പ്രയാഗ്‌രാജ്, ജൂലൈ 29-

2026 ഏപ്രിൽ 21-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവിൽ, സ്വമേധയാ വിവാഹിതരായ പ്രായപൂർത്തിയായ ദമ്പതികൾക്കെതിരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എഫ്.ഐ.ആർ റദ്ദാക്കി, ഇത്തരത്തിലുള്ള കേസുകളിൽ പൊലീസ് സ്വീകരിക്കുന്ന നടപടികളെ ശക്തമായി വിമർശിച്ച് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ജസ്റ്റിസ് ജെ.ജെ. മുനീറും ജസ്റ്റിസ് തരുണ്‍ സക്സേനയും ഉൾപ്പെട്ട ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. ഹർജിക്കാർ സ്വമേധയാ വിവാഹിതരായ ദമ്പതികളായിരുന്നു. എതിർകക്ഷികൾ ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരും ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും യുവതിയുടെ പിതാവും ആയിരുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ ഗവൺമെന്റ് അഡ്വക്കേറ്റ് ഹാജരായി.

പ്രായപൂർത്തിയായവരുടെ ജീവിതപങ്കാളിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം സംരക്ഷിച്ചു

പ്രായപൂർത്തിയായ വ്യക്തി ആരോടൊപ്പം താമസിക്കണം, ആരെ വിവാഹം ചെയ്യണം, ആരോടൊപ്പം ജീവിതം നയിക്കണം എന്നത് ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇത്തരത്തിലുള്ള തീരുമാനങ്ങളിൽ മാതാപിതാക്കൾക്കോ മറ്റാർക്കെങ്കിലും ഇടപെടാനുള്ള അവകാശമില്ലെന്നും ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു.

കാണാതായെന്ന പരാതിയിൽ എഫ്.ഐ.ആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത് തെറ്റെന്ന് വിലയിരുത്തൽ

യുവതിയുടെ പിതാവ് നൽകിയ കാണാതായെന്ന പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പൊലീസ് ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെ വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം എഫ്.ഐ.ആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് ദമ്പതികളെ പിന്തുടർന്നിരുന്നു. എന്നാൽ യുവതി സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം വിവാഹം ചെയ്തതാണെന്ന് കോടതിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയ സാഹചര്യത്തിൽ എഫ്.ഐ.ആർ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കുള്ള ഗുരുതരമായ കടന്നുകയറ്റമാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

ഇത്തരം അന്വേഷണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഡി.ജി.പിക്ക് നിർദേശം

സ്വമേധയാ വിവാഹിതരായ യുവദമ്പതികളെ കുറ്റവാളികളെപ്പോലെ പിന്തുടരുന്ന പ്രവണത ആശങ്കാജനകമാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇത്തരം കേസുകളിൽ നിയമവിരുദ്ധ നടപടികൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ ആവശ്യമായ നിർദേശങ്ങൾ നൽകണമെന്ന് ഉത്തർപ്രദേശ് പൊലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറലിനോട് കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ദമ്പതികളുടെ കുടുംബജീവിതത്തിൽ ഇടപെടരുതെന്ന് വിലക്ക്

എഫ്.ഐ.ആർ റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ട് ഹർജി അനുവദിച്ച കോടതി, യുവതിയുടെ പിതാവടക്കമുള്ള എതിർകക്ഷികൾ ദമ്പതികളുടെ ദാമ്പത്യജീവിതത്തിൽ ഇടപെടുകയോ അവരുടെ വീട്ടിൽ കടന്നുകയറുകയോ സമാധാനപരമായ ജീവിതം തടസ്സപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യരുതെന്ന് നിർദേശവും നൽകി.

പ്രായപൂർത്തിയായവരുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യ സംരക്ഷണത്തിൽ സംസ്ഥാനതല മാർഗനിർദേശമായി വിധി

ഈ വിധി ഉത്തർപ്രദേശിലെ പൊലീസ് അന്വേഷണങ്ങളിൽ പ്രായപൂർത്തിയായവരുടെ ഭരണഘടനാപരമായ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം മാനിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്. സ്വമേധയാ വിവാഹം ചെയ്ത ദമ്പതികൾക്കെതിരായ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ നിയമപരമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കണമെന്ന സന്ദേശവും വിധി നൽകുന്നു.