ജബൽപുർ, 2026 ഒക്ടോബർ 24 –

അഭിഭാഷകർക്ക് കക്ഷികളുമായി നടത്തുന്ന ആശയവിനിമയത്തിന്റെയും നിയമോപദേശത്തിന്റെയും രഹസ്യസ്വഭാവം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം ജോലി അവസാനിച്ചാലും ഇല്ലാതാകില്ലെന്നും ആ ബാധ്യത തുടർന്നും നിലനിൽക്കുമെന്നും മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. മുൻ തൊഴിലുടമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച് പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി നൽകിയ അഭിഭാഷകന്റെ നടപടി അങ്ങേയറ്റം ആക്ഷേപകരവും അപലപനീയവുമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സാസൻ പവർ കമ്പനിയുടെ മുൻ നിയമവിഭാഗം മേധാവിയായിരുന്ന ഡോ. കൃഷ്ണകുമാർ ത്രിപാഠി നൽകിയ ഹർജി തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് ഉത്തരവ്. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അൽപേഷ് വൈ. കോഗ്ജെ, ജസ്റ്റിസ് വിവേക് റൂസിയ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാരും സാസൻ പവർ കമ്പനിയും ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ അഭയ് ദുബെയും സർക്കാരിനുവേണ്ടി ഡെപ്യൂട്ടി അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ വിവേക് ശർമയും ഹാജരായി. ഹർജിയിൽ കഴമ്പില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയ കോടതി 20,000 രൂപ കോടതിച്ചെലവ് ചുമത്തി.

സാസൻ പവർ കമ്പനിയുടെ ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ നടപടികൾ കൈകാര്യം ചെയ്ത മുൻ നിയമവിഭാഗം മേധാവിയാണ് ഹർജിക്കാരൻ

മധ്യപ്രദേശിലെ സിംഗ്രൗലിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാസൻ പവർ കമ്പനിയുടെ നിയമവിഭാഗം മേധാവിയായാണ് ഡോ. കൃഷ്ണകുമാർ ത്രിപാഠി നേരത്തെ ജോലി ചെയ്തിരുന്നത്. വൈദ്യുതിനിലയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ നടപടികളുടെ ചുമതലയും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.

കമ്പനിയിലെ ജോലി അവസാനിപ്പിച്ചതിനുശേഷമാണ് ഭൂമിയേറ്റെടുക്കലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുനരധിവാസ, പുനഃസ്ഥാപന നയപ്രകാരം തയ്യാറാക്കിയ ഗുണഭോക്തൃപട്ടികയിൽ ക്രമക്കേടുകളുണ്ടെന്ന് ആരോപിച്ച് ത്രിപാഠി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലിനെത്തുടർന്ന് നഷ്ടപരിഹാരത്തിനും മറ്റ് ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കും അർഹരായവരുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കിയതിലും പരിശോധിച്ചതിലും ഗുരുതരമായ ക്രമക്കേടുകൾ നടന്നുവെന്നായിരുന്നു ഹർജിയിലെ ആരോപണം.

ഗുണഭോക്തൃപട്ടികയിൽ അനർഹരെ ഉൾപ്പെടുത്തി; പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരെ മുതിർന്നവരായി രേഖപ്പെടുത്തിയെന്നും ആരോപണം

സിംഗ്രൗലിയിലെ സബ് ഡിവിഷണൽ ഓഫീസർ ഒപ്പിട്ട ഗുണഭോക്താക്കളുടെ ആദ്യ പട്ടിക നേരത്തെ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നതായി ഹർജിക്കാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.എന്നാൽ പിന്നീട് തയ്യാറാക്കിയ പട്ടികയിൽ നിരവധി ക്രമക്കേടുകളുണ്ടെന്നാണ് ആരോപണം. ആനുകൂല്യങ്ങൾക്ക് അർഹതയില്ലാത്തവരെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയെന്നും ആദ്യ പട്ടികയിൽ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരായി രേഖപ്പെടുത്തിയ ചിലരെ പുതിയ പട്ടികയിൽ മുതിർന്നവരായി കാണിച്ചെന്നും ഹർജിയിൽ ആരോപിച്ചു.

ഇത്തരത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങളിലൂടെ അനർഹരായ വ്യക്തികൾക്ക് സാമ്പത്തിക ആനുകൂല്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചെന്നായിരുന്നു വാദം.പുതിയ പട്ടികയിൽ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 300 വർധിച്ചതായും ഹർജിക്കാരൻ ആരോപിച്ചു. ഇതുവഴി അർഹതയില്ലാത്തവർക്ക് പണം അനുവദിച്ചതിലൂടെ പൊതുഖജനാവിന് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടായെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.

