ന്യൂഡൽഹി, ഓഗസ്റ്റ് 19-
കാഴ്ച, കേൾവി പരിമിതിയുള്ളവർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭിന്നശേഷിക്കാർക്ക് സിനിമകൾ എല്ലാവരെയും പോലെ ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിലുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പ്രായോഗിക പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികൾ സംയുക്ത യോഗം ചേരണമെന്ന് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജസ്റ്റിസ് സ്വർണ കാന്ത ശർമയാണ് ഉത്തരവിട്ടത്. അഭിഭാഷകനായ രാഹുൽ ബജാജ് നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് നടപടി. മൈത്രി മൂവി മേക്കേഴ്സും മറ്റുള്ളവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഓഗസ്റ്റ് 10-ലെ ഉത്തരവിൽ എതിർകക്ഷികൾക്കായി കേന്ദ്രസർക്കാർ സ്റ്റാൻഡിങ് കൗൺസൽ മുകുൾ സിങ്ങും അഭിഭാഷകൻ ആര്യൻ ധാക്കയും ഹാജരായി. രാഹുൽ ബജാജ് നേരിട്ടാണ് ഹാജരായത്.
ഒരാഴ്ചയ്ക്കകം സംയുക്ത യോഗം; രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം തീരുമാനം
സിനിമകളുടെ ഭിന്നശേഷി സൗഹൃദ പ്രദർശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശാലമായ പ്രശ്നങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഹർജിക്കാരനും എതിർകക്ഷികളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികളുടെയും സംയുക്ത യോഗം ഓഗസ്റ്റ് 10 മുതൽ ഒരാഴ്ചയ്ക്കകം വിളിക്കണമെന്നാണ് കോടതി നിർദേശം. ചർച്ചയിലൂടെ ഉചിതവും നടപ്പാക്കാൻ കഴിയുന്നതുമായ പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കണം. തുടർന്ന് ഓഗസ്റ്റ് 10 മുതൽ രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം തീരുമാനമെടുക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ഇത് എല്ലാ സിനിമകളിലും ഉടൻ പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങൾ നിർബന്ധമാക്കിയ അന്തിമ വിധിയല്ല. നിലവിലെ ഉത്തരവിന്റെ കൃത്യമായ ഫലം, പ്രശ്നം ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികളുടെ സംയുക്ത ചർച്ചയ്ക്കു വിട്ടതും സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ പ്രായോഗിക തീരുമാനമെടുക്കാൻ നിർദേശിച്ചതുമാണ്. ആ തീരുമാനത്തിന്റെ ഫലം പരിശോധിക്കാൻ കേസ് 2026 സെപ്റ്റംബർ 11-ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.
പുഷ്പ 2-ൽ തുടങ്ങിയ പരാതി എല്ലാ സിനിമകളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിച്ച് ഹർജിക്കാരൻ
2024-ൽ നൽകിയ ഹർജിയുടെ തുടക്കം ‘പുഷ്പ 2: ദ റൂൾ’ സിനിമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടായിരുന്നു. കാഴ്ചപരിമിതിയുള്ള രാഹുൽ ബജാജ്, സിനിമയിൽ ഓഡിയോ വിവരണം, അതേ ഭാഷയിലുള്ള ക്ലോസ്ഡ് ക്യാപ്ഷനിങ്, ഇന്ത്യൻ ആംഗ്യഭാഷ തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. സിനിമാ തിയേറ്ററുകൾ, ഒടിടി പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ, മറ്റ് മാധ്യമങ്ങൾ എന്നിവയിലും ഈ സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കണമെന്നായിരുന്നു ആവശ്യം.
തിയേറ്ററുകളിൽ ആവശ്യമായ സഹായ ഉപകരണങ്ങളും സാങ്കേതികവിദ്യയും സ്ഥാപിക്കുക, ഭിന്നശേഷിക്കാർക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഡിജിറ്റൽ ടിക്കറ്റ് ബുക്കിങ് സംവിധാനങ്ങൾക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിക്കുക, ഏതൊക്കെ സിനിമകൾക്ക് പ്രവേശനസൗകര്യങ്ങളോടെയാണ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകിയതെന്ന വിവരം ഇടയ്ക്കിടെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളും ഹർജിയിൽ ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. അവകാശലംഘനത്തിന് ബന്ധപ്പെട്ട എതിർകക്ഷികൾക്ക് ഓരോ ലക്ഷം രൂപ വീതം പിഴയും അമ്പതിനായിരം രൂപ കേസ് ചെലവും ഹർജിക്കാരൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
‘പുഷ്പ 2’-ലെ പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചെന്ന് എതിർകക്ഷികൾ; വിഷയം അതിൽ തീരുന്നില്ലെന്ന് രാഹുൽ ബജാജ്
ഓഗസ്റ്റ് 10-ലെ വാദത്തിനിടെ ‘പുഷ്പ 2: ദ റൂൾ’ സംബന്ധിച്ച ഹർജിക്കാരന്റെ പരാതി ഇതിനകം പരിഹരിച്ചെന്നും ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും എതിർകക്ഷികളുടെ അഭിഭാഷകൻ കോടതിയെ അറിയിച്ചു.
