ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10-
വാണിജ്യ തർക്കങ്ങൾ തീർപ്പാക്കാൻ രാജ്യത്ത് കൂടുതൽ വാണിജ്യ കോടതികൾ ആവശ്യമുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കാൻ കേസുകളുടെ പുതിയ കണക്കുകൾ തേടി സുപ്രീംകോടതി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10-നാണ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് വിഷയം പരിഗണിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ കൊമേഴ്സ്യൽ ആൻഡ് ആർബിട്രേഷൻ ബാർ അസോസിയേഷനാണ് ഹർജിക്കാരൻ. കേന്ദ്രസർക്കാരാണ് എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ അരവിന്ദ് ദത്താറും അഡ്വക്കേറ്റ് ഓൺ റെക്കോർഡ് അനന്യ ഘോഷും ഹാജരായി.
കേസുകളുടെ പുതിയ കണക്ക് പരിശോധിച്ചശേഷം കൂടുതൽ കോടതികളുടെ ആവശ്യകത വിലയിരുത്തും
2015-ലെ വാണിജ്യ കോടതികൾ നിയമം സമയബന്ധിതമായി നടപ്പാക്കാൻ നിർദേശം നൽകണമെന്നാണ് ഹർജിയിലെ ആവശ്യം. വാണിജ്യ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ കുറവും വാണിജ്യ കോടതികളുടെയും വാണിജ്യ അപ്പീൽ ബെഞ്ചുകളുടെയും അപര്യാപ്തതയും ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് രാജ്യത്താകെ വാണിജ്യ കേസുകൾ ഫയൽ ചെയ്യുന്നതിലെ പുതിയ പ്രവണത സംബന്ധിച്ച കണക്കുകൾ സുപ്രീംകോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടത്. കൂടുതൽ വാണിജ്യ കോടതികൾ വേണമോയെന്ന് ഈ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിലയിരുത്താനാണ് നടപടി.
2023 മുതൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യവും കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കേസുകളും സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിശോധനയിൽ
2023-ൽ കേസ് പരിഗണിച്ചപ്പോൾ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും വാണിജ്യ കോടതികൾ രൂപീകരിച്ചതിന്റെ സ്ഥിതി അറിയിക്കാൻ കേന്ദ്രസർക്കാരിനോട് സുപ്രീംകോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. 2025 ഫെബ്രുവരിയിൽ രാജ്യത്തെ ഹൈക്കോടതികളോട് കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന വാണിജ്യ തർക്കങ്ങളുടെയും അവ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെയും വിവരങ്ങളും കോടതി തേടി.
വാണിജ്യ കോടതി ജഡ്ജിമാർക്ക് ചുമതലയ്ക്കുമുമ്പ് പരിശീലനം വേണമെന്ന് നേരത്തെ നിർദേശം
2025 ഏപ്രിലിൽ വാണിജ്യ കോടതികളുടെ അധ്യക്ഷ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് നിയമനത്തിന് മുമ്പ് നിർബന്ധമായ പരിശീലനം നൽകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. അതത് സംസ്ഥാനത്തെയോ മേഖലയിലെയോ വാണിജ്യ തർക്കങ്ങളുടെ സ്വഭാവവും അവ ന്യായമായ സമയത്തിനുള്ളിൽ തീർപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യവും മനസ്സിലാക്കാൻ പരിശീലനമോ ഓറിയന്റേഷനോ പുതുക്കൽ പരിശീലനമോ നൽകണമെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ നിലപാട്. വാണിജ്യ തർക്കങ്ങൾ ദീർഘകാലം കെട്ടിക്കിടക്കുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലും തുടർപ്രത്യാഘാതമുണ്ടാക്കുമെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞിരുന്നു.
കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യം ഘട്ടംഘട്ടമായി പരിഗണിക്കുമെന്ന് സൂര്യകാന്ത് നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ചു
ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ ലഭിച്ചശേഷം കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ ആവശ്യം ഘട്ടംഘട്ടമായി പരിഗണിക്കുമെന്ന് അന്ന് ജസ്റ്റിസ് ആയിരുന്ന ഇപ്പോഴത്തെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു. അതിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് ഇപ്പോൾ രാജ്യത്തെ വാണിജ്യ കേസുകളുടെ പുതിയ കണക്കുകൾ കോടതി തേടിയിരിക്കുന്നത്.
ഇപ്പോൾ അന്തിമ വിധിയില്ല; പുതിയ കണക്കുകൾക്കുശേഷം കൂടുതൽ കോടതികളുടെ കാര്യം വിലയിരുത്തും
2026 ഓഗസ്റ്റ് 10-ലെ നടപടി കൂടുതൽ വാണിജ്യ കോടതികൾ ഉടൻ സ്ഥാപിക്കണമെന്ന അന്തിമ ഉത്തരവല്ല. രാജ്യത്താകെയുള്ള വാണിജ്യ കേസുകളുടെ പുതിയ കണക്കുകൾ ശേഖരിച്ച് അവയുടെ പ്രവണത പരിശോധിക്കാനാണ് സുപ്രീംകോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അധിക വാണിജ്യ കോടതികളുടെ ആവശ്യം വിലയിരുത്തുക. ഇന്ത്യൻ കൊമേഴ്സ്യൽ ആൻഡ് ആർബിട്രേഷൻ ബാർ അസോസിയേഷൻ കേന്ദ്രസർക്കാരിനെതിരെ നൽകിയ റിട്ട് ഹർജി നമ്പർ 900/2020-ലാണ് നടപടി.
രാജ്യത്തെ വാണിജ്യ നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ ശേഷി കണക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കാൻ വഴി
നിയമപരമായി, 2015-ലെ വാണിജ്യ കോടതികൾ നിയമം എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായി നടപ്പായെന്നും നിലവിലുള്ള കോടതികൾ മതിയോ എന്നും കണക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കുന്ന നടപടിയാണ് മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്. വാണിജ്യ തർക്കങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്നത് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ബാധിക്കുമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നേരത്തെ തന്നെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യം വർധിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന തീരുമാനത്തിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് മുമ്പ് രാജ്യവ്യാപകമായ പുതുക്കിയ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കുകയാണ് കോടതി.