ന്യൂഡൽഹി, ജൂൺ 14:

ജോലിയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിടൽ ഒരു ജീവനക്കാരന് നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും കഠിനമായ ശിക്ഷയാണെന്നും ഗുരുതരമായ വീഴ്ചകളോ സ്ഥാപനത്തിന് വലിയ നഷ്ടമുണ്ടാക്കുന്ന കുറ്റകൃത്യങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ അത് നടപ്പാക്കാൻ പാടില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി സുപ്രധാന വിധിയിൽ വ്യക്തമാക്കി. സർവീസ് നിയമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ ജസ്റ്റിസുമാരായ സൂര്യകാന്ത്, എൻ. കോട്ടീശ്വർ സിംഗ് എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചിന്റേതാണ് നിരീക്ഷണം.

ആരാണ് ഹർജിക്കാരി?

പൊതുമേഖല സ്ഥാപനത്തിലെ ഒരു വനിതാ ജീവനക്കാരിയാണ് കേസിലെ ഹർജിക്കാരി. ദീർഘകാലം സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചിരുന്ന ഇവർക്കെതിരെ വകുപ്പ് തല അന്വേഷണം നടത്തി പിന്നീട് ജോലിയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിടൽ ശിക്ഷ നൽകുകയായിരുന്നു. ഇതിനെതിരെയാണ് അവർ നിയമപോരാട്ടം ആരംഭിച്ചത്.

ജീവനക്കാരിയെ പിരിച്ചുവിട്ട പൊതുമേഖല സ്ഥാപനത്തിനും അതിന്റെ അച്ചടക്ക നടപടി സ്വീകരിച്ച അധികാരികൾക്കുമെതിരെയായിരുന്നു നിയമനടപടി. വകുപ്പ് തല അന്വേഷണത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ കുറ്റങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു സ്ഥാപനം പിരിച്ചുവിടൽ നടപടി സ്വീകരിച്ചത്.

ആരോപണങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു?

ജീവനക്കാരിക്കെതിരെ അച്ചടക്ക ലംഘനം, നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കാത്തത്, മേലുദ്യോഗസ്ഥരോടുള്ള അനുസരണക്കേട് തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങളാണ് ചുമത്തപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ അഴിമതി, സാമ്പത്തിക തട്ടിപ്പ്, സ്ഥാപനത്തിന് ധനനഷ്ടം വരുത്തൽ, വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ തുടങ്ങിയ ഗുരുതര ആരോപണങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് കേസിലെ രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഹർജിക്കാരിയുടെ വാദം എന്തായിരുന്നു?

തനിക്കെതിരെ ചുമത്തിയ കുറ്റങ്ങൾ പിരിച്ചുവിടൽ പോലുള്ള കടുത്ത ശിക്ഷ നൽകേണ്ട തരത്തിലുള്ളതല്ലെന്നും ശിക്ഷ കുറ്റത്തിന്റെ ഗൗരവത്തോട് താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ അമിതമാണെന്നും ഹർജിക്കാരി വാദിച്ചു. ദീർഘകാല സേവനവും മുൻകാല സർവീസ് റെക്കോർഡും പരിഗണിക്കാതെയാണ് അധികൃതർ തീരുമാനം എടുത്തതെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

വകുപ്പ് തല നടപടികൾക്ക് ശേഷം കേസ് വിവിധ നിയമവേദികളിലൂടെ മുന്നേറി. ജീവനക്കാരി പിരിച്ചുവിടൽ ഉത്തരവ് ചോദ്യം ചെയ്ത് അപ്പീലുകളും ഹർജികളും സമർപ്പിച്ചു. ശിക്ഷയുടെ കാഠിന്യവും അനുപാതികതയുമാണ് എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും പ്രധാന ചർച്ചയായത്. ഒടുവിൽ വിഷയം സുപ്രീംകോടതിയിലെത്തി.

സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിർണായക നിരീക്ഷണം

സർവീസ് നിയമത്തിൽ പിരിച്ചുവിടൽ ഏറ്റവും കഠിനമായ ശിക്ഷയാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അത് ഒരു ജീവനക്കാരന്റെ ജോലി മാത്രമല്ല നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നത്; കുടുംബത്തിന്റെ വരുമാനവും ഭാവിയും സാമൂഹിക നിലയും ബാധിക്കുമെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. അതിനാൽ അത്തരം ശിക്ഷ നൽകുന്നതിന് മുമ്പ് കുറ്റത്തിന്റെ സ്വഭാവം, ഗൗരവം, സേവനകാലം, മുൻകാല റെക്കോർഡ്, പ്രായം, സ്ഥാപനത്തിന് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടായിട്ടുണ്ടോ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ വിശദമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഏത് സാഹചര്യത്തിലാണ് പിരിച്ചുവിടൽ ന്യായീകരിക്കപ്പെടുക?

അഴിമതി, ധാർമിക അധഃപതനം, വിശ്വാസവഞ്ചന, സ്ഥാപനത്തിന് ഗുരുതര സാമ്പത്തിക നഷ്ടം വരുത്തുന്ന പ്രവൃത്തികൾ തുടങ്ങിയ ഗുരുതര കുറ്റങ്ങൾക്കാണ് പിരിച്ചുവിടൽ പോലുള്ള ശിക്ഷകൾ സാധാരണയായി സംവരണം ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി പറഞ്ഞു. വെറും അച്ചടക്കക്കേട്, അനുസരണക്കേട്, മേലുദ്യോഗസ്ഥരുടെ നിർദ്ദേശം പാലിക്കാതിരിക്കൽ തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങൾക്ക് എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും പിരിച്ചുവിടൽ ശിക്ഷ നൽകാനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ജീവനക്കാരിക്കെതിരായ പിരിച്ചുവിടൽ ശിക്ഷ കുറ്റത്തിന്റെ സ്വഭാവവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ അനുപാതികമല്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ പിരിച്ചുവിടൽ നടപടി റദ്ദാക്കി, അനുയോജ്യമായ കുറഞ്ഞ ശിക്ഷ പരിഗണിക്കാൻ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾക്ക് നിർദേശം നൽകി. സസ്പെൻഷൻ കാലാവധി കൂടി പ്രത്യേകം ശിക്ഷയായി കണക്കാക്കേണ്ടതില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

വിധിയുടെ പ്രാധാന്യം

രാജ്യത്തെ ലക്ഷക്കണക്കിന് സർക്കാർ, പൊതുമേഖല, ബാങ്ക് ജീവനക്കാരെ ബാധിക്കാവുന്ന സുപ്രധാന നിയമതത്വമാണ് ഈ വിധിയിലൂടെ സുപ്രീംകോടതി വീണ്ടും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞത്. “കുറ്റത്തിന് അനുസൃതമായ ശിക്ഷ” എന്ന തത്വം പാലിക്കണമെന്നും പിരിച്ചുവിടൽ അവസാന മാർഗമായി മാത്രം ഉപയോഗിക്കണമെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്ന ഈ വിധി ഭാവിയിലെ നിരവധി സർവീസ് കേസുകളിൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്