ന്യൂഡൽഹി, ഓഗസ്റ്റ് 31-
അഭിഭാഷകൻ നരേഷ് ദിലാവരി ഹാജരാക്കിയ ബി.കോം ബിരുദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ നടന്നതിന് പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ തെളിവുണ്ടെന്ന സി.ബി.ഐ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് സുപ്രീംകോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 17ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ ഉജ്ജൽ ഭുയാൻ, അതുൽ എസ്. ചന്ദുർക്കർ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. നരേഷ് ദിലാവരി നേരിട്ടാണ് കോടതിയിൽ ഹാജരായത്. ചരൺജിത് സിങ് ഒബ്റോയിയാണ് എതിർകക്ഷി. എതിർകക്ഷിക്കായി ജസ്ബീർ സിങ് മാലിക്, പ്രാചി സോഹി, നിതിക ദുബെ, വരുൺ പുനിയ തുടങ്ങിയ അഭിഭാഷകരും സി.ബി.ഐക്കായി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ബ്രിജേന്ദർ ചാഹറും ഹാജരായി.
മഗധ സർവകലാശാലയുടെ പേരിലുള്ള ബിരുദത്തിൽ സംശയം
2001 മുതൽ അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്ന നരേഷ് ദിലാവരിക്ക് പഞ്ചാബ് ആൻഡ് ഹരിയാന ബാർ കൗൺസിലാണ് പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യാനുള്ള ലൈസൻസ് നൽകിയിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിനെതിരായ പരാതിയെ തുടർന്ന് 2021 ഡിസംബർ 20ന് ബാർ കൗൺസിൽ രണ്ട് വർഷത്തേക്ക് പ്രാക്ടീസ് അവകാശം സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ ദിലാവരി ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അച്ചടക്ക സമിതിയെ സമീപിച്ചു.
2025 ജനുവരി 16ന് ദിലാവരിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതയുടെ ആധികാരികത പരിശോധിക്കാൻ പഞ്ചാബ് ആൻഡ് ഹരിയാന ബാർ കൗൺസിലിനോട് അച്ചടക്ക സമിതി നിർദേശിച്ചു. അന്വേഷണം പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യാനും തീരുമാനിച്ചിരുന്നു.
1991ലെ ബി.കോം രേഖ സർവകലാശാല നൽകിയതല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തൽ
മഗധ സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് 1991ൽ നേടിയതായി ദിലാവരി അവകാശപ്പെട്ട ബി.കോം ബിരുദവും മാർക്ക് ലിസ്റ്റുമാണ് പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമായത്. ദിലാവരിയുടെ പേരിലുള്ള രേഖകൾ വ്യാജമാണെന്നും സർവകലാശാല നൽകിയതല്ലെന്നും മഗധ സർവകലാശാല പരീക്ഷാ കൺട്രോളറുടെ അറിയിപ്പിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
ബിരുദ രേഖകൾ ഹാജരാക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ദിലാവരി ബി.കോം ഓണേഴ്സ് ബിരുദ സർട്ടിഫിക്കറ്റിന്റെ പകർപ്പ് സമർപ്പിച്ചു. സർവകലാശാലയിലെ ചില രേഖകൾ കീറിപ്പോയതോ നഷ്ടപ്പെട്ടതോ ആയിരിക്കാമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശദീകരണം.
ബിരുദത്തിന്റെ ആധികാരികത പരിശോധിക്കാൻ സി.ബി.ഐ അന്വേഷണം
ദിലാവരിയുടെ വിശദീകരണം കൊണ്ട് ബിരുദത്തിന്റെ ആധികാരികത സംബന്ധിച്ച സംശയം തീരുന്നില്ലെന്ന് കണ്ട സുപ്രീംകോടതി 2025 സെപ്റ്റംബർ 15ന് സി.ബി.ഐ അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിട്ടു. മഗധ സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് 1991ൽ ബി.കോം പാസായെന്ന അവകാശവാദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ബിരുദം യഥാർഥമാണോ വ്യാജമാണോ കണ്ടെത്താനായിരുന്നു അന്വേഷണം.
തുടർന്ന് സി.ബി.ഐ മുദ്രവച്ച കവറിൽ അന്വേഷണത്തിന്റെ സ്ഥിതിവിവര റിപ്പോർട്ട് സുപ്രീംകോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ചു.
വ്യാജരേഖ ചമച്ചതിന് പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ തെളിവെന്ന് സി.ബി.ഐ
സി.ബി.ഐ നൽകിയ റിപ്പോർട്ട് പരിശോധിച്ച സുപ്രീംകോടതി, ദിലാവരിക്കും തിരിച്ചറിയാത്ത മറ്റ് ചിലർക്കുമെതിരെ വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ, പൊതുരേഖകൾ കൃത്രിമമായി നിർമ്മിക്കൽ തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങൾ നടന്നതിന് പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ തെളിവുണ്ടെന്ന അന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ കണ്ടെത്തൽ രേഖപ്പെടുത്തി.