പരാതിയിൽ നടപടിയില്ലെന്ന് ആരോപണം; ഗുണഭോക്താക്കളുടെ രേഖകൾ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കണമെന്ന് ആവശ്യം

ഗുണഭോക്തൃപട്ടികയിലെ ക്രമക്കേടുകൾ സംബന്ധിച്ച് ജില്ലാ കളക്ടർക്ക് പരാതി നൽകിയിരുന്നതായി ഹർജിക്കാരൻ കോടതിയെ അറിയിച്ചു.കളക്ടർ പരാതി തുടർനടപടികൾക്കായി സബ് ഡിവിഷണൽ ഓഫീസർക്ക് കൈമാറിയെങ്കിലും മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ഫലപ്രദമായ നടപടികളുണ്ടായില്ലെന്നായിരുന്നു ആരോപണം.

ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് പുനരധിവാസ, പുനഃസ്ഥാപന നയപ്രകാരമുള്ള ഗുണഭോക്താക്കളുടെ പൂർണവിവരങ്ങളും അനുവദിച്ച തുകയുടെ വിശദാംശങ്ങളും കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കാൻ കളക്ടർക്കും സബ് ഡിവിഷണൽ ഓഫീസർക്കും നിർദേശം നൽകണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ഹർജി സമർപ്പിച്ചത്.ആരോപിക്കപ്പെട്ട ക്രമക്കേടുകളെക്കുറിച്ച് അന്വേഷണം നടത്തണമെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യമില്ലെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ; പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയായി പരിഗണിക്കാൻ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് നിർദേശം

ഹർജി ആദ്യം പരിഗണിച്ചത് ഹൈക്കോടതിയിലെ സിംഗിൾ ബെഞ്ചായിരുന്നു. വിഷയത്തിൽ തനിക്ക് വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യമില്ലെന്നും പൊതുതാൽപര്യം മുൻനിർത്തിയാണ് കോടതിയെ സമീപിച്ചതെന്നും ഹർജിക്കാരൻ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.ഈ വാദം പരിഗണിച്ച സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഹർജി പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണമെന്ന് നിർദേശിച്ചു.

തുടർന്ന് കേസ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അൽപേഷ് വൈ. കോഗ്ജെയും ജസ്റ്റിസ് വിവേക് റൂസിയയും ഉൾപ്പെട്ട ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയിലെത്തി.എന്നാൽ ഹർജിക്കാരന് വിഷയത്തിൽ വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യമില്ലെന്ന വാദം ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് അംഗീകരിച്ചില്ല.

മുൻ തൊഴിലുടമയുടെ നിയമവിഭാഗം മേധാവിയായിരുന്ന വ്യക്തിക്ക് പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയിലൂടെ വിഷയം ഉന്നയിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി

കമ്പനിയുടെ നിയമവിഭാഗം മേധാവിയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയാണ് പിന്നീട് അതേ സ്ഥാപനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളിൽ ക്രമക്കേട് ആരോപിച്ച് കോടതിയെ സമീപിച്ചതെന്ന് ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.ഭൂമിയേറ്റെടുക്കൽ നടപടികളുടെ ചുമതലയുണ്ടായിരുന്ന മുൻ ജീവനക്കാരനെന്ന നിലയിൽ ഹർജിക്കാരന്റെ സ്ഥാനം പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കമ്പനിയിൽ നിയമവിഭാഗം മേധാവിയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഈ വിഷയം പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയിലൂടെ ഉന്നയിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി.തനിക്ക് വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യമില്ലെന്ന ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം കോടതി തള്ളുകയും ചെയ്തു.

കക്ഷിയുടെ സമ്മതമില്ലാതെ രഹസ്യ ആശയവിനിമയവും നിയമോപദേശവും വെളിപ്പെടുത്താൻ അഭിഭാഷകന് അധികാരമില്ല

അഭിഭാഷകരുടെ തൊഴിൽപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഹൈക്കോടതി നിർണായകമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.അഭിഭാഷകൻ കക്ഷിയോട് വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത വിശ്വസ്തതയും രഹസ്യസംരക്ഷണ ബാധ്യതയും പുലർത്തണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കക്ഷിയോ കക്ഷിക്കുവേണ്ടി മറ്റൊരാളോ തൊഴിൽപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി അഭിഭാഷകനുമായി നടത്തുന്ന ആശയവിനിമയങ്ങളും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നൽകിയ നിയമോപദേശങ്ങളും കക്ഷിയുടെ വ്യക്തമായ സമ്മതമില്ലാതെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിന് നിയമപരമായ വിലക്കുണ്ടെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഇത്തരം വിവരങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ബാധ്യത തൊഴിൽബന്ധം അവസാനിക്കുന്നതോടെ ഇല്ലാതാകില്ല. ജോലി അവസാനിച്ചതിനുശേഷവും ആ ഉത്തരവാദിത്തം തുടർന്നും നിലനിൽക്കുമെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചശേഷം മുൻ തൊഴിലുടമയുടെ കാര്യങ്ങൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി

