ടെഹ്റാൻ, 2026 നവംബർ 01 –

അമേരിക്ക തങ്ങളുടെ നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിച്ചാൽ രണ്ട് ദിവസത്തിനകം ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി. ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നടന്ന ചർച്ചകളിലാണ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതിനുള്ള സമയപരിധി രണ്ട് ദിവസമായി കുറയ്ക്കുന്ന പുതിയ നിർദേശം രൂപപ്പെട്ടത്. നേരത്തെ ഏഴ് ദിവസത്തിനകം കടലിടുക്ക് തുറക്കാമെന്നായിരുന്നു ഇറാന്റെ വാഗ്ദാനം. പിന്നീട് ഖത്തർ അഞ്ച് ദിവസത്തെ സമയപരിധി നിർദേശിക്കുകയും തുടർന്നുള്ള ചർച്ചകളിൽ അത് രണ്ട് ദിവസമായി ചുരുക്കുകയും ചെയ്തതായി അരാഗ്ചി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ അമേരിക്ക ഇറാന്റെ നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിച്ചാൽ മാത്രമേ നിർദേശം നടപ്പാക്കുകയുള്ളൂ. ഇക്കാര്യത്തിൽ അന്തിമ ധാരണയായിട്ടില്ലെന്നും ചർച്ചകൾ തുടരുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു.

ഏഴ് ദിവസത്തെ സമയപരിധി രണ്ടായി കുറച്ചു

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇറാനും ഖത്തറും തമ്മിൽ നടത്തിയ ചർച്ചകളിലാണ് പുതിയ നിർദേശം ഉയർന്നുവന്നത്. ഇറാൻ നേരത്തെ മുന്നോട്ടുവച്ച ഏഴ് ദിവസത്തെ പദ്ധതി നടപ്പാക്കാനുള്ള സമയം അഞ്ച് ദിവസമായി കുറയ്ക്കണമെന്ന് ഖത്തർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്നുള്ള കൂടിയാലോചനകളിൽ രണ്ട് ദിവസത്തിനകം പദ്ധതി നടപ്പാക്കാമെന്ന നിർദേശത്തിലേക്ക് എത്തിയതായി അരാഗ്ചി പറഞ്ഞു. അമേരിക്ക നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിച്ചാൽ കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽഗതാഗതം പുനരാരംഭിക്കാനാകുമെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. എന്നാൽ കടലിടുക്ക് ഉടൻ തുറക്കുമെന്ന പ്രഖ്യാപനമല്ല ഇതെന്നും അമേരിക്കയുടെ തീരുമാനമാണ് നിർണായകമെന്നും വ്യക്തമാണ്.

ഉപരോധം പിൻവലിക്കണം, സൈനിക സാന്നിധ്യം കുറയ്ക്കണം

അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നിൽ ഇറാൻ നിരവധി നിബന്ധനകളാണ് ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇസ്ലാമാബാദ് ധാരണാപത്രത്തിനുശേഷം ഏർപ്പെടുത്തിയ ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കണം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യം കുറയ്ക്കണം, ഇറാന്റെ എണ്ണവിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ഇളവുകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കണം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ. ഖത്തറിലുൾപ്പെടെ മരവിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഇറാന്റെ മുഴുവൻ സാമ്പത്തിക ആസ്തികളും വിട്ടുനൽകണമെന്നും അരാഗ്ചി ആവശ്യപ്പെട്ടു. സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കാതെ കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികളിലേക്ക് കടക്കാനാവില്ലെന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ നിലപാട്.

ഒമാനുമായി ചർച്ചചെയ്ത കപ്പൽപാതയ്ക്ക് അംഗീകാരം വേണം

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽഗതാഗതത്തിനും ഇറാൻ പ്രത്യേക നിബന്ധന മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒമാനുമായി നടത്തിയ ചർച്ചകളിലൂടെ രൂപപ്പെടുത്തിയ പുതിയ കപ്പൽപാതയ്ക്ക് ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം നൽകണമെന്നാണ് ആവശ്യം. മറ്റ് കപ്പൽപാതകൾ അടയ്ക്കണമെന്നും ഇറാൻ നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള ഗതാഗതം നിയന്ത്രിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന തർക്കവിഷയങ്ങളിലൊന്നാണിത്. കപ്പൽഗതാഗതം പുനരാരംഭിച്ചാലും അതിന്റെ നടത്തിപ്പും നിയന്ത്രണവും സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തമായ ധാരണ ആവശ്യമാണ്.

ലെബനനിലെ ആക്രമണങ്ങളും അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യം

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് ലെബനനിൽ ഇസ്രയേൽ നടത്തുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ നിലപാട്. എല്ലാ മേഖലകളിലെയും യുദ്ധനടപടികൾ അവസാനിപ്പിക്കാതെ സമഗ്രമായ സമാധാനചർച്ചകൾക്ക് സാഹചര്യമൊരുങ്ങില്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ വിലയിരുത്തൽ. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതിനെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സുരക്ഷയും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഉറപ്പുകളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചാണ് ഇറാൻ ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നത്.

