പ്രയാഗ്രാജ്, ഓഗസ്റ്റ് 31-
സുൽത്താൻപൂർ ബാർ അസോസിയേഷന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റിയിലും ഗവേണിങ് കൗൺസിലിലും വനിതാ അഭിഭാഷകർക്ക് 30 ശതമാനം സംവരണം നിർബന്ധമാക്കി അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി. പ്രസിഡന്റ്, ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ട്രഷറർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന പദവികൾ തുടർന്നുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ ഊഴമനുസരിച്ച് വനിതകൾക്കായി മാറ്റിവയ്ക്കാനും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ജസ്റ്റിസുമാരായ രാജൻ റോയ്, മഞ്ജീവ് ശുക്ല എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ശശി മിശ്ര നൽകിയ പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയിൽ ഓഗസ്റ്റ് 10, 13, 25 തീയതികളിലായി നിർണായക ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിച്ചത്. സുപ്രീംകോടതിയുടെ വനിതാ പ്രാതിനിധ്യ ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടായിരുന്നു കേസ്.
സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് വനിതാ അഭിഭാഷക
സുൽത്താൻപൂർ ബാർ അസോസിയേഷനിലെ അഭിഭാഷകയും അംഗവുമായ ശശി മിശ്രയാണ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. ബാർ അസോസിയേഷനുകളിൽ വനിതകൾക്ക് 30 ശതമാനം പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന സുപ്രീംകോടതിയുടെ ദീക്ഷ എൻ. അമൃതേഷ് കേസിലെ നിർദേശം പാലിക്കാതെയാണ് സുൽത്താൻപൂരിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികൾ മുന്നോട്ടുപോകുന്നതെന്നായിരുന്നു പരാതി.
ട്രഷറർ പദവി മാത്രം മാറ്റിവച്ചാൽ പോരെന്ന് കോടതി
ട്രഷറർ പദവിയും നാല് സീനിയർ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗങ്ങളിൽ രണ്ടും നാല് ജൂനിയർ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗങ്ങളിൽ രണ്ടും വനിതകൾക്കായി മാറ്റിവയ്ക്കാനായിരുന്നു ബാർ അസോസിയേഷന്റെ ആദ്യ നിർദേശം. എന്നാൽ ഇത് മതിയായ വനിതാ പ്രാതിനിധ്യമല്ലെന്ന് ഓഗസ്റ്റ് 10ലെ ഉത്തരവിൽ ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
എല്ലാ വിഭാഗം പദവികളിലും 30 ശതമാനം വനിതാ സംവരണത്തിന്റെ തത്വം നടപ്പാക്കണമെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
16 പദവികളിൽ അഞ്ചെണ്ണം വനിതകൾക്ക്
സുൽത്താൻപൂർ ബാർ അസോസിയേഷന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൗൺസിലിലുള്ള 16 പദവികളിൽ അഞ്ചെണ്ണം വനിതകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ് ഹൈക്കോടതി നിശ്ചയിച്ചത്. ഇതിലൂടെ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ച 30 ശതമാനം വനിതാ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കാനാണ് കോടതി ശ്രമിച്ചത്.
ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി പദവികളിലും ഊഴം
മൂന്ന് ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി പദവികളിൽ ഒരെണ്ണം ഓരോ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും വനിതകൾക്കായി മാറ്റിവയ്ക്കും. 2026ൽ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ പദവിയാണ് വനിതകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്തത്. 2027ൽ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി ലൈബ്രറി, 2028ൽ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി ക്ലബ് എന്നിങ്ങനെ സംവരണം മാറും. തുടർന്നുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും ഇതേ ഊഴക്രമം തുടരും.
ട്രഷറർ പദവി 2026ൽ വനിതയ്ക്ക്
ട്രഷറർ പദവി ആദ്യം 2027ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വനിതകൾക്കായി മാറ്റിവയ്ക്കാനായിരുന്നു ഓഗസ്റ്റ് 13ലെ ഉത്തരവ്. എന്നാൽ ഓഗസ്റ്റ് 25ലെ ഉത്തരവിലൂടെ കോടതി ഇതിൽ മാറ്റം വരുത്തി.
ട്രഷറർ പദവി 2026ൽ തന്നെ വനിതയ്ക്കായി സംവരണം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് 2029, 2032 വർഷങ്ങളിലും മൂന്ന് വർഷത്തെ ഇടവേളയിൽ ഇതേ പദവി വനിതകൾക്കായി മാറ്റിവയ്ക്കും.
പ്രസിഡന്റ് പദവി 2028ൽ വനിതയ്ക്ക്
ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവി 2027ൽ വനിതകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്യും. തുടർന്ന് 2030, 2033 വർഷങ്ങളിലും ഇതേ ഊഴക്രമം തുടരും.
സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് പദവിയും 2027ൽ വനിതയ്ക്ക് നൽകണം. തുടർന്ന് 2030ലും പിന്നീടുള്ള ഓരോ മൂന്നാം തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും വനിതാ സംവരണം തുടരും.
