2026 ഒക്ടോബർ 20 –
കുൻബി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് മുതൽ കർഷകവായ്പ എഴുതിത്തള്ളൽ വരെ; 2029-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ ലക്ഷ്യമിട്ട് സമരനേതാവിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്
മഹാരാഷ്ട്രയിൽ മറാഠാ സമുദായത്തിന് സംവരണം ആവശ്യപ്പെട്ട് വർഷങ്ങളായി സമരം ചെയ്യുന്ന മനോജ് ജരാംഗെ പാട്ടീൽ, ഒക്ടോബർ 20-ന് ബീഡ് ജില്ലയിലെ നാരായൺഗഡിൽ നടന്ന ദസറാ സമ്മേളനത്തിൽ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ മുന്നറിയിപ്പുമായി രംഗത്തെത്തി. സംവരണത്തെ എതിർക്കുന്ന നേതാക്കളെ 2029-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തോൽപ്പിക്കണമെന്നായിരുന്നു ആഹ്വാനം. മറാഠാ സമുദായത്തിലെ പിന്നാക്ക കുടുംബങ്ങൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും സർക്കാർ ജോലിയിലും കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തിനൊപ്പം കർഷകരുടെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും അദ്ദേഹം ഉന്നയിച്ചു.
സംവരണം വേണം; പക്ഷേ ഏത് വഴിയിലൂടെ?
ജരാംഗെയുടെ പ്രധാന ആവശ്യം അർഹരായ മറാഠാ കുടുംബങ്ങളെ കുൻബി വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള സംവരണത്തിന്റെ ആനുകൂല്യം ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ്. കുൻബികൾ കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സമുദായമാണ്; മഹാരാഷ്ട്രയിൽ അവർ മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെ പട്ടികയിലുണ്ട്. ചരിത്രരേഖകളിൽ കുൻബി എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള മറാഠാ കുടുംബങ്ങൾക്ക് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകണമെന്നാണ് ജരാംഗെയുടെ വാദം.
ജസ്റ്റിസ് ഷിൻഡെ സമിതിയുടെ പരിശോധനയിൽ കണ്ടെത്തിയതായി പറയുന്ന 58 ലക്ഷം രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അർഹർക്ക് കുൻബി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുക, കുടുംബത്തിലെ ഒരാൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന അംഗീകാരം അർഹരായ രക്തബന്ധുക്കൾക്കും ലഭ്യമാക്കുക, ചരിത്ര ഗസറ്റുകളിലെ രേഖകൾ പരിഗണിക്കുക എന്നിവയാണ് പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ. മറാഠർക്ക് പ്രത്യേക സംവരണം നൽകുന്നതിനു പകരം മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന നിലപാടിലാണ് ജരാംഗെ.
സർക്കാർ എന്തുകൊണ്ട് മടിക്കുന്നു?
സംവരണത്തിന്റെ നിയമസാധുതയാണ് സർക്കാരിനു മുന്നിലുള്ള പ്രധാന തടസ്സങ്ങളിലൊന്ന്. 2018-ൽ മഹാരാഷ്ട്ര നൽകിയ മറാഠാ സംവരണം 2021-ൽ സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി. സംവരണത്തിന് പൊതുവേ ബാധകമായ 50 ശതമാനം പരിധി മറികടക്കാൻ ആവശ്യമായ അസാധാരണ സാഹചര്യം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.
ഇതിനുശേഷം 2024-ൽ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ മറാഠർക്കായി പ്രത്യേകമായി 10 ശതമാനം സംവരണം അനുവദിക്കുന്ന നിയമം കൊണ്ടുവന്നു. എന്നാൽ അതിന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുതയും കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലാണ്. മറാഠരെ മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയാൽ നിലവിലുള്ള ആനുകൂല്യങ്ങൾ പങ്കിടേണ്ടിവരുമെന്ന ആശങ്ക ആ വിഭാഗത്തിലെ ചില സംഘടനകളും നേതാക്കളും ഉയർത്തുന്നു. അതിനാൽ വിഷയം ഒരു സമുദായത്തിന്റെ ആവശ്യത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; നിലവിലുള്ള സംവരണാവകാശങ്ങളെയും നിയമപരമായ മാനദണ്ഡങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നതാണ്.
സർക്കാരിന്റെ സമീപനത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടോ?
സമരങ്ങളെ നേരിടുന്നതിൽനിന്ന് ചർച്ചകളിലേക്കും രേഖാപരിശോധനയിലേക്കും സർക്കാർ നീങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ ഇരുപത് ദിവസം നീണ്ട നിരാഹാരസമരം അവസാനിപ്പിച്ചത്, പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് നടപടിയെടുക്കാമെന്ന സർക്കാർ ഉറപ്പിനെത്തുടർന്നാണ്. കുൻബി രേഖകളുടെ പരിശോധനയും സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വിതരണവും തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും എല്ലാ ആവശ്യങ്ങളും നടപ്പായിട്ടില്ല. 2026 ഒക്ടോബറിൽ മറാഠാ സംവരണ നിയമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കോടതി നടപടികളും തുടരുകയാണ്.
സംവരണത്തിനൊപ്പം കർഷകരുടെ ദുരിതാശ്വാസവും ജരാംഗെ ഉന്നയിക്കുന്നു. വരൾച്ച ബാധിച്ച കുടുംബങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന അയ്യായിരം രൂപ മതിയാകില്ലെന്നും ഹെക്ടറിന് ഒരു ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. കുടിശ്ശികയുള്ള വിള ഇൻഷുറൻസ് തുക വിതരണം ചെയ്യുക, കാർഷിക വായ്പകൾ എഴുതിത്തള്ളുക എന്നിവയും ആവശ്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
മറാഠാ കുടുംബങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി, കൃഷിയിലെ അനിശ്ചിതത്വം, വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും നേടാനുള്ള മത്സരസമ്മർദം എന്നിവയാണ് സമരത്തിന് പിന്തുണ ലഭിക്കുന്നതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങൾ. എന്നാൽ ചരിത്രരേഖകളിൽ കുൻബി ബന്ധം കണ്ടെത്തുന്നതും മുഴുവൻ മറാഠാ സമുദായത്തെയും അതേ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതും രണ്ടാണ്. രേഖകളുടെ പരിശോധന, പിന്നാക്കാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള തെളിവുകൾ, നിലവിലുള്ള സംവരണാവകാശങ്ങൾ, കോടതി വിധികൾ എന്നിവയാണ് അന്തിമ തീരുമാനത്തെ നിർണയിക്കുക. 2029-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള ജരാംഗെയുടെ മുന്നറിയിപ്പ് ഈ വിഷയത്തിന് രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദം കൂടി നൽകുന്നു.
Sources
- Supreme Court of India — Maratha Reservation Judgment, 5 May 2021
- Government of Maharashtra — Maratha Reservation Act, 2024
- Government of Maharashtra — Justice Shinde Committee records and Kunbi certificate verification orders
