ടെഹ്റാൻ, 2026 ഒക്ടോബർ 29 –

ഇറാനിൽ യുദ്ധവും സമാധാനവുമില്ലാത്ത അനിശ്ചിത സാഹചര്യം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല മൊജ്തബ ഖമനേയി. അമേരിക്ക ഇറാനെതിരെ വീണ്ടും സൈനികാക്രമണം നടത്താനുള്ള സാധ്യത പരിശോധിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ഖമനേയിയുടെ പ്രതികരണം. ഒക്ടോബർ 27 ചൊവ്വാഴ്ച ഇറാന്റെ സുപ്രീം നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി മൊഹ്സെൻ റെസായിയുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയിലാണ് അദ്ദേഹം നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയത്. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഇറാൻ നേരത്തെ മുന്നോട്ടുവച്ച വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കപ്പെടണമെന്നും രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയും താൽപര്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കണമെന്നും ഖമനേയി ആവശ്യപ്പെട്ടു. അമേരിക്കയുമായുള്ള സംഘർഷം തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക, സുരക്ഷാ മേഖലകളിൽ ഏകോപനം ശക്തമാക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദേശിച്ചു.

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ഭരണകൂടം ഇറാനെതിരെ പുതിയ ആക്രമണങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതായുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവരുന്നതിനിടെയാണ് ഈ നീക്കം. നവംബർ മൂന്നിന് അമേരിക്കയിൽ നടക്കുന്ന ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഇറാനെതിരെ വീണ്ടും ആക്രമണം ഉണ്ടായേക്കുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. എന്നാൽ പുതിയ സൈനിക നടപടി സംബന്ധിച്ച് ട്രംപ് അന്തിമ തീരുമാനം എടുത്തിട്ടില്ല. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയന്ത്രണങ്ങളും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതവുമാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന തർക്കവിഷയങ്ങൾ. അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധവും സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളും അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നാണ് ഇറാന്റെ ആവശ്യം. അതേസമയം, ആണവ പദ്ധതിയിൽ ഇറാൻ കൂടുതൽ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ നടത്തണമെന്ന നിലപാടിലാണ് അമേരിക്ക.

ഇറാന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിക്കണമെന്ന് ഖമനേയി

യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് ഇറാന്റെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന കരാർ ഉണ്ടാകണമെന്നാണ് മൊജ്തബ ഖമനേയിയുടെ നിലപാട്. അമേരിക്കയുടെ സമ്മർദത്തിന് വഴങ്ങി രാജ്യത്തിന്റെ അവകാശങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാനാവില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഇറാന്റെയും സഖ്യകക്ഷികളുടെയും താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണമെന്നും ദേശീയ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾ ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ വിലയിരുത്തിയാകണമെന്നും ഖമനേയി നിർദേശിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, സുരക്ഷാ മേഖലകൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ തീരുമാനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. രാജ്യത്തെ ഐക്യം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും ജനങ്ങളും ഭരണകൂടവും തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനും മുൻഗണന നൽകണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം പ്രധാന വിഷയം

ലോകത്തിലെ പ്രധാന എണ്ണക്കപ്പൽ ഗതാഗതപാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണമാണ് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിലെ നിർണായക വിഷയം. ഇറാൻ തുറമുഖങ്ങൾക്ക് അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കണമെന്നും എണ്ണ കയറ്റുമതിക്കുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കണമെന്നുമാണ് ടെഹ്റാന്റെ ആവശ്യം. എന്നാൽ കടലിടുക്കിലൂടെ കപ്പലുകൾക്ക് നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കാൻ സാഹചര്യം ഒരുക്കണമെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ നിലപാട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളാണ് ജൂണിൽ ഉണ്ടായ വെടിനിർത്തൽ ധാരണ തകരാൻ പ്രധാന കാരണമായത്. പുതിയ ചർച്ചകളിലും ഈ വിഷയത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടാകുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.

