ന്യൂഡൽഹി / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 09 

രാജ്യത്തെ പൊതുസേവനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ വേഗത്തിൽ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള കേന്ദ്രീകൃത പൊതുപരാതി പരിഹാര-നിരീക്ഷണ സംവിധാനം കൂടുതൽ ശക്തമായി. കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങൾ, വകുപ്പുകൾ, സംസ്ഥാനങ്ങൾ, കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവയെ ഒരൊറ്റ സംവിധാനത്തിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചാണ് പ്രവർത്തനം. 24 മണിക്കൂറും പരാതികൾ നൽകാനും അവയുടെ നില അറിയാനും സൗകര്യമുണ്ട്. 2026 ജൂണിൽ മാത്രം 1,99,968 പരാതികൾക്ക് പരിഹാരം നൽകി. 2026-ലെ ശരാശരി പരാതിതീർപ്പ് സമയം 14 ദിവസമാണ്.

157 ദിവസത്തിൽ നിന്ന് 15 ദിവസത്തിലേക്ക്

ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയും സ്ഥാപനപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങളും പരാതികൾ ശരിയായ ഉദ്യോഗസ്ഥരിലേക്ക് സ്വയം എത്തിക്കുന്ന സംവിധാനവുമാണ് വേഗം കൂട്ടിയത്. 2014-ൽ കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങളിലും വകുപ്പുകളിലും പരാതി തീർക്കാൻ ശരാശരി 157 ദിവസം എടുത്തിരുന്നു. 2025-ൽ ഇത് 15 ദിവസമായി കുറഞ്ഞു. 2014-ൽ വർഷം ഏകദേശം 3.01 ലക്ഷം പരാതികളാണ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. 2024-ൽ ഇത് ഏകദേശം 27 ലക്ഷമായി. പരാതി പരിഹാര ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ എണ്ണം 2014-ലെ 10,232ൽ നിന്ന് 2025-ൽ 1.11 ലക്ഷത്തിലധികമായി ഉയർന്നു.

2024 ഓഗസ്റ്റിൽ പുറത്തിറക്കിയ പുതിയ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ പ്രകാരം സാധാരണ പരാതികൾ 21 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ തീർക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. പരിഹാരത്തിൽ തൃപ്തിയില്ലെങ്കിൽ അപ്പീൽ നൽകാം. അപ്പീൽ 30 ദിവസത്തിനകം തീർക്കണമെന്നും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വിവരാവകാശ വിഷയങ്ങൾ, കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലുള്ള കേസുകൾ, മതപരമായ വിഷയങ്ങൾ, സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ സേവനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ എന്നിവ ഈ സംവിധാനത്തിൽ പരിഗണിക്കില്ല.

46 മാസം തുടർച്ചയായി ഒരു ലക്ഷത്തിലേറെ പരാതിതീർപ്പ്

മാസം ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം പരാതികൾ പരിഹരിക്കുന്ന നേട്ടം തുടർച്ചയായി 46 മാസം കൈവരിച്ചു. 2026 ജനുവരി മുതൽ ജൂൺ വരെയുള്ള കാലത്ത് പൗരന്മാരുടെ സംതൃപ്തി നിരക്ക് 76 ശതമാനമാണ്. ജൂണിൽ 83,544 പേർ പുതുതായി സംവിധാനത്തിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. ജൂൺ അവസാനം വരെ 1,09,125 പരാതി പരിഹാര ഉദ്യോഗസ്ഥരെ സംവിധാനവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാജ്കോട്ടിലെ അശാപുരി ചൗക്ഡി പാലത്തിലെ റോഡ് സുരക്ഷാ പരാതിയിൽ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ച് നാല് ദിവസത്തിനകം പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചതും സർക്കാർ ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുമായി ‘സമാധാൻ ദീദി’

2022-ൽ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ അവലോകനത്തിന് പിന്നാലെ പത്ത് ഘട്ട പരിഷ്കാര പരിപാടി നടപ്പാക്കി. പരാതികളുടെ സ്വയം കൈമാറ്റം, തത്സമയ വിശകലനം, പരാതി പരിഹാര പ്രകടന വിലയിരുത്തൽ, പ്രതികരണ കോൾ സെന്റർ, സംസ്ഥാന പോർട്ടലുകളുടെ ഏകീകരണം, ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലെ പൊതുസേവന കേന്ദ്രങ്ങളിലൂടെയുള്ള പരാതി രജിസ്ട്രേഷൻ എന്നിവ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികം പൊതുസേവന കേന്ദ്രങ്ങളിലൂടെയും പരാതി നൽകാം. തപാലിൽ ലഭിക്കുന്ന പരാതികളും ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നു.

22 പട്ടികഭാഷകളിൽ പരാതി നൽകാനുള്ള സൗകര്യവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഭാഷിണി സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ പൗരൻ ഉപയോഗിച്ച ഭാഷയിൽ തന്നെ മറുപടി നൽകാനും കഴിയും. 2026 മേയ് 30ന് കൃത്രിമ ബുദ്ധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ശബ്ദസഹായി ‘സമാധാൻ ദീദി’ ആരംഭിച്ചു. പൗരന് ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ സംസാരിച്ച് പരാതി നൽകാം. പരാതി കേട്ട ശേഷം ബന്ധപ്പെട്ട മന്ത്രാലയം, വകുപ്പ്, വിഭാഗം എന്നിവ സംവിധാനം തന്നെ കണ്ടെത്തും.

അടുത്ത തലമുറ പരാതിപരിഹാര സംവിധാനം ഒരുങ്ങുന്നു

ഇനി കൂടുതൽ സാങ്കേതിക സൗകര്യങ്ങളുള്ള അടുത്ത തലമുറ പരാതിപരിഹാര സംവിധാനമാണ് സർക്കാർ വികസിപ്പിക്കുന്നത്. ശബ്ദത്തിലൂടെ പരാതി രജിസ്ട്രേഷൻ, കൃത്രിമ ബുദ്ധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയ വിഭാഗീകരണം, സംസ്ഥാന പരാതിവിഭാഗങ്ങളുടെ ഏകീകരണം, വിവിധ ഭാഷകളിലെ സേവനം, ഇ-മെയിൽ, സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങൾ, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ എന്നിവ വഴിയുള്ള പരാതി സ്വീകരിക്കൽ, സ്വയം ഉയർന്ന തലത്തിലേക്ക് കൈമാറുന്ന സംവിധാനം, ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ, തത്സമയ വിശകലനം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും. പരിഹാരം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഫലപ്രദമായിരുന്നോയെന്നും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ സഹായത്തോടെ പരിശോധിക്കാനാണ് പദ്ധതി.