പ്രസിഡന്റ് പദവി 2028ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലാണ് ആദ്യമായി വനിതകൾക്കായി മാറ്റിവയ്ക്കുക. തുടർന്ന് 2031, 2034 വർഷങ്ങളിലും ഊഴമനുസരിച്ച് വനിതകൾക്ക് സംവരണം ലഭിക്കും. നാല് സീനിയർ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗങ്ങളിലും നാല് ജൂനിയർ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗങ്ങളിലും ഓരോ പദവി വീതവും വനിതകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
വനിതകൾ 41 പേർ മാത്രമെന്ന വാദം കോടതി തള്ളി
സുൽത്താൻപൂർ ബാർ അസോസിയേഷനിലെ 2,028 അംഗങ്ങളിൽ വനിതകൾ 41 പേർ മാത്രമാണെന്നും അതിനാൽ 30 ശതമാനം സംവരണം ന്യായീകരിക്കാനാകില്ലെന്നും കേസിൽ ഇടപെട്ട ഒരു കക്ഷി വാദിച്ചു.
എന്നാൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കുകയാണ് ഹൈക്കോടതി ചെയ്യുന്നതെന്നും സംവരണ ശതമാനത്തിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ഹൈക്കോടതിക്ക് കഴിയില്ലെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. വനിതാ സംവരണം നൽകണമോ വേണ്ടയോ എന്നത് ബാർ അസോസിയേഷന്റെ ഇഷ്ടത്തിന് വിട്ട കാര്യമല്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മൂന്നാഴ്ചയ്ക്കകം പൂർത്തിയാക്കണം
പുതിയ സംവരണക്രമം വന്നതോടെ സ്ഥാനാർഥികൾ വീണ്ടും നാമനിർദേശ പത്രിക നൽകേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായി. അതിനാൽ പഴയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയക്രമം പുനഃക്രമീകരിക്കാൻ ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു.
ഓഗസ്റ്റ് 25ലെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് എൽഡേഴ്സ് കമ്മിറ്റി മൂന്ന് ദിവസത്തിനകം പുതിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയക്രമം പ്രഖ്യാപിക്കണം. സമയക്രമം പ്രഖ്യാപിച്ച് മൂന്നാഴ്ചയ്ക്കകം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പൂർത്തിയാക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താനുള്ള ചുമതല എൽഡേഴ്സ് കമ്മിറ്റിക്കാണ്.
സ്ഥാനാർഥികൾ ക്രിമിനൽ കേസുകൾ വെളിപ്പെടുത്തണം
തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുന്ന എല്ലാ സ്ഥാനാർഥികളും തങ്ങൾക്കെതിരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എഫ്.ഐ.ആറുകളും ക്രിമിനൽ കേസുകളും അവയുടെ നിലവിലെ സ്ഥിതിയും വെളിപ്പെടുത്തണമെന്നും ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. കേസുകൾ അവസാനിച്ചതാണെങ്കിലും നിലവിൽ തുടരുകയാണെങ്കിലും വിവരം നൽകണം.
ഈ വിവരങ്ങൾ വോട്ടർമാർക്ക് ലഭ്യമാക്കണം. വിവരങ്ങൾ മറച്ചുവയ്ക്കുകയോ തെറ്റായി നൽകുകയോ ചെയ്താൽ സ്ഥാനാർഥിത്വമോ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയമോ റദ്ദാക്കുന്നത് പരിഗണിക്കാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇതിനാവശ്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ നാമനിർദേശ പത്രികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനും നിർദേശിച്ചു.
തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടപെട്ടാൽ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി
നിലവിലെ ഭാരവാഹികൾ എൽഡേഴ്സ് കമ്മിറ്റി നടത്തുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടപെടരുതെന്നും ഹൈക്കോടതി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇടപെടൽ കോടതിയോടുള്ള അവഹേളനമായി കണക്കാക്കുമെന്നും കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി ആരംഭിക്കാൻ ഇടയാകുമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ഉത്തരവുകളിൽ കൂടുതൽ മാറ്റം ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള അപേക്ഷകൾ ഇനി പരിഗണിക്കില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
വനിതാ പ്രാതിനിധ്യം പ്രധാന പദവികളിലേക്കും വ്യാപിക്കും
ഈ ഉത്തരവോടെ സുൽത്താൻപൂർ ബാർ അസോസിയേഷനിൽ വനിതാ സംവരണം എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗത്വത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങില്ല. പ്രസിഡന്റ്, ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ട്രഷറർ, ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി തുടങ്ങിയ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന പ്രധാന പദവികളിലും ഊഴമനുസരിച്ച് വനിതകൾക്ക് അവസരം ഉറപ്പാകും. സുപ്രീംകോടതി ഭരണഘടനയുടെ 142-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരം നൽകിയ നിർദേശം നടപ്പാക്കുകയാണ് ഹൈക്കോടതി ചെയ്തതെന്നും അതിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ബാർ അസോസിയേഷന് സ്വാതന്ത്ര്യമില്ലെന്നും ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.