വീണ്ടും ആക്രമണത്തിന് അമേരിക്കയുടെ തയ്യാറെടുപ്പ്

നവംബർ മൂന്നിലെ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഇറാനെതിരെ വീണ്ടും സൈനിക നടപടി സ്വീകരിക്കുന്ന കാര്യം അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം പരിശോധിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇറാന്റെ മിസൈൽ കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഡ്രോൺ ശേഖരങ്ങൾ, ആണവ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഊർജ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ആക്രമണത്തിന് ലക്ഷ്യമാകാമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഇതിനിടെ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ അമേരിക്ക കൂടുതൽ സൈനികരെയും യുദ്ധക്കപ്പലുകളെയും വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ആക്രമണം നടത്താൻ അന്തിമ അനുമതി നൽകിയിട്ടില്ല. പുതിയ സൈനിക നടപടി മേഖലയിലെ സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കുമെന്ന ആശങ്കയും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇറാൻ തിരിച്ചടിച്ചാൽ അയൽരാജ്യങ്ങളിലെ ഊർജ സ്ഥാപനങ്ങളും മറ്റ് പ്രധാന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും അപകടത്തിലാകാമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

സൗദിയും പാകിസ്ഥാനും തുർക്കിയും ചർച്ചയിൽ

സംഘർഷം കുറയ്ക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി, പാകിസ്ഥാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒക്ടോബർ 26ന് ടെഹ്റാനിൽ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. സൗദി പ്രതിരോധമന്ത്രി ഖാലിദ് ബിൻ സൽമാൻ, പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി അസിം മുനീർ, തുർക്കി രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം മേധാവി ഇബ്രാഹിം കാലിൻ എന്നിവരാണ് ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുത്തത്. ഇറാന്റെ ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി മൊഹ്സെൻ റെസായിയും മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ പങ്കെടുത്തു. മേഖലയിലെ സുരക്ഷ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും പുതിയ സൈനിക സംഘർഷം ഒഴിവാക്കുന്നതിനുമുള്ള സാധ്യതകളാണ് ചർച്ച ചെയ്തത്. ഖത്തറും ചൈനയും നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങളിൽ സജീവമാണ്. സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേക പ്രതിനിധികളെ മേഖലയിലേക്ക് അയക്കുമെന്ന് ചൈനയും അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ആണവ പദ്ധതിയിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലെന്ന് ഇറാൻ

ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് തടസ്സമായി തുടരുകയാണ്. യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം കുറയ്ക്കണമെന്നാണ് അമേരിക്ക ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം രാജ്യത്തിനുണ്ടെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. ആണവായുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം തങ്ങൾക്കില്ലെന്നും ഇറാൻ ആവർത്തിക്കുന്നു. അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുകയും രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്താൽ മാത്രമേ സമാധാന ചർച്ചകളിൽ പുരോഗതിയുണ്ടാകൂ എന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ നിലപാട്.

ദേശീയ ഐക്യം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ നിർദേശം

രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികളും പരിഹരിക്കാൻ സർക്കാരും വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങളും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണമെന്ന് ഖമനേയി ആവശ്യപ്പെട്ടു. സുപ്രീം നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ രാജ്യത്തെ പ്രധാന നയപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനമാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നിലനിർത്തുന്നതിനും രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ സമയബന്ധിതമായി അറിയിക്കുന്നതിനും പ്രാധാന്യം നൽകണം. ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാനും ഖമനേയിയുടെ നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കാൻ സർക്കാർ പൂർണശേഷിയോടെ പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് അറിയിച്ചു. പുതിയ ഭീഷണികൾ നേരിടാൻ രാജ്യം തയ്യാറായിരിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സമാധാന ശ്രമങ്ങൾ തുടരുന്നു

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാൻ വിവിധ രാജ്യങ്ങൾ നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ തുടരുകയാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കുക, സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുക, ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ധാരണയിലെത്തുക തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലാണ് പ്രധാന ചർച്ചകൾ. യെമനിൽ സൗദി അറേബ്യയും ഇറാൻ പിന്തുണയുള്ള ഹൂതികളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷവും സമാധാന ശ്രമങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. പുതിയ ആക്രമണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി ദീർഘകാല സമാധാനം ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് മധ്യസ്ഥ രാജ്യങ്ങളുടെ ആവശ്യം. എന്നാൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന തർക്കങ്ങളിൽ ഇതുവരെ അന്തിമ ധാരണയായിട്ടില്ല.