സന അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന് നേരെയുണ്ടായ ഏറ്റവും പുതിയ ആക്രമണം യെമനിലെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ മറ്റൊരു അധ്യായം മാത്രമല്ല. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ പുതിയ ശക്തിസമവാക്യങ്ങളുടെ സൂചന കൂടിയാണ് അത്. ഹൂതികൾ ആരോപിക്കുന്നത്, സൗദി അറേബ്യയാണ് ആക്രമണത്തിന് പിന്നിലെന്നാണ്. എന്നാൽ സൗദി പിന്തുണയുള്ള യെമൻ സർക്കാർ പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്. ഇറാനിൽ നിന്ന് ഹൂതി പ്രതിനിധി സംഘത്തെ കൊണ്ടുവന്ന വിമാനം സനയിൽ ഇറങ്ങുന്നത് തടയാനാണ് റൺവേ ലക്ഷ്യമിട്ടതെന്നാണ് സർക്കാരിന്റെ വിശദീകരണം. വിമാനം പിന്നീട് ഹുദൈദയിലേക്ക് വഴിതിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. ആക്രമണത്തെ തുടർന്ന് “സമാധാനത്തിന്റെ ഘട്ടം അവസാനിച്ചു” എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച ഹൂതികൾ തിരിച്ചടി ഉണ്ടാകുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പും നൽകി.

ഈ സംഭവത്തെ ഒറ്റപ്പെട്ട ആക്രമണമായി കാണാനാവില്ല. 2014ൽ ഹൂതികൾ സന പിടിച്ചെടുത്തതോടെ യെമൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴുതി. 2015ൽ സൗദി അറേബ്യയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യം ഇടപെട്ടു. പിന്നീട് യുദ്ധം യെമനും ഹൂതികളും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടമായി മാത്രം നിന്നില്ല. അത് ക്രമേണ സൗദി അറേബ്യയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള പ്രോക്സി യുദ്ധമായി മാറി. ഒരു വശത്ത് ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ, സൈനിക പിന്തുണ ലഭിക്കുന്ന ഹൂതികൾ. മറുവശത്ത് സൗദി പിന്തുണയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള യെമൻ സർക്കാർ. പത്ത് വർഷം പിന്നിട്ടിട്ടും യുദ്ധം അവസാനിച്ചിട്ടില്ല. മറിച്ച് ഓരോ വെടിനിർത്തലിനും ശേഷം പുതിയ ഏറ്റുമുട്ടലുകളാണ് ഉണ്ടായത്.

ഇതിനിടെ മറ്റൊരു വലിയ മാറ്റവും സംഭവിച്ചു. ഗാസ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം ഹൂതികൾ ചെങ്കടലിലെയും ഇസ്രായേലിനെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണങ്ങൾ ശക്തമാക്കി. അതോടെ യെമൻ ഇനി അറബ് ഉപദ്വീപിന്റെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ലാതായി. ലോക വ്യാപാരക്കപ്പലുകൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന ചെങ്കടൽ പാതയും പശ്ചിമേഷ്യൻ സുരക്ഷാ രാഷ്ട്രീയവും നേരിട്ട് യെമനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. സന വിമാനത്താവളത്തിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ആക്രമണം ആ വലിയ സംഘർഷത്തിന്റെ തുടർച്ചയായിട്ടാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

ഇറാനും അമേരിക്കയും… വെടിനിർത്തൽ ഉണ്ടായിട്ടും അവിശ്വാസം അവസാനിച്ചിട്ടില്ല

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ മാറ്റം അറബ്, ഇസ്രായേൽ സംഘർഷത്തിൽ നിന്ന് അമേരിക്ക, ഇറാൻ, ഇസ്രായേൽ എന്നീ മൂന്ന് ശക്തികളുടെ നേർക്കുനേർ ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്കുള്ള നീക്കമാണ്. വർഷങ്ങളായി ഉപരോധങ്ങളും രഹസ്യ ഓപ്പറേഷനുകളും സൈബർ ആക്രമണങ്ങളും പ്രോക്സി യുദ്ധങ്ങളുമായി മുന്നോട്ടുപോയ ഈ ബന്ധം കഴിഞ്ഞ മാസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ അപകടകരമായ ഘട്ടത്തിലെത്തി.

