ന്യൂഡൽഹി  / 2026  /  ഒക്ടോബർ 30 

ശ്രീബുദ്ധന്റെ വിശുദ്ധ തിരുശേഷിപ്പുകളുടെ പൊതുദർശനത്തിന് അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ ഒരുക്കങ്ങൾ. ഒക്ടോബർ 31 മുതൽ നവംബർ 21 വരെയാണ് പരിപാടി. തവാങ്, ബോംഡില, നാംസായ് എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കാണ് ന്യൂഡൽഹിയിലെ ദേശീയ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന തിരുശേഷിപ്പുകൾ എത്തിക്കുന്നത്. തവാങ് ബുദ്ധവിഹാരത്തിൽ ഒക്ടോബർ 31ന് നടക്കുന്ന ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങിൽ കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം മന്ത്രി ഗജേന്ദ്ര സിങ് ഷെഖാവത്ത് പങ്കെടുക്കും.

കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം, അരുണാചൽ പ്രദേശ് സർക്കാർ, അന്താരാഷ്ട്ര ബുദ്ധിസ്റ്റ് കോൺഫെഡറേഷൻ, ദേശീയ മ്യൂസിയം എന്നിവ ചേർന്നാണ് പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ബുദ്ധമത വിശ്വാസികൾക്ക് തിരുശേഷിപ്പുകൾ വണങ്ങാൻ അവസരമൊരുക്കുകയും ബൗദ്ധ പൈതൃകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് ജനങ്ങളിലെത്തിക്കുകയുമാണ് ലക്ഷ്യം. സുരക്ഷിതമായ യാത്രയ്ക്കായി വ്യോമസേനയുടെ പ്രത്യേക വിമാനവും ഹെലികോപ്റ്ററും ഉപയോഗിക്കാനാണ് പദ്ധതി.

ഉത്തർപ്രദേശിലെ പിപ്രഹ്വയിൽ കണ്ടെത്തിയ പൈതൃകം

ഉത്തർപ്രദേശിലെ സിദ്ധാർഥനഗർ ജില്ലയിലെ പിപ്രഹ്വയിൽ നടത്തിയ പുരാവസ്തു ഖനനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ തിരുശേഷിപ്പുകളാണ് അരുണാചലിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. പുരാതന കപിലവസ്തുവുമായും ബുദ്ധന്റെ ശാക്യപാരമ്പര്യവുമായും ബന്ധമുള്ള പ്രദേശമാണിത്. 1898ൽ വില്യം ക്ലാക്സ്റ്റൺ പെപ്പെ നടത്തിയ ഖനനത്തിലൂടെയാണ് ഇവിടത്തെ സ്തൂപവും അതിനുള്ളിലെ ശേഷിപ്പുകളും ലോകശ്രദ്ധയിലെത്തിയത്.

തുടർന്ന് 1971 മുതൽ 1977 വരെ പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ കെ. എം. ശ്രീവാസ്തവയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ കൂടുതൽ ഖനനം നടന്നു. രണ്ട് പേടകങ്ങളിലായി 22 അസ്ഥിശേഷിപ്പുകളാണ് അന്ന് കണ്ടെത്തിയത്. ഇവയിൽ 20 എണ്ണം ന്യൂഡൽഹിയിലെ ദേശീയ മ്യൂസിയത്തിലും രണ്ടെണ്ണം കൊൽക്കത്തയിലെ ഇന്ത്യൻ മ്യൂസിയത്തിലുമാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. ശ്രീബുദ്ധന്റേതായി പരമ്പരാഗതമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ ശേഷിപ്പുകൾ ബുദ്ധമത വിശ്വാസികൾ ഏറെ പവിത്രമായി കാണുന്നു.

പൊതുദർശനം മൂന്ന് കേന്ദ്രങ്ങളിൽ

ഒക്ടോബർ 30ന് രാത്രി ദേശീയ മ്യൂസിയത്തിലെ ആചാരച്ചടങ്ങുകൾക്കുശേഷം തിരുശേഷിപ്പുകൾ പാലം വ്യോമസേനാ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും. ഒക്ടോബർ 31ന് പുലർച്ചെ പ്രത്യേക വിമാനത്തിൽ ഗുവാഹത്തിയിലെത്തിക്കും. അവിടെനിന്ന് ഹെലികോപ്റ്ററിൽ തവാങ്ങിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാനാണ് നിർദിഷ്ട യാത്രാപദ്ധതി. രാവിലെ പത്തിനും പതിനൊന്നരയ്ക്കും ഇടയിലാണ് തവാങ് ബുദ്ധവിഹാരത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠാപനവും ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങും നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്.

നവംബർ ഒന്നു മുതൽ ഏഴുവരെ തവാങ് ബുദ്ധവിഹാരത്തിലാണ് പൊതുദർശനം. നവംബർ ഒന്നിലെ ചടങ്ങിൽ മുഖ്യമന്ത്രി പേമ ഖണ്ഡു മുഖ്യാതിഥിയാകും. നവംബർ എട്ടുമുതൽ പതിമൂന്നുവരെ ബോംഡിലയിലെ ലോവർ ഗോമ്പയിലും പതിനാലുമുതൽ ഇരുപതുവരെ നാംസായിലെ ഗോൾഡൻ പഗോഡയിലും പൊതുദർശനമുണ്ടാകും. നവംബർ 21ന് തിരുശേഷിപ്പുകൾ ദേശീയ മ്യൂസിയത്തിലേക്ക് മടക്കിക്കൊണ്ടുവരും. കാലാവസ്ഥയും സുരക്ഷയും പ്രവർത്തനസാഹചര്യങ്ങളും അനുസരിച്ച് യാത്രാസമയങ്ങളിൽ മാറ്റമുണ്ടാകാം.

ചരിത്രപ്രദർശനവും അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനവും

മൂന്ന് കേന്ദ്രങ്ങളിലും പിപ്രഹ്വയിലെ കണ്ടെത്തലുകളുടെ ചരിത്രം വിശദീകരിക്കുന്ന പ്രദർശനവും ഒരുക്കും. പുരാവസ്തു ഖനനം, തിരുശേഷിപ്പുകളുടെ പ്രാധാന്യം, പിപ്രഹ്വയിലെ ആഭരണശേഖരം 2025ൽ ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിച്ച നടപടികൾ എന്നിവ ഇതിൽ അവതരിപ്പിക്കും. വിദ്യാർഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും പൊതുജനങ്ങൾക്കും ബൗദ്ധ പൈതൃകം അടുത്തറിയാനുള്ള അവസരമാണിത്.

നവംബർ രണ്ടിന് തവാങ്ങിൽ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ഹിമാലയൻ മേഖലയിലെയും അതിനപ്പുറത്തേക്കുമുള്ള വ്യാപനം സംബന്ധിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനവും നടക്കും. ഇന്ത്യയ്ക്കുപുറമേ നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക, മ്യാൻമർ, മലേഷ്യ, ഇന്തോനേഷ്യ, ജർമനി എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്നുള്ള സന്ന്യാസിമാരും പണ്ഡിതരും പ്രതിനിധികളും പങ്കെടുക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. വേദികളിലെ സുരക്ഷ, തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കൽ, ചികിത്സാസൗകര്യം, ശുചിത്വം തുടങ്ങിയ ക്രമീകരണങ്ങൾ സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഏകോപിപ്പിക്കും.