മുൻ തൊഴിലുടമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ ജോലി അവസാനിപ്പിച്ചശേഷം ഹർജിക്കാരൻ ഇത്തരത്തിൽ ഉന്നയിക്കാൻ പാടില്ലായിരുന്നുവെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.നിയമവിഭാഗം മേധാവിയെന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിക്ക് സ്ഥാപനത്തിന്റെ നിയമകാര്യങ്ങളും തൊഴിൽപരമായ രഹസ്യവിവരങ്ങളും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കക്ഷികളുടെ വിശ്വാസത്തിലാണ് അഭിഭാഷകന്റെ തൊഴിൽപരമായ ബന്ധം നിലനിൽക്കുന്നത്. ആ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കേണ്ട ബാധ്യത ജോലി അവസാനിച്ചാലും തുടരുന്നുവെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.മുൻ തൊഴിലുടമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ ഉന്നയിച്ച ഹർജിക്കാരന്റെ പെരുമാറ്റം അങ്ങേയറ്റം ആക്ഷേപകരവും അപലപനീയവുമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

കൃഷ്ണകുമാർ ത്രിപാഠിയുടെ പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി തള്ളി; 20,000 രൂപ കോടതിച്ചെലവ് ചുമത്തി

ഹർജിക്കാരൻ സാസൻ പവർ കമ്പനിയുടെ മുൻ നിയമവിഭാഗം മേധാവിയായിരുന്നുവെന്ന വസ്തുതയും അഭിഭാഷകരുടെ തൊഴിൽപരമായ രഹസ്യസംരക്ഷണ ബാധ്യതയും പരിഗണിച്ചാണ് ഹൈക്കോടതി തീരുമാനമെടുത്തത്.പുനരധിവാസ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ രേഖകൾ ഹാജരാക്കാനും ക്രമക്കേടുകളിൽ അന്വേഷണം നടത്താനും നിർദേശം നൽകണമെന്ന ആവശ്യങ്ങൾ കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല.

ഹർജിയിൽ കഴമ്പില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് അത് തള്ളുകയും ഹർജിക്കാരന് 20,000 രൂപ കോടതിച്ചെലവ് ചുമത്തുകയും ചെയ്തു.ഗുണഭോക്തൃപട്ടികയിൽ ക്രമക്കേട് നടന്നുവെന്ന ആരോപണം ശരിയാണെന്നോ തെറ്റാണെന്നോ സംബന്ധിച്ച് അന്തിമ കണ്ടെത്തൽ നടത്തിയതായല്ല കോടതി റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഹർജിക്കാരന്റെ മുൻ തൊഴിൽബന്ധവും പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി നൽകാനുള്ള അർഹതയും രഹസ്യസംരക്ഷണ ബാധ്യതയുമാണ് വിധിയിൽ നിർണായകമായത്.

അഭിഭാഷക-കക്ഷി ബന്ധത്തിലെ രഹസ്യസംരക്ഷണ ബാധ്യതയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം; ജോലി മാറിയാലും ഉത്തരവാദിത്തം തുടരും

അഭിഭാഷകരുടെ തൊഴിൽപരമായ രഹസ്യസംരക്ഷണ ബാധ്യത താൽക്കാലികമല്ലെന്നും കക്ഷിയുമായുള്ള തൊഴിൽബന്ധം അവസാനിച്ചശേഷവും നിലനിൽക്കുന്നതാണെന്നുമുള്ള നിയമവ്യാഖ്യാനമാണ് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ അധികാരപരിധിയിൽ മുൻ തൊഴിലുടമകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രഹസ്യവിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് കോടതിയെ സമീപിക്കുന്ന അഭിഭാഷകരുടെ നടപടികൾ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ഈ വിധിയിലെ തത്വങ്ങൾ പ്രസക്തമാകും.

സാമൂഹികതലത്തിൽ നിയമോപദേശം തേടുന്ന വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും അഭിഭാഷകരുമായുള്ള ആശയവിനിമയത്തിന്റെ രഹസ്യസ്വഭാവം സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യമാണ് വിധി എടുത്തുകാട്ടുന്നത്. നീതിന്യായതലത്തിൽ അഭിഭാഷകരുടെ തൊഴിൽപരമായ വിശ്വസ്തതയും പൊതുതാൽപര്യ ഹർജികളുടെ സ്വഭാവവും പരിശോധിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.

എന്നാൽ മുൻ ജീവനക്കാർക്ക് തൊഴിലുടമകളെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ ക്രമക്കേടുകളും ഒരിക്കലും വെളിപ്പെടുത്താനാവില്ലെന്ന പൊതുവായ നിയമനിരോധനം ഈ വിധിയിൽനിന്ന് അനുമാനിക്കാനാവില്ല. അഭിഭാഷകന്റെ പ്രത്യേക തൊഴിൽപരമായ ബാധ്യതയും ഹർജിക്കാരന്റെ സാഹചര്യവുമാണ് കോടതി പരിഗണിച്ചത്.