ന്യൂഡൽഹി, 2026 ജൂലൈ 18-

2026 ജൂലൈ 17ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ സുപ്രീംകോടതി ബെഞ്ചാണ് രാജ്യത്തെ എല്ലാ കോടതികളിലും ശൗചാലയ സൗകര്യം ഉറപ്പാക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും നിർദേശം നൽകിയത്. വനിതാ അഭിഭാഷകർക്ക് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ കോടതികളിലെ സൗകര്യക്കുറവ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ ഹർജിയിലാണ് ഉത്തരവ്. ഹർജിക്കാരന്റെയും എതിർകക്ഷികളുടെയും അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

എല്ലാ കോടതികളിലും ശൗചാലയം ഒരുക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നിർദേശം

ജില്ലാ കോടതികൾ, താലൂക്ക് കോടതികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ കോടതികളിലും ശൗചാലയ സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും നടപടികൾ ആരംഭിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു. ആറാഴ്ചയ്ക്കകം ഇതുസംബന്ധിച്ച സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാനും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

പണമില്ലെന്ന വാദം അടിസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശത്തിന് എതിരെന്ന് കോടതി

കോടതികളിലെ ശുചിമുറി സൗകര്യം ഒരു ആഡംബരമല്ലെന്നും മനുഷ്യന്റെ മാന്യമായ ജീവിതത്തിനുള്ള അടിസ്ഥാന അവകാശത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയോ വരുമാനക്കുറവോ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാതിരിക്കാനുള്ള കാരണമാകില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

വനിതാ അഭിഭാഷകരുടെ സൗകര്യക്കുറവ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ ഹർജി

കോടതി പരിസരങ്ങളിൽ വനിതാ അഭിഭാഷകർക്ക് പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങൾ, ശുചിമുറികൾ തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ പല സ്ഥലങ്ങളിലും ലഭ്യമല്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ഹർജി നൽകിയിരുന്നത്. ഇത്തരം സൗകര്യങ്ങളുടെ അഭാവം ഭരണഘടനയിലെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് കോടതി നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

സംസ്ഥാനങ്ങൾ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയെന്ന് തെളിയിക്കണം

അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽമാർ സ്ഥലത്തെ യഥാർഥ സാഹചര്യം പരിശോധിച്ച് നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. നടക്കുന്ന നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങളും ദൃശ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയ വിവരങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കോടതി അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിൽ രാജ്യവ്യാപക മാനദണ്ഡത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്ന ഉത്തരവ്

കോടതികളിൽ അഭിഭാഷകർ, ജീവനക്കാർ, കക്ഷികൾ എന്നിവർക്ക് മാന്യമായ അന്തരീക്ഷം ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം സുപ്രീംകോടതി വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കി. ശൗചാലയ സൗകര്യം നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമമായ പ്രവർത്തനവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയമാണെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.