ഏഴ് നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കാതെ ചർച്ചയില്ലെന്ന് മൊഹ്സെൻ റെസായി

ഇറാന്റെ ഏഴ് നിബന്ധനകളും അംഗീകരിക്കാതെ അമേരിക്കയുമായി ചർച്ച നടത്തില്ലെന്ന് രാജ്യത്തെ ഉന്നത സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ മൊഹ്സെൻ റെസായി വ്യക്തമാക്കി. നിബന്ധനകൾ പാലിക്കുന്നതുവരെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടഞ്ഞുകിടക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇസ്ലാമാബാദ് ചർച്ചകളിൽ പരിഗണിച്ചിരുന്ന വ്യവസ്ഥകളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ആവശ്യങ്ങളെന്നും റെസായി വിശദീകരിച്ചു. നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിച്ചാൽ നയതന്ത്രചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറക്കുമെന്നും എന്നാൽ ഇറാനെതിരെ വീണ്ടും സൈനിക നടപടി ഉണ്ടായാൽ ശക്തമായി തിരിച്ചടിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. പുതിയ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകുമെന്നാണ് റെസായിയുടെ മുന്നറിയിപ്പ്.

ജെ.ഡി. വാൻസിന്റെ കത്ത് ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നു

അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ മൊഹ്സെൻ റെസായിക്ക് അയച്ച കത്തും പുതിയ നയതന്ത്രനീക്കങ്ങളിൽ പ്രധാനമായി. കത്തിൽ അമേരിക്കയുടെ സമീപനത്തിൽ കാര്യമായ മാറ്റം പ്രകടമായിട്ടുണ്ടെന്ന് റെസായി പറഞ്ഞു. വാഷിങ്ടണിന്റെ നിലപാടിലുണ്ടായ മാറ്റത്തെ അനുകൂല സൂചനയായാണ് ഇറാൻ കാണുന്നത്. സമാധാനത്തിനുള്ള അന്തിമ വ്യവസ്ഥകൾക്കുപകരം ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനുള്ള ചട്ടക്കൂടാണ് കത്തിൽ നിർദേശിച്ചതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. വാൻസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നതും ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതി ചർച്ചാവിഷയമാക്കുന്നതും നിർദേശത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

അമേരിക്കയുടെ ചർച്ചാനീക്കം അനുകൂലമെന്ന് അരാഗ്ചി

അമേരിക്ക ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാൻ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചതിനെ അനുകൂല നടപടിയായാണ് കാണുന്നതെന്ന് അരാഗ്ചി വ്യക്തമാക്കി. വാഷിങ്ടണിൽനിന്നുള്ള കത്ത് പരിശോധിച്ചശേഷം കൂടുതൽ കൂടിയാലോചനകൾക്കായി ഇറാന്റെ പ്രതിനിധിയെ ദോഹയിലേക്ക് അയച്ചതായും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. എന്നാൽ നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഇറാന്റെ നിബന്ധനകളിൽ വ്യക്തത വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതിലൂടെ അമേരിക്കയുമായുള്ള മറ്റ് തർക്കവിഷയങ്ങളിലും ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാൻ സാഹചര്യമൊരുങ്ങുമെന്നാണ് ഇറാന്റെ വിലയിരുത്തൽ.

ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ട്രംപ്

ഇറാനുമായി ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇറാൻ കരാറിലെത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുപോകുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അതേസമയം, ഇറാന്റെ നിലപാടിൽ പൂർണ വിശ്വാസമില്ലെന്നും ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. ഇറാന്റെ ശേഷിക്കുന്ന ആണവകേന്ദ്രങ്ങൾ ആക്രമിക്കാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് കഴിയുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും അദ്ദേഹം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാനെതിരെ പുതിയ ആക്രമണത്തിന് ഉത്തരവിടുമോയെന്ന ചോദ്യത്തിന് വ്യക്തമായ മറുപടി നൽകാൻ ട്രംപ് തയ്യാറായില്ല. ഇതോടെ നയതന്ത്രശ്രമങ്ങൾ തുടരുമ്പോഴും സൈനിക സംഘർഷസാധ്യത പൂർണമായി ഒഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.

ലോക എണ്ണവിപണിക്ക് നിർണായകമായ കടലിടുക്ക്

ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണക്കപ്പൽ ഗതാഗതപാതകളിലൊന്നാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്. ഇറാനും ഒമാനും ഇടയിലുള്ള ഈ കടൽപാതയിലൂടെ യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ് ആഗോള എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം അഞ്ചിലൊന്ന് കടന്നുപോയിരുന്നു. ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെ കയറ്റുമതിയിലും ഈ പാതയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കടലിടുക്കിലെ നിയന്ത്രണങ്ങളും കപ്പലുകൾക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങളും ആഗോള ഊർജവിപണിയെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇറാനും അമേരിക്കയും ധാരണയിലെത്തി കപ്പൽഗതാഗതം പുനരാരംഭിച്ചാൽ എണ്ണവിതരണത്തിലെ തടസ്സങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ സഹായകമാകും. എന്നാൽ പുതിയ നിർദേശം യാഥാർഥ്യമാകുമോയെന്നത് അമേരിക്കയുടെ പ്രതികരണത്തെയും തുടർന്നുള്ള നയതന്ത്രചർച്ചകളെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.