പ്രയാഗ്‌രാജ്, ജൂലൈ 6:

താജ്മഹൽ പുരാതന ഹിന്ദു ക്ഷേത്രമായ “തേജോ മഹാലയ” ആണെന്ന അവകാശവാദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജിയിൽ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി കേന്ദ്രസർക്കാരിനും ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയ്ക്കും (ASI) നോട്ടീസ് അയച്ചു. ജസ്റ്റിസ് റോഹിത് രഞ്ജൻ അഗർവാൾ അധ്യക്ഷനായ ബെഞ്ചാണ് ഹർജി പരിഗണിച്ചത്. “ലോർഡ് ശ്രീ അഗ്രേശ്വർ മഹാദേവ് നാഗ്നാഥേശ്വർ വിരാജ്മാൻ” എന്ന ദേവതയുടെ പേരിൽ, “നെക്സ്റ്റ് ഫ്രണ്ട്” ആയി അഭിഭാഷകൻ ഹരി ശങ്കർ ജെയിൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഹർജിക്കാരാണ് കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. താജ്മഹലിൽ സർവേ നടത്താൻ അഡ്വക്കേറ്റ് കമ്മിഷണറെ നിയമിക്കണമെന്ന ആവശ്യം നേരത്തെ ആഗ്ര സിവിൽ കോടതിയും അഡീഷണൽ ജില്ലാ കോടതിയും തള്ളിയിരുന്നു. ഈ ഉത്തരവുകൾക്കെതിരെയാണ് ഹർജിക്കാർ ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകിയത്. 2026 ജൂലൈ 6-നായിരുന്നു ഹൈക്കോടതി ഈ നടപടി സ്വീകരിച്ചത്.

സർവേ നടത്തണമെന്ന ആവശ്യം തള്ളിയതിനെതിരെ അപ്പീൽ

താജ്മഹലിന്റെ അകത്തും പുറത്തുമുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ വിശദമായ പരിശോധന നടത്തണമെന്നും ഫോട്ടോഗ്രഫിയും വീഡിയോ ചിത്രീകരണവും നടത്താൻ അഡ്വക്കേറ്റ് കമ്മിഷണറെ ചുമതലപ്പെടുത്തണമെന്നുമായിരുന്നു ഹർജിക്കാരുടെ ആവശ്യം. എന്നാൽ ആഗ്രയിലെ കീഴ്ക്കോടതികൾ ഈ അപേക്ഷ തള്ളുകയായിരുന്നു. വിവേചനരഹിതമായ ഈ ഉത്തരവുകൾ നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാർ ഹൈക്കോടതിയിൽ വാദിക്കുന്നത്.

ചരിത്രപരമായ അവകാശവാദങ്ങൾ; കണ്ടെത്തലുകൾ നടത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി

താജ്മഹൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ശിവക്ഷേത്രമായിരുന്നുവെന്നും പിന്നീട് മുഗൾ ഭരണകാലത്താണ് അതിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയതെന്നുമാണ് ഹർജിയിലെ പ്രധാന വാദം. കെട്ടിടത്തിന്റെ ചില വാസ്തുശിൽപ സവിശേഷതകളും നിലവിൽ അടച്ചിട്ടിരിക്കുന്ന ഭൂഗർഭ അറകളും പരിശോധിച്ചാൽ ഈ അവകാശവാദങ്ങൾ തെളിയിക്കാനാകുമെന്നും ഹർജിയിൽ പറയുന്നു. എന്നാൽ, ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഹർജിയിലെ ചരിത്രപരമോ മതപരമോ ആയ ഇത്തരം അവകാശവാദങ്ങളുടെ സത്യാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ഹൈക്കോടതി യാതൊരുവിധ നിരീക്ഷണങ്ങളോ കണ്ടെത്തലുകളോ നടത്തിയിട്ടില്ല.

എ.എസ്.ഐയുടെ മറുപടി തേടി; അന്തിമ തീരുമാനം പിന്നീട്

ഹർജിയിൽ ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തത വരുത്തുന്നതിനായി കേന്ദ്രസർക്കാരും ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയും തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക മറുപടി സമർപ്പിക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. താജ്മഹലിൽ സർവേ നടത്തേണ്ടതുണ്ടോ എന്നതിലും ഹർജിയിലെ മറ്റ് ആവശ്യങ്ങളിലും വിശദമായ വാദം കേട്ട ശേഷമായിരിക്കും അന്തിമ തീരുമാനം കൈക്കൊള്ളുകയെന്ന് ജസ്റ്റിസ് റോഹിത് രഞ്ജൻ അഗർവാൾ വ്യക്തമാക്കി.

സർവേയ്ക്ക് അനുമതി നൽകിയിട്ടില്ല; നോട്ടീസിൽ ഒതുങ്ങി നടപടികൾ

ഹൈക്കോടതി ഈ ഘട്ടത്തിൽ താജ്മഹൽ സർവേയ്ക്ക് യാതൊരുവിധ അനുമതിയും നൽകിയിട്ടില്ലെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. എതിർകക്ഷികളുടെ വിശദീകരണം ലഭിച്ച ശേഷം ഹർജിയിലെ നിയമപരമായ വശങ്ങൾ വിശദമായി പരിശോധിച്ച് മാത്രമേ തുടർ ഉത്തരവുകൾ ഉണ്ടാകൂ. അതിനാൽ നിലവിലെ കോടതി നടപടി നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതിൽ മാത്രമാണ് ഒതുങ്ങുന്നത്. ചരിത്രപരവും വാസ്തുശിൽപപരവുമായ തർക്കങ്ങളുള്ള സമാന കേസുകളിൽ കീഴ്ക്കോടതികളുടെ ഉത്തരവുകൾ പുനഃപരിശോധിക്കാനുള്ള ഹൈക്കോടതിയുടെ അധികാരപരിധിയെ വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ് ഈ പുതിയ നടപടിക്രമം.