വാഷിങ്ടൺ, 2026 ജൂൺ 15 –

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ നിർണായക വഴിത്തിരിവാകാവുന്ന ഒരു കരാറിലേക്കാണ് അമേരിക്കയും ഇറാനും നീങ്ങുന്നത്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി തുടരുന്ന ശത്രുതയ്ക്കും അടുത്ത മാസങ്ങളിലെ നേരിട്ടുള്ള സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലുകൾക്കും ശേഷം ഇരുരാജ്യങ്ങളും സമാധാന കരാറിന്റെ അന്തിമഘട്ട ചർച്ചകളിലാണ്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് തന്നെ കരാർ ഉടൻ യാഥാർഥ്യമാകുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ മുഴുവൻ ഈ ചർച്ചകളിലേക്കാണ് തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുക, മേഖലയിൽ വെടിനിർത്തൽ ഉറപ്പാക്കുക, ആണവ വിഷയത്തിൽ പുതിയ ധാരണയിലെത്തുക, ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് നൽകുക തുടങ്ങിയ നിർണായക വിഷയങ്ങളാണ് കരാറിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു.

രണ്ട് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട ഒരു മുന്നറിയിപ്പിന്റെ കഥ

ഈ കരാറിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഫലനം ഏറ്റവും കൂടുതൽ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുന്നത് ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിനായിരിക്കാം. 2000-കളുടെ തുടക്കം മുതൽ ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ഏറ്റവും ശക്തമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയ നേതാവാണ് അദ്ദേഹം. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ വേദികളിലും അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസിലും ഇസ്രയേൽ പാർലമെന്റിലും നെതന്യാഹു ആവർത്തിച്ച ഒരു സന്ദേശമുണ്ടായിരുന്നു – “ഇറാൻ ആണവായുധം വികസിപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കരുത്.”

ഇറാൻ ലോകസുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്നും അതിന്റെ ആണവ പദ്ധതി തടയാൻ കടുത്ത നടപടികൾ വേണമെന്നും അദ്ദേഹം വർഷങ്ങളായി ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇറാനെതിരായ ഉപരോധങ്ങൾ ശക്തമാക്കുന്നതിലും അമേരിക്കൻ നയരൂപീകരണത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നതിലും നെതന്യാഹു നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. എന്നാൽ ഇന്ന് അമേരിക്ക തന്നെ ഇറാനുമായി സമാധാന കരാറിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണത്തിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയെക്കുറിച്ച് പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുകയാണ്.

യുദ്ധം, ബന്ദി പ്രതിസന്ധി, വധശ്രമങ്ങൾ; ഒടുവിൽ ചർച്ചാ മേശ

കഴിഞ്ഞ മാസങ്ങളിൽ പശ്ചിമേഷ്യ വലിയ അസ്ഥിരതയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോയത്. ഇസ്രയേലും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ആക്രമണങ്ങളും പ്രത്യാക്രമണങ്ങളും, പ്രാദേശിക സായുധ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ഇടപെടലുകളും, ബന്ദി പ്രതിസന്ധികളും, ഉന്നത നേതാക്കളുടെ വധങ്ങളും മേഖലയിൽ സംഘർഷം കത്തിച്ചു. ഒരുഘട്ടത്തിൽ സ്ഥിതി പൂർണയുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്ന ആശങ്ക വരെ ഉയർന്നിരുന്നു.

എന്നാൽ തുടർച്ചയായ സംഘർഷങ്ങൾ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങൾക്കും വലിയ സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ നഷ്ടമുണ്ടാക്കി. ആഗോള എണ്ണവിപണിയിൽ അനിശ്ചിതത്വം വർധിച്ചു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷാ ഭീഷണി ലോക സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെ തന്നെ ബാധിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് യുദ്ധത്തിനുപകരം ചർച്ചയുടെ വഴി സ്വീകരിക്കാൻ അമേരിക്കയും ഇറാനും തയ്യാറായത്.

കരാറിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കും ലെബനനും

ലോകത്തെ എണ്ണക്കയറ്റുമതിയുടെ പ്രധാന കവാടങ്ങളിലൊന്നാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്. ഇവിടെ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ പ്രതിസന്ധി പോലും ആഗോള ഇന്ധനവിലകളെ ബാധിക്കും. അതിനാൽ കടലിടുക്ക് സുരക്ഷിതമാക്കുന്നത് അമേരിക്കയ്ക്കും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്കും അതീവ പ്രധാനമാണ്.

അതേസമയം, ലെബനനിലെ സ്ഥിതിഗതികളും കരാറിന്റെ പ്രധാന ഘടകമാണ്. ഹിസ്ബുല്ലയും ഇസ്രയേലും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ അവസാനിപ്പിക്കാനും പ്രാദേശിക സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാനും ശ്രമം നടക്കുന്നുണ്ട്. ലെബനനെ ഒഴിവാക്കി ഒരു കരാറും സാധ്യമല്ലെന്ന് ഇറാൻ ഇതിനകം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ സമാധാന ചർച്ചകൾ ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭാവി രാഷ്ട്രീയ ക്രമീകരണത്തെയും ഇത് സ്വാധീനിക്കും.

ട്രംപിന് നയതന്ത്ര നേട്ടം; നെതന്യാഹുവിന് രാഷ്ട്രീയ പരീക്ഷണം

ഈ കരാർ യാഥാർഥ്യമായാൽ അത് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിദേശനയ വിജയങ്ങളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തപ്പെടും. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ആണവ പ്രതിസന്ധി നിയന്ത്രിക്കുകയും പ്രാദേശിക സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്ത നേതാവെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയ നേട്ടം കൊയ്യാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

മറുവശത്ത്, നെതന്യാഹുവിന് ഇത് കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പരീക്ഷണമാണ്. വർഷങ്ങളായി ഇറാനെതിരായ കടുത്ത നിലപാടാണ് അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ അമേരിക്ക തന്നെ ഇറാനുമായി ധാരണയിലെത്തുമ്പോൾ, ഇസ്രയേലിനുള്ളിലെ പ്രതിപക്ഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ നയങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. യുദ്ധം, സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധികൾ, ബന്ദി പ്രശ്നങ്ങൾ, ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ ഈ സമാധാന കരാർ നെതന്യാഹുവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെ തന്നെ സ്വാധീനിക്കുമെന്ന വിലയിരുത്തലാണ് ഉയരുന്നത്.

പശ്ചിമേഷ്യയുടെ പുതിയ അധ്യായം

കരാർ ഇപ്പോഴും അന്തിമ ഒപ്പിടലിന്റെ ഘട്ടത്തിലാണെങ്കിലും, അത് യാഥാർഥ്യമായാൽ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ശക്തിസമവാക്യങ്ങൾ മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. വർഷങ്ങളായി ശത്രുതയിൽ കഴിഞ്ഞ അമേരിക്കയും ഇറാനും ഒരേ മേശയിൽ എത്തുന്നത് തന്നെ ചരിത്രപരമായ സംഭവമാണ്. യുദ്ധത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ നിന്ന് ചർച്ചയുടെ ഭാഷയിലേക്ക് മേഖല മാറുമോ എന്ന ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം ഇനി വരുന്ന ദിവസങ്ങളിലാകും വ്യക്തമാകുക.