ശ്രീനഗർ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 06-

‘ദേശവിരുദ്ധമെന്ന്’ ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന തലക്കെട്ടുകളുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ കൈവശം വെച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം ഒരാളെ കുറ്റവാളിയായി കണക്കാക്കി കരുതൽ തടങ്കലിലാക്കാനാവില്ലെന്ന് ജമ്മു കശ്മീർ ആൻഡ് ലഡാക്ക് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഷഫാത്ത് മഖ്ബൂൽ വാനി, പിതൃസഹോദരൻ മുഖേന വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ടെറിട്ടറി ഓഫ് ജമ്മു കശ്മീർ ആൻഡ് അദേഴ്സ് കേസിൽ ജസ്റ്റിസ് മോക്ഷ ഖജൂരിയ കസ്മിയാണ് പൊതുസുരക്ഷാ നിയമപ്രകാരമുള്ള തടങ്കൽ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി ഷഫാത്ത് മഖ്ബൂൽ വാനിയെ ഉടൻ കരുതൽ തടങ്കലിൽനിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടത്. ഹർജിക്കാരനായി സാഹിദ് ഹുസൈൻ ദാർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കായി സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ ഫഹീം നിസാർ ഷാ ഹാജരായി.

രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയായ ഏതെങ്കിലും പ്രവൃത്തി ഗവേഷകന്റെ പേരിൽ കാണിക്കാനായില്ല

കുപ്‌വാര ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റാണ് സംസ്ഥാന സുരക്ഷയ്ക്ക് ഹാനികരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് തടയാനെന്ന പേരിൽ വാനിയെ കരുതൽ തടങ്കലിലാക്കിയത്. എന്നാൽ കരുതൽ തടങ്കൽ പോലുള്ള നടപടി ആവശ്യമായി വരുന്ന ഏതെങ്കിലും അട്ടിമറി പ്രവർത്തനം വാനിയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായതായി അധികൃതർക്ക് കാണിക്കാനായില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. തടങ്കലിന് കാരണമായ സാഹചര്യങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി വിലയിരുത്തി തൃപ്തിപ്പെടാൻ തടങ്കൽ അധികാരി ശ്രമിച്ചതായും കാണുന്നില്ലെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു.

പിതാവ് മുൻ തീവ്രവാദിയായിരുന്നെന്നത് മകന്റെ ദോഷകരമായ പ്രവർത്തനമായി കണക്കാക്കാനാവില്ല

വാനി വിഘടനവാദ ആശയമുള്ള കുടുംബത്തിലാണ് വളർന്നതെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് മുൻ തീവ്രവാദിയായിരുന്നെന്നും 1990ൽ കീഴടങ്ങിയിരുന്നെന്നും തടങ്കലിന്റെ കാരണങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ പിതാവിന്റെ ഭൂതകാലത്തെ മകന്റെ രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് ഹാനികരമായ പ്രവർത്തനമായി ഒരു തരത്തിലും കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അത്തരമൊരു ധാരണയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കരുതൽ തടങ്കൽ അധികാരത്തിന്റെ വിവേചനരഹിതമായ പ്രയോഗമാണെന്നാണ് കോടതി വിലയിരുത്തിയത്.

അക്കാദമിക് ഗവേഷകൻ പലതരം പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കുകയും സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് സ്വാഭാവികം

വാനിയിൽനിന്ന് ‘ദേശവിരുദ്ധ സാഹിത്യം’ പിടിച്ചെടുത്തെന്ന വാദവും അധികൃതർ മുന്നോട്ടുവച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അക്കാദമിക് ഗവേഷകനായ ഒരാൾ വിവിധ തരത്തിലുള്ള സാഹിത്യവും പഠനസാമഗ്രികളും കൈവശം വെക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നിരാശാജനകമോ പ്രകോപനപരമോ ആയ തലക്കെട്ടുകളുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ കൈവശമുണ്ടെന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം ഒരാളെ കുറ്റവാളിയാക്കി കരുതൽ തടങ്കൽ നിയമം പ്രയോഗിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ വ്യക്തമായ നിലപാട്.

പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവ് വാനിയാണെന്ന അധികൃതരുടെ രേഖയും തെറ്റെന്ന് കണ്ടെത്തൽ

പിടിച്ചെടുത്തതായി പറയുന്ന പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവ് വാനിയാണെന്നും തടങ്കൽ രേഖകളിൽ ആരോപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ സാഹിത്യകൃതികൾ വാനി എഴുതിയതാണെന്ന ആരോപണം തെറ്റായി അദ്ദേഹത്തിനുമേൽ ചുമത്തിയതാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ഈ പുസ്തകങ്ങളും വാനിയെ ‘ദേശവിരുദ്ധനായി’ കണക്കാക്കുന്നതിൽ അധികൃതരെ സ്വാധീനിച്ചിരിക്കാമെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

ജാമ്യം ലഭിച്ച കേസിലെ എഫ്‌ഐആറിനെ ആശ്രയിച്ച് വീണ്ടും കരുതൽ തടങ്കൽ; അധികാരി മനസ്സ് പ്രയോഗിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി

നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടയൽ നിയമത്തിലെ വകുപ്പുകൾ 13, 17, 18 പ്രകാരമുള്ള കേസിലും വാനി പ്രതിയായിരുന്നു. 155 ദിവസത്തിനപ്പുറം റിമാൻഡ് നീട്ടണമെന്ന അന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ അപേക്ഷ പ്രത്യേക കോടതി നിരസിച്ചതിനെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് ജാമ്യം ലഭിച്ചിരുന്നു. ഈ ജാമ്യത്തെക്കുറിച്ച് തടങ്കൽ അധികാരിക്ക് അറിവുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, അതിനുശേഷം കരുതൽ തടങ്കൽ ആവശ്യമായി വരുന്ന ദോഷകരമായ പ്രവർത്തനം എന്താണെന്ന് സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ തടങ്കൽ ഉത്തരവിൽ ആവശ്യമായ മനഃപ്രയോഗം ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.

പൊതുസുരക്ഷാ നിയമത്തിലെ തടങ്കൽ റദ്ദാക്കി; വാനിയെ ഉടൻ മോചിപ്പിക്കാൻ ഉത്തരവ്

തടങ്കലിന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ കാരണങ്ങളും എതിർകക്ഷികളുടെ സത്യവാങ്മൂലവും പരിശോധിച്ച ഹൈക്കോടതി ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജി അനുവദിച്ചു. വാനിക്കെതിരെ കരുതൽ തടങ്കൽ ആവശ്യപ്പെടുന്ന അട്ടിമറി പ്രവർത്തനമൊന്നും അധികൃതർ സ്ഥാപിച്ചിട്ടില്ലെന്നും തടങ്കൽ അധികാരി പ്രസക്തമായ സാഹചര്യങ്ങൾ ശരിയായി വിലയിരുത്തിയിട്ടില്ലെന്നും കണ്ടെത്തി. ഇതോടെ ചോദ്യം ചെയ്ത തടങ്കൽ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി വാനിയെ കരുതൽ തടങ്കലിൽനിന്ന് ഉടൻ മോചിപ്പിക്കാൻ കോടതി നിർദേശിച്ചു.

പുസ്തകത്തിന്റെ തലക്കെട്ടോ കുടുംബപശ്ചാത്തലമോ മാത്രം കരുതൽ തടങ്കലിന് അടിസ്ഥാനമാകില്ല

ഈ വിധി പുസ്തകങ്ങളുടെ ഉള്ളടക്കത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുവായ നിയമവിധിയല്ല. വാനിയുടെ കേസിൽ പുസ്തകങ്ങൾ കൈവശമുണ്ടായിരുന്നതും പിതാവിന്റെ ഭൂതകാലവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് പൊതുസുരക്ഷാ നിയമപ്രകാരമുള്ള കരുതൽ തടങ്കൽ ന്യായീകരിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തിയത്. കരുതൽ തടങ്കൽ ഏർപ്പെടുത്തുമ്പോൾ വ്യക്തിക്കെതിരായ കൃത്യവും പ്രസക്തവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് അധികാരി മനസ്സ് പ്രയോഗിക്കണമെന്ന നിയമനിലപാടിനാണ് ഉത്തരവ് ഊന്നൽ നൽകുന്നത്.