പി.എം പ്രണാം പദ്ധതി

ഡൽഹി / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 5

രാജ്യത്ത് രാസവളങ്ങളുടെ ഉപയോഗം കുറച്ച് സന്തുലിതവും സുസ്ഥിരവുമായ വളപ്രയോഗം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ പി.എം പ്രണാം പദ്ധതി നടപ്പാക്കുകയാണ്. 2025–26ൽ ദാദ്രാ നഗർ ഹവേലി, ഡൽഹി, ഗോവ, മണിപ്പൂർ, മിസോറം എന്നിവിടങ്ങളിൽ രാസവള ഉപയോഗം ആകെ 18,000 മെട്രിക് ടൺ കുറഞ്ഞു. മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ജൈവകൃഷി, പ്രകൃതികൃഷി, കൃത്യമായ പോഷകപരിപാലനം എന്നിവ വ്യാപിപ്പിക്കാനുമാണ് നടപടി. രാജ്യസഭയിലെ ചോദ്യത്തിന് കേന്ദ്ര രാസവളം-വളം സഹമന്ത്രി അനുപ്രിയ പട്ടേൽ നൽകിയ എഴുത്തുപരമായ മറുപടിയിലാണ് വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയത്.

ലാഭിച്ച സബ്സിഡിയുടെ പകുതി പ്രോത്സാഹനമായി

2023 ജൂൺ 28നാണ് സാമ്പത്തികകാര്യ മന്ത്രിസഭാ സമിതി പി.എം പ്രണാം പദ്ധതിക്ക് അംഗീകാരം നൽകിയത്. 2023–24 മുതൽ 2025–26 വരെയാണ് പദ്ധതി കാലാവധി. സന്തുലിത വളപ്രയോഗം, ബദൽ വളങ്ങളുടെ ഉപയോഗം, ജൈവകൃഷി, വിഭവസംരക്ഷണ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയ്ക്കായി സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും നടത്തുന്ന ജനകീയ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പദ്ധതി പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.

യൂറിയ, ഡി.എ.പി, എൻ.പി.കെ, എം.ഒ.പി തുടങ്ങിയ രാസവളങ്ങളുടെ ഉപയോഗം മുൻ മൂന്ന് സാമ്പത്തിക വർഷങ്ങളിലെ ശരാശരിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്താണ് കുറവ് കണക്കാക്കുന്നത്. ലാഭിക്കുന്ന വള സബ്സിഡിയുടെ 50 ശതമാനം പ്രോത്സാഹനമായി നൽകും. ഇതിൽ 95 ശതമാനം ബന്ധപ്പെട്ട സംസ്ഥാനത്തിനോ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തിനോ ലഭിക്കും. അഞ്ച് ശതമാനം കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിലനിർത്തും. സംസ്ഥാന വിഹിതത്തിന്റെ 65 ശതമാനം കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത പദ്ധതികളടക്കമുള്ള മൂലധനച്ചെലവുകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കണം. ശേഷിക്കുന്ന 30 ശതമാനം വിവരവിനിമയം, വിദ്യാഭ്യാസം, ബോധവത്കരണം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാം. എന്നാൽ പദ്ധതിയിലെ പ്രോത്സാഹനത്തുക ഇതുവരെ വിതരണം ചെയ്തിട്ടില്ല.

ജൈവകൃഷിക്ക് ഹെക്ടറിന് ധനസഹായം

കർഷകർക്ക് പോഷകങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായും സന്തുലിതമായും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള കൃത്യതാകൃഷി പരിശീലനം നൽകുന്നുണ്ട്. അംഗീകൃത ജൈവവളം വൻതോതിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാനും കൃഷി-കർഷകക്ഷേമ വകുപ്പ് വിവിധ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നു.

2015–16 മുതൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും പരമ്പരാഗത കൃഷി വികസന പദ്ധതിയിലൂടെയും വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ജൈവ മൂല്യശൃംഖല വികസന ദൗത്യത്തിലൂടെയുമാണ് ജൈവകൃഷി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നത്. ഉൽപ്പാദനം മുതൽ സംസ്കരണം, സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ, വിപണനം വരെയുള്ള സഹായം പദ്ധതികളിലൂടെ ലഭിക്കും. ചെറുകിട, നാമമാത്ര കർഷകർക്ക് മുൻഗണന നൽകി ജൈവകൃഷി കൂട്ടായ്മകളും വിതരണശൃംഖലയും രൂപീകരിക്കുകയാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

പരമ്പരാഗത കൃഷി വികസന പദ്ധതിയിൽ മൂന്ന് വർഷത്തേക്ക് ഹെക്ടറിന് 31,500 രൂപ നൽകും. ഇതിൽ 15,000 രൂപ കൃഷിയിടത്തിനകത്തും പുറത്തും ആവശ്യമായ ജൈവ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കായി നേരിട്ടുള്ള ആനുകൂല്യ കൈമാറ്റത്തിലൂടെ കർഷകർക്ക് നൽകും. വടക്കുകിഴക്കൻ ജൈവ മൂല്യശൃംഖല വികസന ദൗത്യത്തിൽ കർഷക ഉൽപ്പാദക സംഘടന രൂപീകരണത്തിനും ജൈവ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കുമായി മൂന്ന് വർഷത്തേക്ക് ഹെക്ടറിന് 46,500 രൂപ ലഭിക്കും. ഇതിൽ ഹെക്ടറിന് 32,500 രൂപ ജൈവ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കാണ്. അതിൽ 15,000 രൂപ നേരിട്ടുള്ള ആനുകൂല്യ കൈമാറ്റമായി കർഷകർക്ക് നൽകും.

