അഴുക്കുചാൽ വൃത്തിയാക്കുന്ന തൊഴിലാളിയിൽ നിന്ന് സംരംഭകനായി; കൈലാഷ് ചന്ദറിന് നമസ്തേ പദ്ധതിയിൽ പുതിയ ജീവിതം

ഝുന്ഝുനു (രാജസ്ഥാൻ)  / 2026 / സെപ്റ്റംബർ 03

രാജസ്ഥാനിലെ ഝുന്ഝുനു ജില്ലയിൽ വർഷങ്ങളോളം അഴുക്കുചാൽ വൃത്തിയാക്കുന്ന ജോലിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന 63 വയസുകാരനായ കൈലാഷ് ചന്ദർ ഇന്ന് യന്ത്രവത്കൃത ശുചീകരണ സേവന സംരംഭത്തിന്റെ ഉടമയാണ്. പട്ടികജാതി വാൽമീകി വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന് നമസ്തേ പദ്ധതിയുടെ കീഴിലുള്ള സ്വച്ഛത ഉദ്യമി യോജനയിലൂടെയാണ് സാമ്പത്തിക സഹായം ലഭിച്ചത്. 2025 സെപ്റ്റംബർ 24ന് സക്ഷൻ മെഷീൻ ഘടിപ്പിച്ച ട്രാക്ടർ വാങ്ങാൻ മൂലധന സബ്സിഡി ലഭിച്ചതോടെയാണ് അപകടസാധ്യതയുള്ള കഠിനമായ ജോലിയിൽ നിന്ന് സ്വയംതൊഴിലിലേക്ക് മാറിയത്.

ആറാം ക്ലാസ് വിദ്യാഭ്യാസം; ജീവിതം മുഴുവൻ ശുചീകരണ ജോലി

ഗുധ ഗോർജിയിലെ ഹരിജൻ ബസ്തിയിലാണ് കൈലാഷ് ചന്ദർ താമസിക്കുന്നത്. ആറാം ക്ലാസ് വരെ പഠിച്ച അദ്ദേഹം കുടുംബം പോറ്റാനായി ജീവിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗവും ശുചീകരണ ജോലികളിലാണ് ചെലവഴിച്ചത്. സ്ഥിരമായ തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ കുറവായതും സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളും കാരണം കുറഞ്ഞ വരുമാനവും തൊഴിൽ അപകടങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും വർഷങ്ങളോളം അഴുക്കുചാൽ വൃത്തിയാക്കുന്ന ജോലി തുടരേണ്ടിവന്നു.

പ്രായം കൂടിയതോടെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കൂടുതൽ രൂക്ഷമായി. ജോലി വലിയ ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യപ്പെടുന്നതായിരുന്നു. കുറഞ്ഞതും സ്ഥിരതയില്ലാത്തതുമായ വരുമാനം, സാങ്കേതിക വൈദഗ്ധ്യത്തിന്റെ കുറവ്, ജാതിയുമായും തൊഴിലുമായും ബന്ധപ്പെട്ട സാമൂഹിക വെല്ലുവിളികൾ, സ്ഥിരമായ ഉപജീവന മാർഗങ്ങളിലേക്കുള്ള പരിമിതമായ പ്രവേശനം എന്നിവ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ നേടുന്നത് പ്രയാസമാക്കി.

മക്കളെ ആശ്രയിക്കാതെ ജീവിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം

ഈ സാഹചര്യങ്ങളിലും സ്വന്തം അധ്വാനത്തിലൂടെ മാന്യമായി ജീവിക്കണമെന്ന നിലപാടിൽ കൈലാഷ് ചന്ദർ ഉറച്ചുനിന്നു. ഭാര്യയ്ക്കൊപ്പമാണ് അദ്ദേഹം താമസിക്കുന്നത്. മൂന്ന് ആൺമക്കളും വിവാഹിതരായി സ്വന്തം കുടുംബങ്ങളുമായി വേറെയാണ് താമസം. സ്വന്തം ചെലവുകളും ഭാര്യയുടെ ചെലവുകളും മക്കളെ സാമ്പത്തികമായി ആശ്രയിക്കാതെ നടത്തണമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹം.

ഇതിനിടെയാണ് നമസ്തേ പദ്ധതിയുടെ കീഴിൽ നടപ്പാക്കുന്ന സ്വച്ഛത ഉദ്യമി യോജന പുതിയ അവസരമായത്. 2025 സെപ്റ്റംബർ 24ന് ശുചീകരണ സേവനങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി നടത്താൻ സക്ഷൻ മെഷീൻ ഘടിപ്പിച്ച ട്രാക്ടർ വാങ്ങുന്നതിനുള്ള മുൻകൂർ മൂലധന സബ്സിഡി ലഭിച്ചു.

11.86 ലക്ഷം രൂപയുടെ പദ്ധതി; പകുതി സബ്സിഡി

പദ്ധതിയുടെ ആകെ ചെലവ് 11.86 ലക്ഷം രൂപയായിരുന്നു. ഇതിൽ 5.93 ലക്ഷം രൂപ വായ്പയും 5.93 ലക്ഷം രൂപ മൂലധന സബ്സിഡിയുമാണ്. ഈ സഹായത്തോടെ യന്ത്രവത്കൃത ശുചീകരണ സേവന സംരംഭം ആരംഭിക്കാൻ കൈലാഷ് ചന്ദറിന് കഴിഞ്ഞു. അതോടെ കടുത്ത ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ജോലിയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കേണ്ട സാഹചര്യം മാറി.

