മുംബൈ, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10-

ഇന്ത്യൻ നിലവാരം പാലിക്കാത്ത സുരക്ഷാ ഹെൽമെറ്റുകൾ 2021 ജൂൺ ഒന്നിന് ശേഷം രാജ്യത്ത് വിൽക്കാനോ ഉപയോഗിക്കാനോ അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജസ്റ്റിസ് ഭാരതി ഡാംഗ്രെ, ജസ്റ്റിസ് മഞ്ജുഷ ദേശ്പാണ്ഡെ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് പ്രോജക്ട് റിവോൾട്ട് എൽഎൽപി വേഴ്സസ് ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് കേസിൽ വിധി പറഞ്ഞത്. ബ്യൂറോ പിടിച്ചെടുത്ത ഇറക്കുമതി ഹെൽമെറ്റുകൾ ഹർജിക്കാരന് തിരികെ നൽകാൻ കോടതി അനുവദിച്ചു. എന്നാൽ അവ നിയമാനുസൃതമായി നശിപ്പിക്കുകയോ സംസ്കരിക്കുകയോ വേണം; ഒരു സാഹചര്യത്തിലും വിപണിയിൽ വിൽക്കരുതെന്നാണ് വ്യവസ്ഥ. ഹർജിക്കാരന്റെ പങ്കാളികൾക്കും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുമെതിരായ ക്രിമിനൽ പ്രോസിക്യൂഷൻ തുടരരുതെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

2021 ജൂൺ ഒന്നിന് മുമ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തതാണെങ്കിലും പിന്നീട് വിൽക്കാനാവില്ല

വിവാദത്തിലുള്ള ഹെൽമെറ്റുകൾ 2021 ജൂൺ ഒന്നിന് മുമ്പാണ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തതെന്നായിരുന്നു പ്രോജക്ട് റിവോൾട്ട് എൽഎൽപിയുടെ പ്രധാന വാദം. 2020-ലെ ഗുണനിലവാര നിയന്ത്രണ ഉത്തരവ് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നത് 2021 ജൂൺ ഒന്നിനായതിനാൽ നേരത്തെ ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ഹെൽമെറ്റുകൾ വിൽക്കാൻ അനുവദിക്കണമെന്നായിരുന്നു ആവശ്യം. എന്നാൽ ഇറക്കുമതി നടന്ന തീയതി മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി 2021 ജൂൺ ഒന്നിനുശേഷം നിലവാരമില്ലാത്ത ഹെൽമെറ്റുകൾ വിപണിയിലെത്തിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

യൂറോപ്യൻ നിലവാരം കൂടുതൽ കർശനമാണെന്ന വാദവും വിൽപ്പനയ്ക്ക് അനുമതിയായില്ല

ഹർജിക്കാരൻ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മോട്ടോർസൈക്കിൾ സുരക്ഷാ ഉപകരണങ്ങളും ഹെൽമെറ്റുകളും ഇറക്കുമതി ചെയ്ത് വിൽക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണ്. പിടിച്ചെടുത്ത ഹെൽമെറ്റുകൾ മോട്ടോർസൈക്കിൾ സുരക്ഷയ്ക്കുള്ള യൂറോപ്യൻ നിലവാരം പാലിക്കുന്നവയാണെന്നും അത് ഇന്ത്യൻ നിലവാരത്തേക്കാൾ കർശനമാണെന്നും കമ്പനി വാദിച്ചു. അതിനാൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് നിയമപ്രകാരം നടത്തിയ പരിശോധനയും പിടിച്ചെടുക്കലും ന്യായീകരിക്കാനാവില്ലെന്നായിരുന്നു നിലപാട്. കോടതി ഈ വാദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിപണിയിലെ വിൽപ്പന അനുവദിച്ചില്ല.

സ്റ്റാൻഡേർഡ് മാർക്കില്ലാത്ത നിയന്ത്രിത ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിൽപ്പന നിയമം വിലക്കുന്നു

2016-ലെ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് നിയമത്തിലെ 16-ാം വകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ സാധുവായ ലൈസൻസും സ്റ്റാൻഡേർഡ് മാർക്കും ഇല്ലാതെ നിർമിക്കാനോ ഇറക്കുമതി ചെയ്യാനോ വിതരണം ചെയ്യാനോ വിൽക്കാനോ വിൽപ്പനയ്ക്കായി സൂക്ഷിക്കാനോ പ്രദർശിപ്പിക്കാനോ കഴിയില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അപകടമുണ്ടായാൽ ഇരുചക്രവാഹന യാത്രക്കാരന്റെ മരണസാധ്യതയും ഗുരുതരമായ തലയ്ക്കുള്ള പരിക്കും കുറയ്ക്കുകയാണ് ഗുണനിലവാര നിയന്ത്രണ ഉത്തരവിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

