നാഗ്പൂർ, ഓഗസ്റ്റ് 20-

അഴിമതിക്കേസിലെ പ്രതിയെ വെറുതെവിട്ട വിധിക്കെതിരെ 630 ദിവസം വൈകി അപ്പീൽ നൽകാനുള്ള മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിന്റെ അപേക്ഷ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി തള്ളി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 17ന് നാഗ്പൂർ ബെഞ്ചിലെ ജസ്റ്റിസ് എം.എം. നെർലികറാണ് ഉത്തരവിട്ടത്. മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരാണ് അപേക്ഷകൻ. വെറുതെവിട്ട ഭൗറാവു നാരായൺ കിനാകെയാണ് എതിർകക്ഷി. സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ എം.ജെ. ഖാനും കിനാകെയ്ക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ അഥർവ മനോഹറും ഹാജരായി. വൈകിയ അപ്പീലിന് മതിയായ കാരണം സർക്കാർ തെളിയിച്ചില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ കോടതി യവത്മാൽ അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോയ്ക്ക് 50,000 രൂപ ചെലവും ചുമത്തി.

അഴിമതിക്കേസിൽ 2023ൽ കുറ്റവിമുക്തനാക്കി; രണ്ട് വർഷത്തിനുശേഷം ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ

1988ലെ അഴിമതി നിരോധന നിയമത്തിലെ ഏഴ്, പതിമൂന്ന് ഒന്ന് ഡി, പതിമൂന്ന് രണ്ട് വകുപ്പുകൾ പ്രകാരമുള്ള കേസിൽ ഭൗറാവു നാരായൺ കിനാകെയെ യവത്മാലിലെ പ്രത്യേക ജഡ്ജിയും അസിസ്റ്റന്റ് സെഷൻസ് ജഡ്ജിയും 2023 ഓഗസ്റ്റ് 30ന് വെറുതെവിട്ടിരുന്നു. വിധിയുടെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പകർപ്പ് 2023 ഒക്ടോബർ 12ന് ലഭിച്ചു. പ്രത്യേക പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ ഒക്ടോബർ 18ന് അഭിപ്രായം നൽകിയെങ്കിലും നിയമ-നീതിന്യായ വകുപ്പിന് നിർദേശം ലഭിച്ചത് ഡിസംബർ 15നാണ്.

അപ്പീലിന് യോഗ്യമല്ലെന്ന് നിയമവകുപ്പ് ആദ്യം തീരുമാനിച്ചു; പിന്നീട് അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോ വീണ്ടും സമ്മർദം ചെലുത്തി

കേസ് ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകാൻ യോഗ്യമല്ലെന്ന് നിയമ-നീതിന്യായ വകുപ്പ് 2024 ജനുവരി 5ന് തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. തീരുമാനം ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പിനെ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ അപ്പീൽ നൽകാനുള്ള ശ്രമം തുടർന്നു. 2024 ജൂൺ 28ന് വിഷയം ഉന്നതതലത്തിൽ എത്തിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തോളം നടപടിയുണ്ടായില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി.

ഒരു വർഷത്തെ മൗനത്തിന് വിശദീകരണമില്ല; വകുപ്പുകൾ തമ്മിലുള്ള കത്തിടപാട് മാത്രം വൈകിപ്പ് ന്യായീകരിക്കില്ല

2024 ജൂൺ 28 മുതൽ 2025 ജൂൺ 30 വരെയുള്ള ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തെ കാലതാമസത്തിന് സർക്കാർ ഒരു വിശദീകരണവും നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിനു മുമ്പും രണ്ട് മാസം, ഒരു മാസം, നാല് മാസം എന്നിങ്ങനെ വിശദീകരിക്കാത്ത ഇടവേളകളുണ്ടായിരുന്നു. വകുപ്പുകൾ തമ്മിലുള്ള ആഭ്യന്തര കത്തിടപാടുകൾ മാത്രം കാണിച്ച് ഇത്രയും വലിയ വൈകിപ്പ് മാപ്പാക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോയുടെ ചെലവിലും ഉത്തരവാദിത്വത്തിലും അപ്പീൽ നൽകാമെന്ന നിയമവകുപ്പിന്റെ നിലപാടിനെ കോടതി വിമർശിച്ചു

അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോ വീണ്ടും ആവശ്യപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് 2025 ജൂലൈ 15ന് നിയമ-നീതിന്യായ വകുപ്പ് അപ്പീൽ നൽകാൻ നിർദേശിച്ചു. എന്നാൽ അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോയുടെ സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്വത്തിലും ചെലവിലും പ്രത്യാഘാതത്തിലുമാണ് അപ്പീൽ നൽകുന്നതെന്ന് അതേ കത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. നിയമപരമായ ഗുണദോഷങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് സ്വതന്ത്രമായ അഭിപ്രായം പറയേണ്ട വകുപ്പ് ഇത്തരമൊരു നിലപാട് സ്വീകരിച്ചത് മനസ്സിരുത്തിയുള്ള തീരുമാനമല്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

മറ്റ് വകുപ്പുകൾ നിർബന്ധിച്ചാൽ നിയമവകുപ്പ് നിലപാട് മാറ്റരുത്; നിയമോപദേശം സ്വതന്ത്രമായിരിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ഉന്നത കോടതികളിൽ കേസുകൾ നൽകാനുള്ള നിർദേശങ്ങൾ പരിശോധിക്കേണ്ടത് നിയമ-നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് നെർലികർ വ്യക്തമാക്കി. മറ്റ് സർക്കാർ വകുപ്പുകൾക്ക് ശരിയായ നിയമോപദേശവും മാർഗനിർദേശവും നൽകേണ്ട വകുപ്പാണിത്. അതിനാൽ മറ്റൊരു വകുപ്പിന്റെ സമ്മർദത്തിന് വഴങ്ങി സ്വന്തം നിയമാഭിപ്രായം മാറ്റരുത്. നിയമവകുപ്പ് സ്വതന്ത്രമായും നിയമാനുസൃതമായും പ്രവർത്തിക്കണമെന്നാണ് കോടതിയുടെ വ്യക്തമായ നിർദേശം.

ആദ്യം തള്ളിയ അപ്പീൽ ഗുണദോഷം വീണ്ടും പരിശോധിക്കാതെ അംഗീകരിച്ചു; ഇത് നിസ്സാര അപ്പീലെന്ന് കോടതി

2024ൽ അപ്പീൽ നൽകാൻ യോഗ്യമല്ലെന്ന് നിയമവകുപ്പ് ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തിരുന്നു. പിന്നീട് ആ തീരുമാനം ഗുണദോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുനഃപരിശോധിച്ചതായി രേഖകളിലില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോയുടെ സമ്മർദത്തെ തുടർന്നാണ് സർക്കാർ പ്ലീഡറുടെ ഓഫീസിലേക്ക് അപ്പീൽ നൽകാനുള്ള നിർദേശം പോയതെന്ന് രേഖകളിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നതായും കോടതി പറഞ്ഞു. ഇതോടെ യോഗ്യമല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയ നിർദേശം സമ്മർദത്തിലൂടെ അപ്പീലിന് യോഗ്യമാക്കിയെന്നാണ് കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ.

സർക്കാർ എന്ന പേരിൽ കാലതാമസത്തിന് പ്രത്യേക ഇളവില്ല; സാധാരണ കക്ഷിക്കുള്ള സമയപരിധി സർക്കാരിനും ബാധകം

കാലതാമസം എത്ര ദിവസമാണെന്നതിനെക്കാൾ അത് വിശദീകരിക്കാൻ മതിയായതും യഥാർഥവുമായ കാരണം ഉണ്ടോ എന്നതാണ് നിർണായകമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സർക്കാർ സാധാരണ കക്ഷിയിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ പ്രത്യേക പരിഗണന ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ല. ഭരണപരമായ മെല്ലെപ്പോക്കും ഫയൽ നീക്കത്തിലെ അലംഭാവവും മാത്രം വൈകിപ്പ് മാപ്പാക്കാനുള്ള മതിയായ കാരണമാകില്ലെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിലപാടും ഹൈക്കോടതി ആശ്രയിച്ചു.

