ഗുവാഹത്തി, ഓഗസ്റ്റ് 20-
കാസിരംഗ ദേശീയോദ്യാനത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പരിസ്ഥിതി സംവേദന മേഖല ഇപ്പോൾ ഒരു കിലോമീറ്ററായി ചുരുങ്ങിയിട്ടില്ല. അസം സർക്കാർ കേന്ദ്രത്തിന് പ്രത്യേക മേഖലാ നിർദേശം സമർപ്പിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ നിലവിലുള്ള പത്ത് കിലോമീറ്റർ പരിധിയാണ് പ്രാബല്യത്തിലുള്ളതെന്ന് ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി 2026 മാർച്ച് 12-ലെ ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കി. ജസ്റ്റിസ് മനീഷ് ചൗധരിയാണ് ജിതൻ എങ്ജായ് നൽകിയ ഹർജിയിൽ ഉത്തരവിട്ടത്. കേന്ദ്രസർക്കാരും അസം സർക്കാരും ഉൾപ്പെടെ 16 പേരായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ പി.കെ. ഗോസ്വാമിയും ഡി.പി. ബോറയും ഹാജരായി. അസം സർക്കാരിനുവേണ്ടി യു. ദാസ്, വനംവകുപ്പിനുവേണ്ടി ഡി. ഗൊഗോയ്, മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡിനുവേണ്ടി എസ്. ബറുവ, കാർബി ആംഗ്ലോങ് സ്വയംഭരണ കൗൺസിലിനുവേണ്ടി ജെ. ചുട്ടിയ എന്നിവരും ഹാജരായി.

ഒരു കിലോമീറ്റർ എല്ലാവർക്കും ബാധകമായ അന്തിമ പരിധിയല്ല; നിർദേശമില്ലെങ്കിൽ പത്ത് കിലോമീറ്റർ തുടരും

ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾക്കും വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾക്കും കുറഞ്ഞത് ഒരു കിലോമീറ്റർ പരിസ്ഥിതി സംവേദന മേഖല വേണമെന്നായിരുന്നു സുപ്രീംകോടതിയുടെ 2022 ജൂൺ 3-ലെ നിർദേശം. എന്നാൽ ഇതിനകം ഒരു കിലോമീറ്ററിലധികം പരിധി നിയമപരമായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ വലിയ പരിധിയാണ് തുടരേണ്ടത്. സംസ്ഥാനമോ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമോ പ്രത്യേക മേഖലാ നിർദേശം നൽകിയിട്ടില്ലാത്ത സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിൽ പത്ത് കിലോമീറ്റർ പരിധി ഇടക്കാല പരിസ്ഥിതി സംവേദന മേഖലയായി നടപ്പാക്കണമെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

2023 ഏപ്രിൽ 26-ന് സുപ്രീംകോടതി ഈ നിർദേശങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്തിയെങ്കിലും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രത്യേക നിർദേശം ലഭിക്കാത്തിടത്ത് പത്ത് കിലോമീറ്റർ പരിധി തുടരണമെന്ന 2022-ലെ നിർദേശം റദ്ദാക്കിയില്ലെന്ന് ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതുകൊണ്ടാണ് കാസിരംഗയിൽ ഒരു കിലോമീറ്റർ എന്നത് ഇപ്പോൾ സ്വമേധയാ ബാധകമാകാത്തത്.

അസമിന്റെ പുതിയ നിർദേശം അന്തിമമായാൽ മാത്രമേ കാസിരംഗയുടെ നിലവിലെ പരിധി മാറൂ

കാസിരംഗയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായി ഒരു കിലോമീറ്റർ വരെ വ്യാപിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി സംവേദന മേഖല നിർദേശിക്കാനാണ് അസം സർക്കാർ ഇപ്പോൾ നീക്കം നടത്തുന്നത്. എന്നാൽ അത് നിലവിൽ വന്ന അന്തിമ വിജ്ഞാപനമല്ല. കാസിരംഗയ്ക്ക് അന്തിമ പരിസ്ഥിതി സംവേദന മേഖല വിജ്ഞാപനം ഇല്ലാത്തതിനാലാണ് പത്ത് കിലോമീറ്റർ ഇടക്കാല പരിധി തുടരുന്നത്.

2026 മാർച്ച് 12-ന് കേസ് പരിഗണിക്കുമ്പോൾ കാസിരംഗയെ സംബന്ധിച്ച അന്തിമ വിജ്ഞാപനമോ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് സമർപ്പിച്ച കരട് നിർദേശമോ ഇല്ലെന്ന് അസം വനംവകുപ്പിന്റെ അഭിഭാഷകൻ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. അതിനാൽ കാസിരംഗയിൽ പത്ത് കിലോമീറ്റർ പരിസ്ഥിതി സംവേദന മേഖല അന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രാബല്യത്തിലാണെന്ന് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.