36 ലക്ഷത്തിലേറെ കർഷകർക്ക് ജൈവകൃഷിയുടെ നേട്ടം

2026 ജൂൺ 30 വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് പരമ്പരാഗത കൃഷി വികസന പദ്ധതിയിൽ 18.93 ലക്ഷം ഹെക്ടർ ഉൾപ്പെടുത്തി. 33.63 ലക്ഷം കർഷകർക്ക് പ്രയോജനം ലഭിച്ചു. കേന്ദ്ര വിഹിതമായി 2,811.36 കോടി രൂപ അനുവദിച്ചു.

വടക്കുകിഴക്കൻ ജൈവ മൂല്യശൃംഖല വികസന ദൗത്യത്തിലൂടെ 2.36 ലക്ഷം ഹെക്ടർ ജൈവകൃഷിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. 2.74 ലക്ഷം കർഷകർക്ക് പദ്ധതിയുടെ പ്രയോജനം ലഭിച്ചു. കേന്ദ്ര വിഹിതമായി 1,548.62 കോടി രൂപയും അനുവദിച്ചു.

പ്രകൃതികൃഷിയിൽ 20.93 ലക്ഷം കർഷകർ

കന്നുകാലി പരിപാലനം, വൈവിധ്യമാർന്ന വിളകൃഷി, പരമ്പരാഗത ഇന്ത്യൻ കാർഷിക അറിവ് എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച രാസവസ്തുരഹിത കൃഷി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ 2024 നവംബർ 25ന് ദേശീയ പ്രകൃതികൃഷി ദൗത്യം ആരംഭിച്ചു. പതിനഞ്ചാം ധനകാര്യ കമ്മിഷൻ കാലാവധിയായ 2026 മാർച്ച് വരെയുള്ള പദ്ധതിക്ക് 2,481 കോടി രൂപയാണ് ചെലവ്. ഇതിൽ കേന്ദ്ര വിഹിതം 1,584 കോടി രൂപയും സംസ്ഥാന വിഹിതം 897 കോടി രൂപയുമാണ്.

പ്രകൃതികൃഷി സ്വീകരിക്കുന്ന കർഷകർക്ക് ഒരു ഏക്കർ പരിധിയിൽ രണ്ടുവർഷത്തേക്ക് പ്രതിവർഷം ഏക്കറിന് 4,000 രൂപ ഉൽപ്പാദനാധിഷ്ഠിത പ്രോത്സാഹനം ലഭിക്കും. 2025–26ൽ 10.32 ലക്ഷം ഹെക്ടർ ഉൾപ്പെടുത്തി 18,893 കൂട്ടായ്മകൾ രൂപീകരിച്ചു. 20.93 ലക്ഷം കർഷകർ ഇതിന്റെ ഭാഗമായി. പ്രദേശതല പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി 33,257 കൃഷിസഖിമാർക്കും സാമൂഹിക വിഭവപ്രവർത്തകർക്കും പരിശീലനം നൽകി. 7,601 ജൈവ ഉൽപ്പാദന വിഭവകേന്ദ്രങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചു.

33.89 ലക്ഷം കർഷകർക്ക് പ്രകൃതികൃഷിയെക്കുറിച്ച് ബോധവത്കരണം നൽകി. 18.13 ലക്ഷം മണ്ണ് സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിച്ചു. 725 കോടി രൂപയുടെ ബജറ്റ് വിഹിതത്തിൽനിന്ന് 599.68 കോടി രൂപ വിനിയോഗിച്ചു. പ്രകൃതികൃഷി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ സംവിധാനത്തിൽ 22.47 ലക്ഷത്തിലേറെ കർഷകർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. ഇതിൽ 14.43 ലക്ഷത്തിലേറെ കർഷകർക്ക് സാക്ഷ്യപത്രം ലഭിച്ചു.

50 വിളകൾക്ക് കൃത്യമായ വളപ്രയോഗക്രമം

കൃത്യമായ പോഷകപരിപാലനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ കാർഷിക ഗവേഷണ കൗൺസിൽ 14 കാർഷിക-പരിസ്ഥിതി മേഖലകളിലെ 50 വിളകൾക്കായി തുള്ളിനനയത്തിലൂടെയുള്ള വളപ്രയോഗക്രമം തയ്യാറാക്കി. കൃഷിവിജ്ഞാന കേന്ദ്രങ്ങൾ, മുൻനിര പ്രദർശനങ്ങൾ, കൃഷിയിട പ്രദർശനങ്ങൾ, കർഷക പരിശീലന പരിപാടികൾ എന്നിവയിലൂടെയാണ് ഇത് പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത്.

കാലിവളം, ഫോസ്ഫോ കമ്പോസ്റ്റ്, മണ്ണിര കമ്പോസ്റ്റ്, ജൈവസമ്പുഷ്ട കമ്പോസ്റ്റ്, നഗര ഖരമാലിന്യ കമ്പോസ്റ്റ്, സമ്പുഷ്ട പുളിപ്പിച്ച ജൈവവളം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗവും ഇന്ത്യൻ കാർഷിക ഗവേഷണ കൗൺസിൽ ക്രമീകരിച്ച് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രദർശനങ്ങൾ, പൊതുബോധവത്കരണ പരിപാടികൾ, പരിശീലനങ്ങൾ, മാധ്യമപ്രചാരണം എന്നിവയിലൂടെയാണ് ഇവ കർഷകരിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത്.