ഗെലെഫു, 2026 നവംബർ 2 –

ഭൂട്ടാനിലെ ഗെലെഫു മൈൻഡ്ഫുൾനെസ് സിറ്റിയിൽ 108 ബുദ്ധസ്തൂപങ്ങൾ ഒരേ ദിവസം സ്ഥാപിച്ച് ചരിത്രനേട്ടം. ഇതിൽ 76-ാമത്തെ സ്തൂപം ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിക്ക് സമർപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യയും ഭൂട്ടാനും തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദത്തിന്റെയും സാംസ്കാരിക ബന്ധത്തിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് ഭൂട്ടാൻ രാജാവ് ജിഗ്മെ ഖേസർ നാംഗ്യേൽ വാങ്ചുക് സ്തൂപം സമർപ്പിച്ചത്. നവംബർ ഒന്ന് ഞായറാഴ്ചയാണ് വിപുലമായ മതചടങ്ങുകളോടെ സ്തൂപങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചത്. ഏകദേശം 40,000 സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും സന്യാസിമാരും കരകൗശല തൊഴിലാളികളും നിർമാണത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് കേന്ദ്രമന്ത്രി കിരൺ റിജിജുവും ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു.

പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് 76-ാമത്തെ സ്തൂപം സമർപ്പിച്ചു

ഗെലെഫുവിൽ നടന്ന ചടങ്ങിലാണ് ഭൂട്ടാൻ രാജാവ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിക്ക് പ്രത്യേക ആദരവ് നൽകിയത്. ജാങ്ചുബ് ചോർട്ടെൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്തൂപങ്ങളിൽ 76-ാമത്തേതാണ് മോദിക്ക് സമർപ്പിച്ചത്. രാജാവിനൊപ്പം കേന്ദ്രമന്ത്രി കിരൺ റിജിജു സ്തൂപത്തിലെ സമർപ്പണഫലകം അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു. ഗെലെഫു മൈൻഡ്ഫുൾനെസ് സിറ്റി പദ്ധതിക്ക് ഇന്ത്യ നൽകുന്ന പിന്തുണയ്ക്കുള്ള നന്ദിസൂചകമായാണ് ആദരവ്. ഇന്ത്യയും ഭൂട്ടാനും തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ആത്മീയബന്ധത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് ഈ സ്തൂപമെന്ന് റിജിജു പറഞ്ഞു. ചടങ്ങിൽ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ആശംസകളും അദ്ദേഹം ഭൂട്ടാൻ രാജാവിനെ അറിയിച്ചു.

ഒരേ ദിവസം 108 സ്തൂപങ്ങൾ നിർമിച്ച് ചരിത്രനേട്ടം

ഭൂട്ടാൻ രാജാവിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആവിഷ്കരിച്ച പ്രോജക്ട് 108 പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായാണ് സ്തൂപങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചത്. അസം അതിർത്തിക്ക് സമീപമുള്ള ഗെലെഫു മൈൻഡ്ഫുൾനെസ് സിറ്റിയിൽ മൗ ചു നദിയുടെ തീരത്താണ് നിർമാണം നടന്നത്. ഏകദേശം 11.7 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിലാണ് സ്തൂപങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഓരോ സ്തൂപത്തിനും 15 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. രണ്ട് സ്തൂപങ്ങൾക്കിടയിൽ 108 മീറ്റർ അകലവും ക്രമീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. പുലർച്ചെ ആരംഭിച്ച നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഒരേസമയം പങ്കെടുത്തു. മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ സ്തൂപങ്ങളുടെ പ്രധാന ഘടനകൾ പൂർത്തിയാക്കാനായത് രാജ്യത്തെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെ കൂട്ടായ പരിശ്രമത്തിന്റെ നേട്ടമായി.

ഇന്ത്യയുടെ പിന്തുണയ്ക്ക് നന്ദി പറഞ്ഞ് ഭൂട്ടാൻ രാജാവ്

ചടങ്ങിൽ സംസാരിച്ച ഭൂട്ടാൻ രാജാവ് ജിഗ്മെ ഖേസർ നാംഗ്യേൽ വാങ്ചുക് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിക്കും ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിനും ജനങ്ങൾക്കും നന്ദി അറിയിച്ചു. ഗെലെഫു മൈൻഡ്ഫുൾനെസ് സിറ്റി പദ്ധതിക്ക് ഇന്ത്യ നൽകുന്ന പിന്തുണ വളരെ പ്രധാനമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. സൗഹൃദത്തിലൂടെയാണ് ഭൂട്ടാൻ വളർന്നതെന്നും ഇന്ത്യയുടെ വിശ്വാസവും സഹകരണവും രാജ്യത്തിന് ശക്തി പകരുന്നതായും രാജാവ് പറഞ്ഞു. ഗെലെഫുവിൽ നിർമിക്കുന്ന പുതിയ നഗരം ഭൂട്ടാനിലെ ജനങ്ങൾക്കും കുട്ടികൾക്കും ഭാവിതലമുറയ്ക്കും പ്രയോജനപ്പെടണമെന്നാണ് ആഗ്രഹമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ബുദ്ധമത പാരമ്പര്യത്തിന് പ്രാധാന്യം

ബുദ്ധമത വിശ്വാസപ്രകാരം 108 എന്ന സംഖ്യയ്ക്ക് പ്രത്യേക ആത്മീയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ജാങ്ചുബ് ചോർട്ടെൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സ്തൂപങ്ങൾ ജ്ഞാനോദയത്തിന്റെയും സമാധാനത്തിന്റെയും പ്രതീകങ്ങളായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഭൂട്ടാനിലെ പരമോന്നത ബുദ്ധമത ആചാര്യനായ ജെ ഖെൻപോയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് മതചടങ്ങുകൾ നടന്നത്. സ്തൂപങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വിശുദ്ധ വസ്തുക്കളും ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങളും പ്രാർഥനകളും സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളും പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്. നവംബർ ഒന്ന് മുതൽ നാല് വരെയാണ് പ്രത്യേക പ്രാർഥനകളും മതാചാരങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്.

ഗെലെഫു മൈൻഡ്ഫുൾനെസ് സിറ്റിക്ക് പുതിയ നേട്ടം

ഭൂട്ടാൻ രാജാവിന്റെ സ്വപ്നപദ്ധതിയായ ഗെലെഫു മൈൻഡ്ഫുൾനെസ് സിറ്റി പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനും സുസ്ഥിര വികസനത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന പുതിയ നഗരമാണ്. ബുദ്ധമത പാരമ്പര്യവും ആധുനിക നഗരവികസനവും ഒരുമിപ്പിക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. 108 സ്തൂപങ്ങൾ ഈ നഗരത്തിന്റെ ആത്മീയ അടിത്തറയായി മാറും. ഇന്ത്യയുമായുള്ള വ്യാപാരം, ഊർജം, നിക്ഷേപം, ഗതാഗതബന്ധം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്താനാണ് ഭൂട്ടാന്റെ ശ്രമം. ഗെലെഫു പദ്ധതിക്ക് ഇന്ത്യയുടെ പിന്തുണ തുടരുമെന്ന് കേന്ദ്രമന്ത്രി കിരൺ റിജിജു വ്യക്തമാക്കി.