പത്ത് കിലോമീറ്റർ പരിധി മാറിയാൽ നിർമാണത്തിന്റെയും വികസനത്തിന്റെയും നിയന്ത്രണ മേഖലയും മാറും

അസം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന പ്രത്യേക മേഖലാ നിർദേശം നിയമപരമായ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കി അന്തിമ വിജ്ഞാപനമായാൽ കാസിരംഗയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള നിയന്ത്രിത പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യാപ്തിയിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാകാം. ഇപ്പോഴത്തെ പത്ത് കിലോമീറ്റർ ഇടക്കാല പരിധിക്ക് പകരം വിജ്ഞാപനത്തിൽ നിശ്ചയിക്കുന്ന പ്രത്യേക പരിധിയായിരിക്കും ബാധകമാകുക. അതോടെ നിലവിൽ പരിസ്ഥിതി സംവേദന മേഖലയിൽപ്പെടുന്ന ചില പ്രദേശങ്ങൾ പുറത്താകാനും നിർമാണം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ മാറ്റം വരാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

എന്നാൽ ഒരു കിലോമീറ്റർ പരിധിക്ക് അകത്തെ ഖനനത്തിന് സുപ്രീംകോടതിയുടെ രാജ്യവ്യാപക വിലക്ക് തുടരും. ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെയോ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെയോ അതിർത്തിയിൽനിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ ഖനനം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് 2023 ഏപ്രിൽ 26-ലെ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശം.

വന്യജീവി ഇടനാഴികൾക്ക് പരിസ്ഥിതി സംവേദന മേഖലയുടെ അകലം മാത്രം സംരക്ഷണമാനദണ്ഡമല്ല

കാസിരംഗയുടെ കാര്യത്തിൽ ഒരു കിലോമീറ്ററോ പത്ത് കിലോമീറ്ററോ എന്ന ചർച്ചകൊണ്ട് മാത്രം എല്ലാ നിയന്ത്രണങ്ങളും തീരുമാനിക്കപ്പെടില്ല. കാർബി ആംഗ്ലോങ് മലനിരകളിൽനിന്ന് കാസിരംഗയിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നദികളുടെയും നീർച്ചാലുകളുടെയും വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിൽ ഖനനം തടയാനും തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഒമ്പത് വന്യജീവി ഇടനാഴികളിലെ സ്വകാര്യ ഭൂമിയിൽ പുതിയ നിർമാണം തടയാനും സുപ്രീംകോടതി 2019 ഏപ്രിൽ 12-ന് പ്രത്യേകം ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. ഈ വിഷയങ്ങളിലെ നടപടികൾ 2024 നവംബർ 20-ലെ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് പരിസ്ഥിതി സംവേദന മേഖലയുടെ പരിധി കുറയുന്നത് വന്യജീവി ഇടനാഴികളിലെയും മറ്റു സംരക്ഷിത മേഖലകളിലെയും എല്ലാ നിയന്ത്രണങ്ങളും സ്വമേധയാ ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല. കാസിരംഗയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളും മൃഗങ്ങളുടെ സഞ്ചാരത്തിനും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നിലനിൽപ്പിനും നിർണായകമാണെന്നതാണ് നിലവിലെ നിയമനടപടികളിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്.

ക്വാറി അടച്ച ഉത്തരവിന് അന്തിമ തീർപ്പില്ല; നേരത്തെ ഖനനം ചെയ്ത കല്ല് നീക്കാൻ മാത്രം അനുമതി

ജിതൻ എങ്ജായിയുടെ നൗപാനി കൈഫോയ് ആംഗ്ലോങ് കല്ലുക്വാറിയുടെ പ്രവർത്തനം 2025 ജനുവരി 29-ലെ ഉത്തരവിലൂടെ നിർത്തിവച്ചതിനെതിരെയായിരുന്നു ഹർജി. എന്നാൽ ക്വാറി കാസിരംഗയുടെ തെക്കൻ അതിർത്തിയിൽനിന്നുള്ള പത്ത് കിലോമീറ്റർ മേഖലയ്ക്ക് പുറത്താണെന്നും ഒമ്പത് വന്യജീവി ഇടനാഴികൾക്ക് പുറത്താണെന്നും അധികൃതരുടെ തന്നെ റിപ്പോർട്ടിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇത് കണക്കിലെടുത്താണ് സസ്പെൻഷൻ ഉത്തരവിന് മുമ്പ് ഖനനം ചെയ്ത് സൂക്ഷിച്ച കല്ല് മാത്രം നീക്കാൻ കോടതി ഇടക്കാല അനുമതി നൽകിയത്. അധികൃതർ കല്ലിന്റെ കണക്ക് തയ്യാറാക്കിയശേഷം മേൽനോട്ടത്തിൽ ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ നീക്കാനായിരുന്നു നിർദേശം. ക്വാറി വീണ്ടും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ കോടതി അനുമതി നൽകിയിട്ടില്ല.

കാസിരംഗയിലെ ഒരു കിലോമീറ്റർ–പത്ത് കിലോമീറ്റർ തർക്കത്തിന് നിർണായകം അന്തിമ വിജ്ഞാപനം

നിയമപരമായി ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതി വ്യക്തമാണ്: കാസിരംഗയുടെ പത്ത് കിലോമീറ്റർ ഇടക്കാല പരിസ്ഥിതി സംവേദന മേഖല ഒരു കിലോമീറ്ററായി സ്വമേധയാ മാറിയിട്ടില്ല. അതേസമയം പത്ത് കിലോമീറ്റർ എന്നത് കാസിരംഗയ്ക്കായി അന്തിമമായി വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത സ്ഥിരപരിധിയുമല്ല. അസം തയ്യാറാക്കുന്ന പ്രത്യേക നിർദേശം നിയമനടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കി അന്തിമ വിജ്ഞാപനമാകുമ്പോഴാണ് പുതിയ പരിധി പ്രാബല്യത്തിൽ വരിക. അതിനുശേഷവും സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഖനനവിലക്കും വന്യജീവി ഇടനാഴികൾ സംബന്ധിച്ച പ്രത്യേക ഉത്തരവുകളും അവയുടെ പരിധിയിൽ തുടരും.