ഹൈദരാബാദ്, ജൂലൈ 16 –

2026 ജൂലൈ 15-ന് ജസ്റ്റിസ് കെ. ശരത് പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിയിൽ, ആദ്യ ഗർഭത്തിൽ ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിച്ചതിന്റെ പേരിൽ രണ്ടാം ഗർഭധാരണത്തിന് 180 ദിവസത്തെ പ്രസവാവധി നിഷേധിച്ച നടപടി നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് തെലങ്കാന ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മഞ്ചിര്യാൽ ജില്ലയിലെ ടി.എസ്.ഡബ്ല്യു.ആർ.എസ്. ജൂനിയർ കോളേജിലെ ജൂനിയർ ഇംഗ്ലീഷ് ലെക്ചററായ ജാടി സ്വരൂപ റാണി സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിലാണ് ഉത്തരവ്. ഹർജിക്കാരിക്കായി ഗട്ടു വിനയ് കുമാർ ഹാജരായി. സംസ്ഥാന സർക്കാരും ബന്ധപ്പെട്ട വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപന അധികൃതരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. അവരുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് സർക്കാർ അഭിഭാഷകരും ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനത്തിന്റെ അഭിഭാഷകരും ഹാജരായി. ഹർജിക്കാരിക്ക് 180 ദിവസത്തെ പ്രസവാവധിയും അതോടൊപ്പം ലഭിക്കേണ്ട എല്ലാ സർവീസ് ആനുകൂല്യങ്ങളും അനുവദിക്കാൻ കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ഇരട്ടക്കുട്ടികളുടെ ജനനം ഒരു പ്രസവമായാണ് കണക്കാക്കേണ്ടതെന്ന് കോടതി

ആദ്യ ഗർഭത്തിൽ ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിച്ചതുകൊണ്ട് രണ്ട് പ്രസവങ്ങൾ നടന്നതായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഒരു ഗർഭധാരണത്തിൽ നിന്ന് നടന്ന ഒരൊറ്റ പ്രസവസംഭവമാണ് ഇരട്ടക്കുട്ടികളുടെ ജനനമെന്നും അതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രണ്ടാം ഗർഭധാരണത്തിനുള്ള പ്രസവാവധി നിഷേധിക്കുന്നത് നിയമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യത്തെ തന്നെ തകർക്കുന്നതാണെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

രണ്ടുകുട്ടി മാനദണ്ഡം യാന്ത്രികമായി പ്രയോഗിക്കരുതെന്ന് വിലയിരുത്തൽ

സംസ്ഥാന സർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ രണ്ടുകുട്ടി മാനദണ്ഡം യാന്ത്രികമായി പ്രയോഗിക്കാനാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പ്രസവാവധി നൽകുന്ന വ്യവസ്ഥയുടെ ലക്ഷ്യം സ്ത്രീ ജീവനക്കാരുടെ ആരോഗ്യസംരക്ഷണവും തൊഴിൽ തുടരാനുള്ള അവകാശവും ഉറപ്പാക്കുന്നതാണെന്നും അതിനാൽ നിയമം ഉദ്ദേശിച്ച സാമൂഹിക സംരക്ഷണം നഷ്ടമാകുന്ന രീതിയിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കരുതെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

180 ദിവസത്തെ പ്രസവാവധിയും അനുബന്ധ ആനുകൂല്യങ്ങളും അനുവദിക്കാൻ നിർദേശം

ഹർജി അനുവദിച്ച കോടതി, 2026 ഏപ്രിൽ 14 മുതൽ 2026 ഒക്ടോബർ 11 വരെയുള്ള 180 ദിവസത്തെ പ്രസവാവധി അനുവദിക്കാനും ആ കാലയളവിലെ ശമ്പളവും മറ്റ് സർവീസ് ആനുകൂല്യങ്ങളും നൽകാനും ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾക്ക് നിർദേശം നൽകി.

തമിഴ്നാടിന്റെയും ആന്ധ്രാപ്രദേശിന്റെയും നിയമവികസനങ്ങൾ പരാമർശിച്ചു

സമാന സാഹചര്യങ്ങളിൽ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ നിയമപരമായ സമീപനങ്ങളും കോടതി പരിഗണിച്ചു. തമിഴ്നാട്ടിലെ ഹൈക്കോടതി വിധിയും അവിടുത്തെ നിയമഭേദഗതികളും, ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ നിലവിലുള്ള സമീപനവും പരാമർശിച്ചുകൊണ്ടാണ് തെലങ്കാന ഹൈക്കോടതി ഈ വ്യാഖ്യാനം സ്വീകരിച്ചത്.

സംസ്ഥാനത്തെ പ്രസവാവധി അപേക്ഷകളിൽ നിയമവ്യാഖ്യാനത്തിന് മാർഗനിർദേശമാകുന്ന വിധി

ഈ വിധിയോടെ തെലങ്കാനയിലെ സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ പ്രസവാവധി അപേക്ഷകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ആദ്യ പ്രസവത്തിൽ ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിച്ചതെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം രണ്ടാം പ്രസവത്തിനുള്ള അവധി നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി. ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ നിലപാട് സമാന തർക്കങ്ങളിലെ ഭരണനടപടികൾക്കും മാർഗനിർദേശമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

പ്രസവാവധി നിയമങ്ങളുടെ ക്ഷേമലക്ഷ്യം മുൻനിർത്തിയുള്ള വ്യാഖ്യാനം ശക്തിപ്പെട്ടു

സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, തൊഴിൽസുരക്ഷ, ക്ഷേമനിയമങ്ങളുടെ ഉദ്ദേശ്യം എന്നിവ മുൻനിർത്തിയാണ് പ്രസവാവധി വ്യവസ്ഥകൾ വ്യാഖ്യാനിക്കേണ്ടതെന്ന നിലപാടാണ് ഈ വിധി ആവർത്തിക്കുന്നത്. ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് സംസ്ഥാനതലത്തിലുള്ള പ്രസവാവധി സംബന്ധിച്ച നിയമവ്യാഖ്യാനത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മാർഗനിർദേശമായി മാറും.