പഴയ വാഹനങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയിലെ സുപ്രീംകോടതി നിലപാട് ഹെൽമെറ്റ് കേസിലും നിർണായകമായി

ബി.എസ്.-മൂന്ന് നിലവാരത്തിലുള്ള വാഹനങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയും രജിസ്ട്രേഷനും സംബന്ധിച്ച എം.സി. മേത്ത വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയും ബോംബെ ഹൈക്കോടതി പരിഗണിച്ചു. നിയന്ത്രണം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നതിന് മുമ്പ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിർമിച്ചുവെന്നതുകൊണ്ട് പിന്നീട് അവ വിറ്റഴിക്കാൻ അനിയന്ത്രിതമായ അവകാശം ലഭിക്കില്ലെന്ന സുപ്രീംകോടതി സമീപനമാണ് ഹെൽമെറ്റ് കേസിലും കോടതി പ്രയോഗിച്ചത്. അതോടെ പിടിച്ചെടുത്ത ഹെൽമെറ്റുകൾ വിപണിയിൽ വിൽക്കാൻ അനുവദിക്കണമെന്ന കമ്പനിയുടെ ആവശ്യം കോടതി തള്ളി.

ഹെൽമെറ്റുകൾ കമ്പനിക്ക് തിരികെ കിട്ടും; വിപണിയിലേക്കല്ല, നശിപ്പിക്കാൻ മാത്രം

പിടിച്ചെടുത്ത ഹെൽമെറ്റുകൾ പ്രോജക്ട് റിവോൾട്ട് എൽഎൽപിക്ക് തിരികെ നൽകാൻ കോടതി അനുമതി നൽകി. എന്നാൽ നിയമം അനുവദിക്കുന്ന രീതിയിൽ അവ നശിപ്പിക്കുകയോ സംസ്കരിക്കുകയോ ചെയ്യണമെന്നാണ് കർശന വ്യവസ്ഥ. തിരികെ കിട്ടിയ ഹെൽമെറ്റുകളിൽ ഒരെണ്ണം പോലും വിപണിയിൽ വിൽക്കാൻ പാടില്ല. ഈ വ്യവസ്ഥയോടെയാണ് ഹർജി ഭാഗികമായി അനുവദിച്ചത്.

കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ ക്രിമിനൽ പ്രോസിക്യൂഷനും തുടരരുതെന്ന് നിർദേശം

ഹെൽമെറ്റുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്തവരുടെ കുറ്റകരമായ മനോഭാവത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് ക്രിമിനൽ പ്രോസിക്യൂഷന്റെ നിലനിൽപ്പെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഹെൽമെറ്റുകൾ വിപണിയിൽ വിൽക്കാതിരുന്നാൽ നിയമപരമായി സാധ്യമെങ്കിൽ പ്രോസിക്യൂഷൻ പിൻവലിക്കാമെന്ന് ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്സും അറിയിച്ചിരുന്നു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹർജിക്കാരുടെ പങ്കാളികൾക്കും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുമെതിരായ പ്രോസിക്യൂഷൻ തുടരരുതെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ഇന്ത്യൻ നിലവാരമില്ലാത്ത പഴയ ഇറക്കുമതി സ്റ്റോക്കും ഇനി വിൽപ്പനയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല

വിധിയുടെ സംസ്ഥാനതല നിയമപ്രാധാന്യം വ്യക്തമാണ്. 2021 ജൂൺ ഒന്നിന് മുമ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തതെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഇന്ത്യൻ നിലവാരം പാലിക്കാത്ത ഹെൽമെറ്റുകൾ പിന്നീട് വിപണിയിൽ വിൽക്കാനുള്ള അവകാശമില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിലപാട്. റോഡ് സുരക്ഷയാണ് ഗുണനിലവാര നിയന്ത്രണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനലക്ഷ്യമെന്നും കോടതി എടുത്തുപറഞ്ഞു. അതേസമയം ഈ കേസിൽ പിടിച്ചെടുത്ത സാധനങ്ങൾ നശിപ്പിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ തിരികെ നൽകുകയും ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ പ്രോസിക്യൂഷൻ അവസാനിപ്പിക്കാൻ നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്തതാണ് ഹർജിക്കാരന് ലഭിച്ച ആശ്വാസം.