നാഗ്പൂർ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 03 –

ജാതിപ്പേരിന് മുമ്പിലോ ശേഷമോ ‘മുസ്ലിം’ എന്ന വാക്ക് ചേർന്നിട്ടുണ്ടെന്ന കാരണം മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ജാതി അവകാശവാദം തള്ളാനാകില്ലെന്ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 28ലെ ഉത്തരവിൽ ജസ്റ്റിസ് ഉർമിള ജോഷി-ഫാൽക്കെ, ജസ്റ്റിസ് രാജ് വക്കോഡെ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് പതിനേഴുകാരനായ ഹസ്നൈൻ റിയാസുദ്ദീൻ ചൗഹാന്റെ ഹർജി അനുവദിച്ചത്. യവത്മാൽ ജില്ലാ ജാതി പരിശോധനാ സമിതിയാണ് എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ എസ്.ഒ. അഹമ്മദ് ഹാജരായി. സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ എസ്. ഹൈദർ ഹാജരായി. 2025 ഡിസംബർ 3ന് ഹസ്നൈന്റെ ജാതി അവകാശവാദം അസാധുവാക്കിയ സമിതിയുടെ ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ഹസ്നൈൻ ‘ലോഹാർ’ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടയാളാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച കോടതി രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം ജാതി സാധുതാ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകാനും നിർദേശിച്ചു.

പൂർവികരുടെ പഴയ രേഖകളിൽ ‘ലോഹാർ മുസ്ലിം’, ‘മുസൽമാൻ ലോഹാർ’ എന്നിങ്ങനെ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു

ഹസ്നൈൻ തന്റെ ജാതി തെളിയിക്കാൻ ഭരണഘടന നിലവിൽ വരുന്നതിന് മുമ്പുള്ള പൂർവികരുടെ രേഖകളടക്കം വിവിധ രേഖകളാണ് സമിതിക്ക് മുന്നിൽ ഹാജരാക്കിയത്. മുതുമുത്തച്ഛന്റെ രേഖകൾ, ബന്ധുവായ മുത്തച്ഛന്റെ സ്കൂൾ വിടുതൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, സ്വന്തം മുത്തച്ഛന്റെ രേഖകൾ എന്നിവയിൽ ജാതി ‘ലോഹാർ മുസ്ലിം’ എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. മുതുമുത്തച്ഛന്റെ മകളുടെ ജനനരേഖയിൽ ‘മുസൽമാൻ ലോഹാർ’ എന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

ഇങ്ങനെ ഭരണഘടനയ്ക്ക് മുമ്പുള്ള മൂന്ന് രേഖകളിലും ഹർജിക്കാരന്റെ പൂർവികരുടെ ജാതി തുടർച്ചയായി ‘മുസ്ലിം ലോഹാർ’ എന്ന രൂപത്തിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ രേഖകളിൽ ‘മുസ്ലിം’ എന്ന വാക്ക് ‘ലോഹാർ’ എന്നതിന് മുമ്പിലോ ശേഷമോ വന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പരിശോധനാ സമിതി ജാതി അവകാശവാദം തള്ളിയത്.

‘മുസ്ലിം’ മതമാണ്, ജാതിയല്ല; അതിന്റെ പേരിൽ രേഖകളുടെ തെളിവുമൂല്യം ഇല്ലാതാക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി

‘മുസ്ലിം’ ഒരു മതമാണ്, ജാതിയല്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമായി പറഞ്ഞു. അതിനാൽ ജാതിപ്പേരിന് മുമ്പിലോ ശേഷമോ ‘മുസ്ലിം’ എന്ന വാക്ക് ചേർന്നിരിക്കുന്നുവെന്ന കാരണം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ജാതി തെളിയിക്കുന്ന രേഖകൾ തള്ളിക്കളയാനാവില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

രേഖകളിലെ അടിസ്ഥാന ജാതിപ്പേര് ‘ലോഹാർ’ തന്നെയാണെന്ന് പരിശോധനാ സമിതിയും അംഗീകരിച്ചിരുന്നുവെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. മതത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദം ജാതിപ്പേരിനൊപ്പം രേഖപ്പെടുത്തിയതിനെ ജാതി തന്നെ വ്യത്യസ്തമാണെന്ന നിലയിൽ കണക്കാക്കിയത് തെറ്റായ സമീപനമാണെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.

രക്തബന്ധുക്കൾക്ക് നേരത്തേ ലഭിച്ച ജാതി സാധുതാ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ സമിതി ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നില്ല

ഹസ്നൈന്റെ രക്തബന്ധുക്കൾക്ക് നേരത്തേ ജാതി സാധുതാ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അവയെ പരിശോധനാ സമിതി ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ വഞ്ചനയിലൂടെ നേടിയതാണെന്ന ആരോപണവും സമിതി ഉന്നയിച്ചിരുന്നില്ല.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഹസ്നൈന്റെ ജാതി അവകാശവാദം തള്ളിയ സമിതിയുടെ നടപടി 2012ലെ മഹാരാഷ്ട്ര ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ചട്ടങ്ങളിലെ ചട്ടം 16ന് വിരുദ്ധമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ബന്ധുക്കൾക്ക് ലഭിച്ച സാധുതാ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളുടെ പ്രാധാന്യവും പരിശോധിക്കാതെയാണ് സമിതി തീരുമാനത്തിലെത്തിയതെന്നതാണ് കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ.

2025 ഡിസംബർ 3ലെ സമിതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി; ഹസ്നൈൻ ‘ലോഹാർ’ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടയാളെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു

യവത്മാൽ ജില്ലാ ജാതി പരിശോധനാ സമിതി 2025 ഡിസംബർ 3ന് പുറപ്പെടുവിച്ച ഹസ്നൈന്റെ ജാതി അവകാശവാദം അസാധുവാക്കുന്ന ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ഹസ്നൈൻ ‘ലോഹാർ’ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടയാളാണെന്ന് കോടതി നേരിട്ട് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

യവത്മാൽ ജില്ലാ ജാതി പരിശോധനാ സമിതി രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം ഹസ്നൈന് ‘ലോഹാർ’ ജാതി സാധുതാ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകണമെന്നും ബെഞ്ച് നിർദേശിച്ചു. സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ലഭിക്കുന്നതുവരെ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളുടെ മുമ്പിൽ ഹൈക്കോടതി വിധി ഹാജരാക്കി അതിനെ ആശ്രയിക്കാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇതോടെ ഹർജി തീർപ്പാക്കി.

മതത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദം മാത്രം ജാതി രേഖ തള്ളാനുള്ള അടിസ്ഥാനമാകില്ലെന്ന വ്യാഖ്യാനം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പരിശോധനകൾക്ക് പ്രസക്തം

ഈ വിധിയിൽ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയ പ്രധാന നിയമവ്യാഖ്യാനം, ‘മുസ്ലിം’ പോലുള്ള മതപരമായ തിരിച്ചറിയൽ ജാതിപ്പേരിനൊപ്പം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ജാതി രേഖയുടെ തെളിവുമൂല്യം ഇല്ലാതാക്കാനാകില്ല എന്നതാണ്. കൂടാതെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട രക്തബന്ധുക്കളുടെ ജാതി സാധുതാ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളും ചട്ടപ്രകാരം പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ജാതി പരിശോധനാ നടപടികളിൽ സമാന രേഖകൾ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ഈ ഹൈക്കോടതി വ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകും.