കേരളം പലതവണ അമോണിയ ചോർച്ചയുടെ ഭീതി അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഐസ് പ്ലാന്റുകളിലും ശീതീകരണ ഗോഡൗണുകളിലും ഭക്ഷ്യസംസ്കരണശാലകളിലും വളനിർമാണ യൂണിറ്റുകളിലും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ വാതകം ചോർന്നാൽ നിമിഷങ്ങൾക്കകം ദുരന്തമാകാം. അത്തരം അപകടങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിയാൻ ശരീരത്തിൽ ധരിക്കാവുന്ന അതിസൂക്ഷ്മ അമോണിയ സെൻസറാണ് ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ വികസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

മൂക്കല്ല, ഇനി സെൻസർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകും

ബെംഗളൂരുവിലെ Centre for Nano and Soft Matter Sciences (CeNS)-ലാണ് പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചത്. സാധാരണ ഗ്യാസ് ഡിറ്റക്ടറുകളെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെ ചെറിയ അളവിലുള്ള അമോണിയ പോലും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന സെൻസറാണിത്.

വെറും 319 പാർട്സ് പെർ ബില്യൺ (ppb) എന്ന അതിസൂക്ഷ്മ സാന്ദ്രതയിലുള്ള അമോണിയ പോലും ഈ സെൻസറിന് കണ്ടെത്താനാകും. ഇത് പല തൊഴിൽസുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളും അനുവദിക്കുന്ന പരിധിയേക്കാൾ വളരെ താഴെയാണ്. അതിനാൽ അപകടകരമായ തോതിലെത്തും മുമ്പേ മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിക്കും.

വൈദ്യുതി ഇല്ലെങ്കിലും പ്രവർത്തിക്കും

ഈ കണ്ടുപിടിത്തത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത, ഇത് സാധാരണ സെൻസറുകളെ പോലെ ഉയർന്ന താപനിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതില്ല എന്നതാണ്.

മുറിയിലെ സാധാരണ താപനിലയിൽ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ വൈദ്യുതി ഉപയോഗം കുറവാണ്. അതിനുപുറമേ, ശരീരത്തിന്റെ ചലനത്തിൽ നിന്ന് ഊർജം ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന പൈസോ ഇലക്ട്രിക് നാനോജനറേറ്റർ ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്വയം ഊർജം സൃഷ്ടിക്കുന്ന മാതൃകയും ഗവേഷകർ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതായത് ബാറ്ററിയോ പുറം വൈദ്യുതിയോ ഇല്ലാതെയും ഇത് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയും.

കേരളത്തിന് എന്തുകൊണ്ട് ഇത് പ്രസക്തമാണ്?

കേരളത്തിൽ അമോണിയ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്:

• മത്സ്യ, മാംസ ശീതീകരണശാലകൾ
• ഐസ് പ്ലാന്റുകൾ
• കോൾഡ് സ്റ്റോറേജുകൾ
• ഭക്ഷ്യസംസ്കരണ വ്യവസായങ്ങൾ
• ചില രാസവ്യവസായ യൂണിറ്റുകൾ
• വളനിർമാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾ

ഇവിടങ്ങളിൽ അമോണിയ ചോർച്ചയുണ്ടായാൽ ആദ്യം ബാധിക്കുന്നത് തൊഴിലാളികളെയാണ്. പിന്നീട് സമീപപ്രദേശങ്ങളിലേക്കും വിഷവാതകം വ്യാപിക്കാം.

കേരളത്തിലും അയൽസംസ്ഥാനങ്ങളിലുമായി ഇത്തരം ചോർച്ചകൾ പലതവണ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ചെറിയ അശ്രദ്ധ പോലും ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾക്കും മരണത്തിനും കാരണമായ സംഭവങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.

അമോണിയ എത്ര അപകടകാരിയാണ്?

