സ്ഥാനക്കയറ്റം വേണ്ടാത്ത കോൺസ്റ്റബിളിനെ പരിശീലനത്തിന് നിർബന്ധിക്കരുത്; പഞ്ചാബ് ഹരിയാന ഹൈക്കോടതി

ചണ്ഡീഗഢ്, 2026 ഒക്ടോബർ 17 –

സ്ഥാനക്കയറ്റം വേണ്ടെന്ന് രേഖാമൂലം അറിയിച്ച പൊലീസ് കോൺസ്റ്റബിളിനെ സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിനുള്ള നിർബന്ധിത പരിശീലനത്തിന് അയയ്ക്കാൻ സർക്കാരിന് അധികാരമില്ലെന്ന് പഞ്ചാബ് ഹരിയാന ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് ഹർസിമ്രാൻ സിങ് സേഥി, ജസ്റ്റിസ് മിന്ദർജീത് യാദവ് എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. ഹരിയാന സർക്കാരും മറ്റുള്ളവരും അപ്പീൽ നൽകിയ കേസിൽ സന്ദീപ് കുമാറും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. കോൺസ്റ്റബിളുമാരെ നിർബന്ധിത പരിശീലനത്തിന് അയയ്ക്കാനുള്ള നടപടി റദ്ദാക്കിയ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഉത്തരവ് ശരിവച്ച കോടതി സർക്കാരിന്റെ അപ്പീലുകൾ തള്ളി. സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ അനു പാൽ, എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ബൽക്കാർ സിങ് എന്നിവർ ഹാജരായി. വിധിയുടെ കൃത്യമായ തീയതി റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിന് താൽപര്യമില്ലാത്ത കോൺസ്റ്റബിളുമാരെ പരിശീലനപ്പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയത് തർക്കമായി

ഹരിയാന പൊലീസിലെ കോൺസ്റ്റബിളുമാരെ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ തസ്തികയിലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം നൽകുന്നതിനുള്ള ലോവർ സ്കൂൾ കോഴ്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ തെരഞ്ഞെടുത്തതോടെയാണ് നിയമത്തർക്കം ആരംഭിച്ചത്. ഹരിയാന പൊലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറലാണ് ചില കോൺസ്റ്റബിളുമാരുടെ പേരുകൾ പരിശീലനപ്പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി ഉത്തരവിറക്കിയത്.

എന്നാൽ സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിന് താൽപര്യമില്ലാത്തതിനാൽ പരിശീലനത്തിൽ പങ്കെടുക്കേണ്ടതില്ലെന്ന നിലപാടുമായി കോൺസ്റ്റബിളുമാർ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിനുള്ള യോഗ്യത നേടാൻ മാത്രമാണ് ഈ പരിശീലനം ആവശ്യമായതെന്നും അതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ നിർബന്ധിക്കാനാവില്ലെന്നുമായിരുന്നു ഹർജിക്കാരുടെ വാദം.

പരിശീലനത്തിന് ജീവനക്കാരന്റെ സമ്മതം ആവശ്യമില്ലെന്ന് ഹരിയാന സർക്കാർ

1934ലെ പഞ്ചാബ് പൊലീസ് ചട്ടങ്ങളിലെ 13.7-ാം ചട്ടപ്രകാരമാണ് പരിശീലനത്തിന് കോൺസ്റ്റബിളുമാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതെന്ന് ഹരിയാന സർക്കാർ വാദിച്ചു. പരിശീലനപ്പട്ടിക തയ്യാറാക്കേണ്ടത് സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്നും പങ്കെടുക്കണമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ജീവനക്കാരന് തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള വ്യവസ്ഥ ചട്ടങ്ങളിലില്ലെന്നും സർക്കാർ അറിയിച്ചു.

13.1-ാം ചട്ടപ്രകാരം സീനിയോറിറ്റിക്കൊപ്പം കാര്യക്ഷമതയും സത്യസന്ധതയും പരിഗണിച്ചാണ് സ്ഥാനക്കയറ്റം നൽകുന്നത്. യോഗ്യരായ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കണ്ടെത്തി ആവശ്യമായ പരിശീലനം നൽകേണ്ടത് സർക്കാരിന്റെ ചുമതലയാണെന്നും അതിനാൽ പരിശീലനത്തിന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കോൺസ്റ്റബിളിന് പങ്കെടുക്കാൻ വിസമ്മതിക്കാനാവില്ലെന്നും സർക്കാർ വാദിച്ചു.

