക്ഷ സംസ്ഥാന അധികൃതർ ഉറപ്പാക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. കോടതി പരിസരത്തുനിന്ന് ദമ്പതികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് അവരെ സുരക്ഷിതമായി എത്തിക്കാനും പൊലീസിന് നിർദേശമുണ്ട്. ഇതോടെ ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജി കോടതി അനുവദിച്ചു.

പ്രായപൂർത്തിയായവരുടെ പങ്കാളിത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണം വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കി

അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് പ്രായപൂർത്തിയായ വ്യക്തിയുടെ ജീവിതപങ്കാളിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് അനുച്ഛേദം 21 നൽകുന്ന സംരക്ഷണം വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കുന്നു. മാതാപിതാക്കളുടെ താൽപര്യവും ആശങ്കയും പരിഗണിക്കാവുന്നതാണെങ്കിലും പ്രായപൂർത്തിയായ വ്യക്തിയുടെ സ്വതന്ത്ര തീരുമാനത്തെ അതുകൊണ്ട് ഇല്ലാതാക്കാനാവില്ലെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. നിയമത്തിന്റെ നിബന്ധനകൾക്ക് വിധേയമായി വ്യക്തിയുടെ സ്വയംനിർണയാവകാശം സംസ്ഥാനവും അതിന്റെ സംവിധാനങ്ങളും മാനിക്കണമെന്നതാണ് ഉത്തരവിലെ നിയമപരമായ കാതൽ.