അമേരിക്കൻ സൈനിക നടപടികൾക്ക് പിന്നാലെ ഇറാൻ ഗൾഫ് മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ താവളങ്ങൾക്കും സഖ്യരാജ്യങ്ങളുടെ സൈനിക സൗകര്യങ്ങൾക്കും നേരെ മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും പ്രയോഗിച്ചു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പൽഗതാഗതം കുത്തനെ കുറഞ്ഞതായി അന്താരാഷ്ട്ര ഷിപ്പിംഗ് വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ലോകത്തിന്റെ എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ വലിയൊരു വിഹിതം ആശ്രയിക്കുന്ന ഈ കടലിടുക്ക് അസ്ഥിരമായതോടെ എണ്ണവിലയും ഇൻഷുറൻസ് ചെലവും ചരക്കുകൂലിയും ഒരേസമയം ഉയരാൻ തുടങ്ങി.

ഈ സംഘർഷത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു വസ്തുതയുണ്ട്. ഇറാനുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ഹൂതികൾ, ഹിസ്ബുല്ല തുടങ്ങിയ സായുധസംഘങ്ങൾ നേരിട്ട് യുദ്ധത്തിൽ എത്രത്തോളം ഇടപെടുമെന്നത് ഓരോ ദിവസവും മാറുന്ന രാഷ്ട്രീയ കണക്കുകൂട്ടലായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. അതായത് ഇന്ന് യുദ്ധം രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ളതല്ല. രാജ്യങ്ങളും അവയുടെ സഖ്യ സായുധസംഘങ്ങളും ചേർന്നുള്ള ബഹുതല സംഘർഷമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു രാജ്യത്ത് പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന ആക്രമണം മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയെയും കടൽഗതാഗതത്തെയും ബാധിക്കുന്ന സ്ഥിതിയാണ് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

അറബ്, ഇസ്രായേൽ യുദ്ധങ്ങൾ… ഏഴര പതിറ്റാണ്ടായി തീരാത്ത വൈരത്തിന്റെ കഥ

ഇന്ന് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ നടക്കുന്ന ഓരോ പുതിയ യുദ്ധത്തിന്റെയും വേരുകൾ അന്വേഷിച്ചാൽ എത്തിച്ചേരുന്നത് 1948ലാണ്. ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രം നിലവിൽ വന്നതോടെ ആദ്യ അറബ്, ഇസ്രായേൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് 1956ലെ സൂയസ് പ്രതിസന്ധി, 1967ലെ ആറുദിവസ യുദ്ധം, 1973ലെ യോം കിപ്പൂർ യുദ്ധം എന്നിങ്ങനെ തുറന്ന യുദ്ധങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര തന്നെ ഉണ്ടായി.

ഈ യുദ്ധങ്ങളിൽ ഇസ്രായേൽ സൈനികമായി മേൽക്കൈ നേടിയെങ്കിലും സംഘർഷം അവസാനിച്ചില്ല. അതിന്റെ രൂപം മാത്രമാണ് മാറിയത്. രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധങ്ങൾക്ക് പകരം പലസ്തീൻ സായുധസംഘങ്ങളും പിന്നീട് ഹിസ്ബുല്ലയും ഹമാസും ഹൂതികളും പോലുള്ള സംഘടനകളും കേന്ദ്രസ്ഥാനത്തേക്ക് വന്നു. ഇന്ന് ഗാസയിൽ ഒരു ആക്രമണം നടന്നാൽ അതിന്റെ പ്രതികരണം ലെബനനിലും യെമനിലും ചെങ്കടലിലും കാണാൻ കഴിയുന്നത് ഈ പരിണാമത്തിന്റെ ഫലമാണ്.

അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്നത്തെ പശ്ചിമേഷ്യയെ മനസ്സിലാക്കാൻ 1948ലെ യുദ്ധചരിത്രവും 2026ലെ സന വിമാനത്താവള ആക്രമണവും ഒരേ തുടർച്ചയുടെ ഭാഗമായാണ് കാണേണ്ടത്. ഒരു യുദ്ധം അവസാനിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊന്ന് തുടങ്ങുന്ന പ്രദേശമായി പശ്ചിമേഷ്യ മാറിയതിന്റെ പിന്നിൽ അതിർത്തി തർക്കങ്ങൾ മാത്രം അല്ല, മതരാഷ്ട്രീയം, പ്രാദേശിക മേൽക്കോയ്മയ്ക്കായുള്ള മത്സരം, എണ്ണരാഷ്ട്രീയം, ലോകശക്തികളുടെ ഇടപെടൽ എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നുള്ള സങ്കീർണമായ ചരിത്രമാണുള്ളത്.

യെമൻ ഇനി യെമന്റെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല

സന വിമാനത്താവളത്തിലെ ആക്രമണം യെമനിലെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നം മാത്രമല്ല.

അതിൽ കാണുന്നത് മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളെയാണ്.

ഇറാൻ.

സൗദി അറേബ്യ.

ഇസ്രായേൽ.

ഹൂതികൾ ഇസ്രായേലിലേക്ക് മിസൈലുകൾ അയയ്ക്കുന്നു.

ഇസ്രായേൽ യെമനിൽ ആക്രമിക്കുന്നു.

സൗദി പിന്തുണയുള്ള ശക്തികൾ ഹൂതികളെ നേരിടുന്നു.

ഇറാൻ ഹൂതികൾക്ക് രാഷ്ട്രീയവും സൈനികവുമായ പിന്തുണ നൽകുന്നു.

അങ്ങനെ യെമൻ ഒരു യുദ്ധഭൂമിയല്ല. മറ്റുള്ളവരുടെ യുദ്ധം നടത്താനുള്ള വേദിയായി അത് മാറിക്കഴിഞ്ഞു.

എണ്ണ മാത്രം അല്ല, ലോകവ്യാപാരത്തിന്റെ ഹൃദയമാണ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്

പശ്ചിമേഷ്യ കത്തിയാൽ ആദ്യം ഉയരുന്നത് എണ്ണവിലയാണ്.

അതിനുശേഷം ചരക്കുകൂലി.

വിലക്കയറ്റം.

ഭക്ഷ്യവില.

ഇൻഷുറൻസ് ചെലവ്.

ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതി രാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക കണക്കുകൂട്ടലുകളെല്ലാം മാറിത്തുടങ്ങും.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണക്കപ്പൽ പാതകളിലൊന്നാണ്. അവിടെ ഓരോ സംഘർഷവും ആഗോള വിപണിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കും.

അഭയാർത്ഥികളുടെ തലമുറകൾ… യുദ്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഇരകൾ

ഒരു യുദ്ധം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഒരു സൈന്യം തോൽക്കും.

പക്ഷേ ഓരോ യുദ്ധത്തിന്റെയും അവസാനം തോൽക്കുന്നത് സാധാരണ ജനങ്ങളാണ്.

സിറിയയിൽ അതാണ് കണ്ടത്.

ഗാസയിലും അതാണ് നടക്കുന്നത്.

യെമനിലും അതുതന്നെയാണ്.

ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ വീടില്ലാതെ.

ഭക്ഷണമില്ലാതെ.

സ്കൂളില്ലാതെ.

ആശുപത്രികളില്ലാതെ.

യെമൻ ഇന്നും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ മാനുഷിക പ്രതിസന്ധികളിലൊന്നായി തുടരുകയാണെന്ന് മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾ സഹായത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്.

പുതിയ തലമുറ വളരുന്നത് യുദ്ധം കണ്ടാണ്

ഇന്നത്തെ യെമനിലെ ഒരു കുട്ടിക്ക് വിമാനത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടാൽ ആദ്യം ഓർമ വരുന്നത് യാത്രയല്ല.

ബോംബാണ്.

ഗാസയിലെ കുട്ടിക്ക് രാത്രിയിലെ വെളിച്ചം എന്നാൽ ആഘോഷമല്ല.

വിസ്ഫോടനമാണ്.

ഇത് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ പ്രശ്നമല്ല.

ഒരു തലമുറയുടെ മനഃശാസ്ത്രം തന്നെ മാറുകയാണ്.

മിഡിൽ ഈസ്റ്റിന്റെ ഭാവി എവിടേക്ക്?

ഇവിടെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം.

സമാധാന ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നു.

വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ വരുന്നു.

എന്നാൽ പുതിയ യുദ്ധമുഖങ്ങൾ വീണ്ടും തുറക്കുന്നു.

ഒരു ഭാഗത്ത് അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും.

മറ്റൊരുവശത്ത് ഇറാനും അതിന്റെ സഖ്യശക്തികളും.

ഇടയിൽ കുടുങ്ങുന്നത് അറബ് ലോകത്തെ സാധാരണ ജനങ്ങളാണ്.

ഇന്ന് ഗാസ.

നാളെ ലെബനൻ.

മറ്റന്നാൾ യെമൻ.

അതിന് ശേഷം ആരെന്ന് പറയാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ.

യുദ്ധം തീരാത്ത നാട്, സമാധാനം കാണാത്ത തലമുറ

1948 മുതൽ പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭൂപടത്തിൽ മാറിയത് അതിർത്തികൾ മാത്രമല്ല. ഓരോ യുദ്ധവും പുതിയ ശത്രുക്കളെയും പുതിയ സായുധസംഘങ്ങളെയും പുതിയ വൈരങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു. ഇന്നലെ ഈജിപ്തും സിറിയയുമായിരുന്നു യുദ്ധമുഖത്ത്. പിന്നീട് ഇറാഖും സിറിയയും. ഇന്ന് ഗാസയും യെമനും ഇറാനും. നാളെ മറ്റൊരു രാജ്യം ആ പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയും കൂടെയുണ്ട്.

സന വിമാനത്താവളത്തിലെ ആക്രമണം ഒരു ദിവസത്തെ വാർത്തയായി കടന്നുപോകും. എന്നാൽ അതിന് പിന്നിലുള്ള യാഥാർഥ്യം അത്ര വേഗത്തിൽ മാറില്ല. ആകാശത്ത് വീണ്ടും യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ പറക്കും. കടലിലൂടെ വീണ്ടും മിസൈലുകൾ സഞ്ചരിക്കും. അതിനിടയിൽ സ്കൂളിൽ പോകേണ്ട കുട്ടികളും വീട് പണിയേണ്ട കുടുംബങ്ങളും ജീവിതം തിരികെ പിടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന സാധാരണ മനുഷ്യരുമാണ് വീണ്ടും വില കൊടുക്കേണ്ടിവരുന്നത്.

പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭാവി ഇന്ന് നിർണയിക്കുന്നത് അവിടത്തെ ജനങ്ങളല്ല. ലോകശക്തികളുടെ താൽപര്യങ്ങളും പ്രാദേശിക ശക്തികളുടെ മത്സരങ്ങളും സുരക്ഷാ കണക്കുകൂട്ടലുകളും ചേർന്നാണ് ആ പ്രദേശത്തിന്റെ നാളെയെഴുതുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു യുദ്ധം അവസാനിച്ചാലും സമാധാനം ആരംഭിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് പറയാൻ ഇന്നും കഴിയുന്നില്ല.