എന്നാൽ ദിലാവരി കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ഈ ഉത്തരവിലൂടെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. സി.ബി.ഐ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭിച്ച പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കണ്ടെത്തൽ മാത്രമാണ് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
അഭിഭാഷക പട്ടികയിൽനിന്ന് ദിലാവരിയുടെ പേര് നീക്കി
ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ അച്ചടക്ക സമിതിയുടെ നിർദേശത്തെ തുടർന്ന് പഞ്ചാബ് ആൻഡ് ഹരിയാന ബാർ കൗൺസിൽ അന്വേഷണം നടത്തി 2025 ജൂൺ 11ന് റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചിരുന്നു.
തുടർന്ന് 2025 ജൂലൈ 6ലെ അച്ചടക്ക സമിതി നിർദേശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ദിലാവരിയുടെ പേര് പഞ്ചാബ് ആൻഡ് ഹരിയാന ബാർ കൗൺസിലിന്റെ അഭിഭാഷക പട്ടികയിൽനിന്ന് നീക്കി. ലൈസൻസും അനുബന്ധ രേഖകളും തിരികെ നൽകാനും നിർദേശിച്ചു.
പേര് നീക്കാനുള്ള അധികാരം ചോദ്യം ചെയ്ത് ദിലാവരി
പുതിയ അന്വേഷണം നടത്താനും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തന്റെ പേര് അഭിഭാഷക പട്ടികയിൽനിന്ന് നീക്കാനും നിർദേശിക്കാൻ ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അച്ചടക്ക സമിതിക്ക് അധികാരമില്ലെന്നായിരുന്നു ദിലാവരിയുടെ വാദം.
അച്ചടക്ക സമിതി അധികാരപരിധി മറികടന്നുവെന്ന വാദവും അദ്ദേഹം ഉന്നയിച്ചു. എന്നാൽ ഈ വാദങ്ങളുടെ ശരിതെറ്റുകളിലേക്ക് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 17ലെ ഉത്തരവിൽ സുപ്രീംകോടതി കടന്നില്ല.
പേര് നീക്കിയ നടപടി ചോദ്യം ചെയ്യാൻ 30 ദിവസത്തെ അവസരം
ദിലാവരിയുടെ പേര് അഭിഭാഷക പട്ടികയിൽനിന്ന് നീക്കിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 2025 ഓഗസ്റ്റ് 5ലെ വിജ്ഞാപനത്തിന്റെ നിയമസാധുത ഉചിതമായ നടപടിയിലൂടെ ബന്ധപ്പെട്ട വേദിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യാമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.
2026 ഓഗസ്റ്റ് 17 മുതൽ 30 ദിവസത്തിനകം അത്തരമൊരു നടപടി ആരംഭിച്ചാൽ കാലപരിധി അതിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് തടസ്സമാകരുതെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ദിലാവരിയുടെ നിയമവാദങ്ങൾ തുറന്നുവച്ചുകൊണ്ടാണ് അപ്പീൽ തീർപ്പാക്കിയത്.
വ്യാജ ബിരുദത്തിൽ അന്തിമ കുറ്റനിർണയമില്ല; അപ്പീൽ തീർപ്പാക്കി
ബി.കോം ബിരുദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വ്യാജരേഖ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്ക് പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ തെളിവുണ്ടെന്ന സി.ബി.ഐ കണ്ടെത്തൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ശേഷമാണ് സുപ്രീംകോടതി ദിലാവരിയുടെ അപ്പീൽ തീർപ്പാക്കിയത്. എന്നാൽ ദിലാവരിയെ കുറ്റക്കാരനായി കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.
അതുപോലെ അഭിഭാഷക പട്ടികയിൽനിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നീക്കിയ നടപടി നിയമപരമായി ശരിയാണോ എന്ന കാര്യത്തിലും സുപ്രീംകോടതി അന്തിമ വിധി പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ നടപടി പ്രത്യേകം ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവസരമാണ് ദിലാവരിക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
അഭിഭാഷകരുടെ യോഗ്യതാ പരിശോധനയിൽ രേഖകളുടെ ആധികാരികത നിർണായകം
അഭിഭാഷകന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത സംബന്ധിച്ച് ഗുരുതരമായ സംശയം ഉയർന്ന സാഹചര്യത്തിൽ രേഖകളുടെ ആധികാരികത അന്വേഷണത്തിലൂടെ പരിശോധിക്കപ്പെട്ടതാണ് കേസിലെ പ്രധാന നിയമപരമായ ഘടകം. അതേസമയം സി.ബി.ഐയുടെ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കണ്ടെത്തലിനെ അന്തിമ കുറ്റനിർണയമായി സുപ്രീംകോടതി കണക്കാക്കിയിട്ടില്ല.
ബാർ കൗൺസിലിന്റെ അച്ചടക്ക നടപടിക്കുള്ള അധികാരപരിധി സംബന്ധിച്ച വാദവും കോടതി തുറന്നുവച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ അഭിഭാഷകരുടെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതയുടെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം അച്ചടക്ക നടപടികളുടെ നിയമസാധുത പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ടെന്നും ഈ ഉത്തരവിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.