അമോണിയയ്ക്ക് കഠിനമായ ഗന്ധമുള്ളതിനാൽ ചെറിയ അളവിൽ തന്നെ പലർക്കും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. പക്ഷേ, ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയിലുള്ള ചോർച്ചയുണ്ടാകുമ്പോൾ ഏതാനും ശ്വാസങ്ങൾ മാത്രം മതിയാകും ഗുരുതരമായ ശാരീരിക പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ.

പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ:

• കണ്ണിൽ കടുത്ത നീറ്റൽ
• മൂക്കിലും തൊണ്ടയിലും പൊള്ളൽ
• ശക്തമായ ചുമ
• ശ്വാസതടസം
• നെഞ്ചുവേദന
• ഗുരുതരമായ സാഹചര്യത്തിൽ ശ്വാസകോശത്തിന് കേടുപാടും മരണവും

അതുകൊണ്ടാണ് “മണം വന്നാൽ പുറത്തേക്ക് പോകാം” എന്ന പഴയ സമീപനം മാത്രം മതിയാകില്ലെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നത്. വിഷവാതകത്തിന്റെ അളവ് ഉയരുന്നതിന് മുമ്പേ മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിക്കുകയാണ് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ സുരക്ഷാമാർഗം.

ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഈ സെൻസറിന് കഴിയുമോ?

ഗവേഷകരുടെ ലക്ഷ്യം അതുതന്നെയാണ്.

അമോണിയയുടെ അളവ് നിശ്ചിത പരിധി കടന്നാൽ ഉടൻ അലാറം നൽകുന്ന പോർട്ടബിൾ സംവിധാനവും അവർ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതുവഴി തൊഴിലാളികൾക്ക് ഉടൻ അപകടമേഖലയിൽ നിന്ന് മാറാനും ഫാക്ടറി അധികൃതർക്ക് ചോർച്ച നിയന്ത്രിക്കാനുമാകും.

കേരളം ഇനി ചിന്തിക്കേണ്ടത് എന്ത്?

കേരളത്തിൽ അമോണിയ ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ നിരവധിയുണ്ട്. എന്നാൽ എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും വ്യക്തിഗത ഗ്യാസ് സെൻസറുകളോ ധരിക്കാവുന്ന മുന്നറിയിപ്പ് ഉപകരണങ്ങളോ നിർബന്ധമല്ല.

തൊഴിലാളികൾക്ക് സുരക്ഷാ പരിശീലനം, സ്ഥിരമായ ചോർച്ച പരിശോധന, ആധുനിക ഗ്യാസ് ഡിറ്റക്ടറുകൾ, അടിയന്തര ഒഴിപ്പിക്കൽ സംവിധാനം എന്നിവ പല സ്ഥാപനങ്ങളിലും കൂടുതൽ ശക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് വ്യവസായസുരക്ഷാ വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ഈ പുതിയ കണ്ടുപിടിത്തം വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാനായാൽ, കേരളം പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾക്ക് അത് ഒരു സുരക്ഷാ കവചമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ഒരു കണ്ടുപിടിത്തത്തേക്കാൾ വലിയ സന്ദേശം

അമോണിയ ചോർച്ചയെന്നത് ഒരു വ്യവസായാപകടം മാത്രമല്ല. ഏതാനും നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ജീവൻ അപഹരിക്കാൻ കഴിയുന്ന നിശ്ശബ്ദ ഭീഷണിയാണ് അത്.

അപകടം സംഭവിച്ച ശേഷം രക്ഷാപ്രവർത്തനം നടത്തുന്നതിനെക്കാൾ, അപകടം തുടങ്ങുന്ന നിമിഷം തന്നെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളാണ് ഭാവിയിലെ വ്യവസായസുരക്ഷയുടെ യഥാർഥ അടിത്തറ. ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ഈ പുതിയ സെൻസർ ആ ദിശയിലേക്കുള്ള ശ്രദ്ധേയമായ മുന്നേറ്റമാണ്.