അനാവശ്യ സർക്കാർ അപ്പീലുകൾ കേസുകളുടെ കെട്ടിക്കിടപ്പ് കൂട്ടും; നീതി ലഭിക്കുന്നത് വൈകുമെന്നും കോടതി

യോഗ്യമല്ലെന്ന് നിയമവകുപ്പ് തന്നെ കണ്ടെത്തിയ കേസിൽ പുറത്തെ സമ്മർദത്തിന് വഴങ്ങി നിസ്സാര അപ്പീൽ നൽകുന്നത് കോടതിയിലെ കേസുകളുടെ കെട്ടിക്കിടപ്പ് വർധിപ്പിക്കുകയും നീതി ലഭിക്കുന്നത് വൈകിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് നെർലികർ പറഞ്ഞു. തെറ്റുപറ്റിയ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ രക്ഷിക്കാനായി ഉയർന്ന കോടതികളിൽ നടപടികൾ കൊണ്ടുവരുന്ന പ്രവണതയെ സുപ്രീംകോടതിയും നേരത്തെ വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചു.

630 ദിവസത്തെ വൈകിപ്പ് മാപ്പാക്കിയില്ല; 50,000 രൂപ നാലാഴ്ചയ്ക്കകം അടയ്ക്കണം

630 ദിവസത്തെ വൈകിപ്പ് മാപ്പാക്കണമെന്ന മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിന്റെ ക്രിമിനൽ അപേക്ഷ കോടതി തള്ളി. ഇതോടെ 2023 ഓഗസ്റ്റ് 30ലെ ഭൗറാവു നാരായൺ കിനാകെയുടെ കുറ്റവിമുക്ത വിധിക്കെതിരായ ഈ വൈകിയ അപ്പീലിന് വഴിയടഞ്ഞു. യവത്മാൽ അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോ 50,000 രൂപ നാലാഴ്ചയ്ക്കകം ഹൈക്കോടതിയുടെ പബ്ലിക് വെൽഫെയർ അക്കൗണ്ടിൽ അടച്ച് പാലന റിപ്പോർട്ട് നൽകണമെന്നും ഉത്തരവിട്ടു. ഉത്തരവ് മഹാരാഷ്ട്ര നിയമ-നീതിന്യായ വകുപ്പ് പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിക്ക് കൈമാറാൻ രജിസ്ട്രാർ ജുഡീഷ്യലിനും നിർദേശം നൽകി.

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സർക്കാർ അപ്പീൽ തീരുമാനങ്ങളിൽ നിയമവകുപ്പിന്റെ സ്വതന്ത്ര പരിശോധനയ്ക്ക് ഹൈക്കോടതി ഊന്നൽ

നിയമതലത്തിൽ, കാലതാമസം മാപ്പാക്കുന്നതിൽ സർക്കാരിനും സാധാരണ കക്ഷിക്കും വ്യത്യസ്ത മാനദണ്ഡമില്ലെന്ന നിലപാടാണ് ഉത്തരവ് ആവർത്തിക്കുന്നത്. ഭരണതലത്തിൽ, മറ്റ് വകുപ്പുകളുടെ സമ്മർദമല്ല നിയമപരമായ ഗുണദോഷ പരിശോധനയായിരിക്കണം സർക്കാർ അപ്പീലുകളുടെ അടിസ്ഥാനം എന്ന സന്ദേശവും നൽകുന്നു. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ, അർഹതയില്ലാത്ത വൈകിയ സർക്കാർ അപ്പീലുകൾ കേസുകളുടെ കെട്ടിക്കിടപ്പ് കൂട്ടുന്നുവെന്ന ആശങ്കയാണ് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തിയത്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ അപ്പീൽ നിർദേശങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ നിയമവകുപ്പിന്റെ സ്വതന്ത്രമായ പരിശോധന ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യമാണ് ഈ ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.