ട്രാക്ടറിനൊപ്പം ലഭിച്ച സക്ഷൻ മെഷീൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപജീവനത്തിൽ വലിയ മാറ്റമാണ് കൊണ്ടുവന്നത്. യന്ത്രവത്കരണം ജോലി കൂടുതൽ സുരക്ഷിതവും മാന്യവുമാക്കി. വരുമാനം നേടാനുള്ള ശേഷിയും വർധിച്ചു. ശുചീകരണ ജോലികളിലെ വർഷങ്ങളായുള്ള പരിചയം ഉപയോഗിച്ച് സംരംഭകനായി മുന്നോട്ടുപോകാനും സാധിച്ചു.

രണ്ട് പേർക്ക് കൂടി തൊഴിൽ; മാസം 10,000 രൂപവരെ സമ്പാദ്യം

കൈലാഷ് ചന്ദർ ഇപ്പോൾ നഗരപഞ്ചായത്ത് ഉദയ്പുർവതിയിലും ഝുന്ഝുനു ജില്ലയിലെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലും അഴുക്കുചാൽ വൃത്തിയാക്കലും മറ്റു ശുചീകരണ സേവനങ്ങളും നൽകുന്നു. സംരംഭത്തിലൂടെ ഒരു ഡ്രൈവർക്കും ഒരു സഹായിക്കും തൊഴിൽ ലഭിച്ചു. ഡ്രൈവർക്കു മാസം ഏകദേശം 12,000 രൂപയും സഹായിക്ക് ഏകദേശം 8,000 രൂപയും നൽകുന്നു.

പ്രവർത്തനച്ചെലവുകളും മാസം 8,267 രൂപയുടെ വായ്പാ ഗഡുവും അടച്ച ശേഷവും കൈലാഷ് ചന്ദറിന് പ്രതിമാസം ഏകദേശം 8,000 മുതൽ 10,000 രൂപവരെ സമ്പാദിക്കാനാകുന്നു. സ്ഥിരമായ ഈ മിച്ചവരുമാനം സാമ്പത്തിക നില മെച്ചപ്പെടുത്തി. സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങളും ഭാര്യയുടെ ആവശ്യങ്ങളും സ്വതന്ത്രമായി നിറവേറ്റാനും സാധിച്ചു.

അപകടകരമായ ജോലിയിൽ നിന്ന് സുരക്ഷിത സംരംഭത്തിലേക്ക്

സഹായം ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കുറഞ്ഞ വരുമാനവും ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയില്ലായ്മയും ഉണ്ടായിരുന്ന കഠിനമായ അഴുക്കുചാൽ വൃത്തിയാക്കൽ ജോലിയെയാണ് കൈലാഷ് ചന്ദർ ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. സഹായത്തിന് ശേഷം സ്ഥിരതയുള്ള ഉപജീവനവും മറ്റുള്ളവർക്ക് തൊഴിൽ നൽകാനുള്ള ശേഷിയുമുള്ള യന്ത്രവത്കൃത ശുചീകരണ സംരംഭത്തിന്റെ ഉടമയായി അദ്ദേഹം മാറി.

ഈ മാറ്റം വരുമാനം മാത്രമല്ല, ആത്മവിശ്വാസവും ജീവിതനിലവാരവും മെച്ചപ്പെടുത്തിയതായി സാമൂഹ്യനീതി-ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. 63-ാം വയസ്സിലും സ്വന്തം സംരംഭത്തിലൂടെ അഭിമാനത്തോടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന കൈലാഷ് ചന്ദർ സാമ്പത്തികമായി സ്വതന്ത്രനായി തുടരുകയാണ്.

നമസ്തേ-സ്വച്ഛത ഉദ്യമി യോജനയുടെ സഹായം അപകടസാധ്യതയും കഠിനാധ്വാനവും നിറഞ്ഞ ജോലി മാറ്റി സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെയുള്ള കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായ ഉപജീവന മാർഗമാക്കി. ലക്ഷ്യമിട്ട സാമ്പത്തിക സഹായത്തിലൂടെ ശുചീകരണ തൊഴിലാളികളെ സംരംഭകരാക്കാനും യന്ത്രവത്കൃത ശുചീകരണ സേവനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും കഴിയുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ് കൈലാഷ് ചന്ദറിന്റെ ജീവിതമാറ്റം.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംരംഭം ഇപ്പോൾ സ്വന്തം കുടുംബത്തെ സാമ്പത്തികമായി പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനൊപ്പം ഉദയ്പുർവതിയിലും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലുമുള്ള ജനങ്ങൾക്ക് ശുചീകരണ സേവനം നൽകുന്നു. കൂടാതെ രണ്ട് തൊഴിലാളികൾക്ക് കൂടി ഉപജീവനവും ഒരുക്കുന്നു. വർഷങ്ങളായുള്ള കഠിന ജോലിയെ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായ തൊഴിലും സംരംഭകത്വവും ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി മാറ്റുകയാണ് നമസ്തേ പദ്ധതിയുടെ കീഴിലെ സ്വച്ഛത ഉദ്യമി യോജന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

.