ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ രുദ്രപ്രയാഗ് ജില്ലയിലെ നാഗ്രാസു ഗുരുദ്വാരയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ വലിയ സംഘർഷാവസ്ഥയാണ് ഉണ്ടായത്. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഇത് ഒരു ഗുരുദ്വാര തർക്കമോ മതപരമായ പ്രശ്നമോ ആണെന്ന് തോന്നിയെങ്കിലും, സംഭവങ്ങളുടെ വേരുകൾ മറ്റൊരിടത്താണ്.

ജൂൺ 16ന് ഹെംകുണ്ട് സാഹിബ് തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങുകയായിരുന്ന ചില നിഹാംഗ് സിഖുകാരും കർണപ്രയാഗിലെ പ്രാദേശിക വ്യാപാരികളും തമ്മിൽ വാഹന പാർക്കിങ്ങിനെ ചൊല്ലി തർക്കമുണ്ടായി. പിന്നീട് അത് സംഘർഷമായി മാറി. വാളുകളും പരമ്പരാഗത ആയുധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആക്രമണത്തിൽ ചിലർക്ക് പരിക്കേറ്റതായി പൊലീസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. തുടർന്ന് നാല് നിഹാംഗ് തീർത്ഥാടകരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.

അറസ്റ്റിലായ നിഹാംഗ് അംഗങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ഒരു സംഘം നിഹാംഗുകൾ നാഗ്രാസു ഗുരുദ്വാരയിലെത്തി. പിന്നീട് ഗുരുദ്വാരയുടെ ഒരു ഭാഗം കൈവശപ്പെടുത്തുകയും മേൽക്കൂരയിൽ നിലയുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗുരുദ്വാര ജീവനക്കാരെ തടഞ്ഞുവെച്ചെന്ന ആരോപണവും ഉയർന്നു. സ്ഥിതി ഗുരുതരമായതോടെ വൻ പൊലീസ് സന്നാഹവും പിന്നീട് സൈന്യവും പ്രദേശത്ത് വിന്യസിക്കപ്പെട്ടു. ഡ്രോണുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിരീക്ഷണവും നടത്തി.

പഞ്ചാബിൽ നിന്ന് എത്തിയ നിഹാംഗ് പ്രതിനിധികളും മതനേതാക്കളും നടത്തിയ ചർച്ചകൾക്ക് പിന്നാലെ നാഗ്രാസു ഗുരുദ്വാരയിലെ സംഘർഷം അവസാനിച്ചു. നാല് ദിവസത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന പ്രതിസന്ധിക്ക് സമാധാനപരമായ പരിഹാരമാണ് കണ്ടെത്തിയത്. തുടർന്ന് നിഹാംഗ് സംഘം ഗുരുദ്വാര വിട്ടു.

നിഹാംഗുകൾ ആരാണ് ?

സിഖ് മതത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ യോദ്ധാ പാരമ്പര്യ വിഭാഗങ്ങളിലൊന്നാണ് നിഹാംഗുകൾ. ഗുരു ഗോബിന്ദ് സിങ് രൂപീകരിച്ച ഖാൽസ സൈനിക പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തുടർച്ചക്കാരായാണ് ഇവർ സ്വയം കാണുന്നത്. ചരിത്രപരമായി മുഗൾ ഭരണത്തിനെതിരെയും അഫ്ഗാൻ ആക്രമണങ്ങൾക്കെതിരെയും സിഖ് വിശുദ്ധ കേന്ദ്രങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും നിഹാംഗുകൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.

നീല വസ്ത്രം, ഉയർന്ന പഗ്ഗ്, വാളുകൾ, കുന്തങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പരമ്പരാഗത ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയാണ് നിഹാംഗുകളുടെ പ്രധാന തിരിച്ചറിയൽ ചിഹ്നങ്ങൾ. ആയുധം വെറും പ്രതീകമല്ല, മതപരമായ കടമയുടെ ഭാഗമാണെന്നാണ് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തീർത്ഥാടന യാത്രകളിലും പല നിഹാംഗുകളും ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വയ്ക്കാറുണ്ട്.

നിഹാംഗുകൾ വളരെ സ്വതന്ത്രമായ രീതിയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ശിരോമണി ഗുരുദ്വാര പ്രബന്ധക് കമ്മിറ്റി (SGPC) പോലുള്ള പ്രധാന സിഖ് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ എല്ലാ നിലപാടുകളോടും അവർ യോജിക്കണമെന്നില്ല. ചില മതാചാരങ്ങളിലും ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തിലും നിഹാംഗുകൾക്ക് വ്യത്യസ്ത സമീപനമുണ്ട്. ഇതുമൂലം ഇടയ്ക്കിടെ വിവാദങ്ങളും തർക്കങ്ങളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.

വ്യാജ പ്രചാരണവും സുരക്ഷാ ആശങ്കകളും ഉയർത്തിയ പ്രതിസന്ധി

ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഹെംകുണ്ട് സാഹിബ് സിഖുകാരുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. എല്ലാ വർഷവും ആയിരക്കണക്കിന് തീർത്ഥാടകർ ഇവിടെ എത്തുന്നു. തീർത്ഥാടന സീസണിൽ വലിയ തോതിൽ നിഹാംഗ് സംഘങ്ങളും ഈ മേഖലയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ ചെറിയ തർക്കങ്ങൾ പോലും വേഗത്തിൽ വലിയ സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങളായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

സംഘർഷത്തിനിടെ സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിൽ നിരവധി വീഡിയോകളും അവകാശവാദങ്ങളും പ്രചരിച്ചു. ചിലർ സിഖ് തീർത്ഥാടകരെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണം നടന്നുവെന്ന് ആരോപിച്ചപ്പോൾ, മറ്റുചിലർ നിഹാംഗുകൾ ഗുരുദ്വാര പിടിച്ചെടുത്തുവെന്ന് പ്രചരിപ്പിച്ചു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവർക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കുമെന്ന് ഉത്തരാഖണ്ഡ് മുഖ്യമന്ത്രി പുഷ്കർ സിങ് ധാമി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയത്.

ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ സംഭവം വെറും ഒരു ഗുരുദ്വാര തർക്കമല്ല. മതപരമായ തിരിച്ചറിയൽ, തീർത്ഥാടന സുരക്ഷ, നിഹാംഗ് പാരമ്പര്യം, സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലെ വ്യാജ പ്രചാരണം, നിയമനടപടികൾ എന്നിവയെല്ലാം കൂടിച്ചേർന്ന സങ്കീർണമായ പ്രതിസന്ധിയായിരുന്നു ഇത്. ഒരു ചെറിയ പ്രാദേശിക തർക്കം എങ്ങനെ ദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടുന്ന വിഷയമായി മാറാമെന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമായും ഈ സംഭവം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.