എന്നാൽ തന്റെ ആവശ്യം ‘പുഷ്പ 2’-ൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ലെന്ന് രാഹുൽ ബജാജ് വ്യക്തമാക്കി. മറ്റ് സിനിമകൾ കാണുമ്പോഴും ഭിന്നശേഷിക്കാർ സമാനമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിടുന്നുണ്ടെന്നും അതിനാൽ ഒരു സിനിമയ്ക്ക് മാത്രമുള്ള പരിഹാരത്തിനു പകരം പൊതുവായ സംവിധാനം വേണമെന്നുമായിരുന്നു വാദം. ഈ ആവശ്യത്തിന്റെ വിശാലമായ പ്രത്യാഘാതം കണക്കിലെടുത്താണ് കോടതി എല്ലാ ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികളെയും ഒരുമിച്ചിരുത്തി പരിഹാരം തേടാൻ നിർദേശിച്ചത്.
ഓഡിയോ വിവരണം മുതൽ ടിക്കറ്റ് ബുക്കിങ് വരെ; ആവശ്യപ്പെടുന്നത് സിനിമ കാണാനുള്ള തുല്യാവകാശം
കാഴ്ചപരിമിതിയുള്ള ഒരാൾക്ക് ദൃശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ ഓഡിയോ വിവരണം സഹായിക്കും. കേൾവി പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് സംഭാഷണവും മറ്റ് ശബ്ദസൂചനകളും മനസ്സിലാക്കാൻ അതേ ഭാഷയിലുള്ള ക്യാപ്ഷനുകളും മറ്റ് പ്രവേശനസൗകര്യങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങളില്ലാത്തതിനാൽ പൊതുജനങ്ങളെപ്പോലെ തുല്യമായി സിനിമ ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ കേസ്. നിലവിലുള്ള നിയമ-നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും എല്ലാ സിനിമകളിലും എല്ലാ തിയേറ്ററുകളിലും സൗകര്യങ്ങൾ ഒരേ രീതിയിൽ ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നും ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
2026 ഫെബ്രുവരി 19-ലെ ഇതേ കേസിലെ ഉത്തരവിൽ സിനിമകളുടെ പ്രവേശനസൗകര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഹർജിക്കാരന്റെ നിർദേശങ്ങൾ കേന്ദ്ര വാർത്താവിതരണ പ്രക്ഷേപണ മന്ത്രാലയം, ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക മന്ത്രാലയം, കേന്ദ്ര ചലച്ചിത്ര സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ബോർഡ് എന്നിവ വേഗത്തിൽ നടപ്പാക്കണമെന്നും, നടപ്പാക്കാൻ കഴിയാത്ത നിർദേശങ്ങൾക്ക് ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരി സത്യവാങ്മൂലത്തിലൂടെ കാരണം വ്യക്തമാക്കണമെന്നും കോടതി നേരത്തെ നിർദേശിച്ചിരുന്നു.
അന്തിമ പരിഹാരം ഇനിയും വന്നിട്ടില്ല; സെപ്റ്റംബർ 11-ലെ നടപടിയിലേക്ക് നിർണായക തീരുമാനം
ഓഗസ്റ്റ് 10-ലെ ഉത്തരവോടെ ഹർജി തീർപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. സംയുക്ത യോഗത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തീരുമാനത്തിനായി കാത്തിരിക്കുകയാണ് കോടതി. ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികൾ രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം എടുക്കുന്ന തീരുമാനം പരിശോധിക്കാനാണ് കേസ് 2026 സെപ്റ്റംബർ 11-ലേക്ക് മാറ്റിയത്. അതിനാൽ സിനിമകളിൽ ഏതൊക്കെ സൗകര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ, എവിടെ, ആരുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നടപ്പാക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ അന്തിമ കോടതി നിർദേശം ഈ ഉത്തരവിലൂടെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല.
സിനിമാ പ്രവേശനസൗകര്യങ്ങളിൽ ഏകീകൃത സംവിധാനം രൂപപ്പെടുമോ എന്നതിലേക്ക് കേസ്
നിയമപരമായി, ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ സിനിമാ പ്രവേശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിലവിലുള്ള നിയമ-മാർഗനിർദേശങ്ങൾ പ്രായോഗികമായി എങ്ങനെ നടപ്പാക്കാമെന്നതാണ് കേസിന്റെ കേന്ദ്രപ്രശ്നം. സാമൂഹികമായി, സിനിമ കാണാനുള്ള അവസരം തിയേറ്ററിലേക്കുള്ള ശാരീരിക പ്രവേശനത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ സിനിമയുടെ ഉള്ളടക്കം അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്നതുവരെ വ്യാപിക്കുന്ന വിഷയമാണ് ഹർജി ഉയർത്തുന്നത്. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ, ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ഇപ്പോൾ കൃത്യമായ പുതിയ മാനദണ്ഡം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് പകരം ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളും സിനിമാ മേഖലയിലെ കക്ഷികളും ചേർന്ന് നടപ്പാക്കാവുന്ന പരിഹാരം രൂപപ്പെടുത്താനുള്ള അവസരമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ സെപ്റ്റംബർ 11-ന് കോടതിക്ക് മുന്നിലെത്തുന്ന തീരുമാനമാണ് തുടർനടപടിയുടെ ദിശ നിർണയിക്കുക.