സ്ഥാനക്കയറ്റം വ്യക്തിപരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്; താൽപര്യമില്ലാത്തവരെ നിർബന്ധിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി

സ്ഥാനക്കയറ്റം ജീവനക്കാരന്റെ വ്യക്തിപരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. സ്ഥാനക്കയറ്റം വേണ്ടെന്ന തീരുമാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ലഭിക്കാതെ പോകുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കാൻ ജീവനക്കാരൻ തയ്യാറാണെങ്കിൽ സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിനുള്ള പരിശീലനത്തിന് നിർബന്ധിക്കാനാവില്ല.

പരിശീലനത്തിന് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ആദ്യഘട്ടത്തിൽ തന്നെ ജീവനക്കാരന്റെ താൽപര്യം പരിശോധിക്കണം. ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ തസ്തികയിലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം നേടാൻ താൽപര്യമില്ലാത്ത കോൺസ്റ്റബിളിനെ അതിനുള്ള യോഗ്യത നേടുന്നതിനുള്ള പരിശീലനത്തിന് സർക്കാർ നിർബന്ധിക്കരുതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സർക്കാർ ചെലവിൽ പരിശീലനം നേടിയശേഷം സ്ഥാനക്കയറ്റം നിരസിച്ചാൽ തുക തിരിച്ചുപിടിക്കാം

സർക്കാർ ചെലവിൽ സ്ഥാനക്കയറ്റ പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയ ജീവനക്കാരൻ പിന്നീട് സ്ഥാനക്കയറ്റം സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചാൽ പരിശീലനത്തിനായി ചെലവഴിച്ച തുക തിരിച്ചുപിടിക്കുന്ന കാര്യം സർക്കാരിന് തീരുമാനിക്കാമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പൊതുഖജനാവിന് അനാവശ്യ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാകുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നതിനാണ് ഈ വ്യവസ്ഥ.

അതേസമയം, പൊലീസ് വകുപ്പിന്റെ സുഗമമായ പ്രവർത്തനത്തിന് ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ സർക്കാരിന് നടപടിയെടുക്കാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഉയർന്ന തസ്തികയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ മറ്റുജീവനക്കാർ ലഭ്യമല്ലാതിരിക്കുകയും വകുപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് പ്രത്യേക ജീവനക്കാരുടെ സേവനം അനിവാര്യമാകുകയും ചെയ്താൽ അവരെ ഉയർന്ന തസ്തികയിൽ ജോലി ചെയ്യിക്കാൻ സർക്കാരിന് നിർബന്ധിക്കാം.

സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഉത്തരവ് ശരിവച്ചു; ഹരിയാന സർക്കാരിന്റെ അപ്പീലുകൾ തള്ളി

സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിന് താൽപര്യമില്ലെന്ന് രേഖാമൂലം അറിയിച്ച കോൺസ്റ്റബിളുമാരെ ലോവർ സ്കൂൾ കോഴ്സിന് നിർബന്ധിക്കരുതെന്ന സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ശരിവച്ചത്. പരിശീലനത്തിന് തയ്യാറുള്ള കോൺസ്റ്റബിളുമാരെ മാത്രമേ കോഴ്സിന് അയയ്ക്കാവൂ എന്ന സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ നിർദേശവും നിലനിൽക്കും. ഇതോടെ ഹരിയാന സർക്കാർ നൽകിയ അപ്പീലുകൾ തള്ളപ്പെട്ടു.

യോഗ്യരായ മറ്റ് ജീവനക്കാർ ലഭ്യമായിരിക്കെ സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിനുള്ള പട്ടിക തയ്യാറാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം പരിശീലനം അടിച്ചേൽപ്പിക്കാനാവില്ലെന്നതാണ് വിധിയുടെ പ്രധാന നിയമവ്യാഖ്യാനം. ഹരിയാനയിലെ പൊലീസ് ജീവനക്കാരുടെ സ്ഥാനക്കയറ്റ പരിശീലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങളിൽ ഈ വിധി പ്രസക്തമാകും. ജീവനക്കാരന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനൊപ്പം പൊതുഖജനാവിന്റെ സംരക്ഷണവും പൊലീസ് വകുപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനാവശ്യങ്ങളും പരിഗണിച്ചാണ് കോടതി ഉത്തരവ് നൽകിയത്.