ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 17-

കുട്ടികളെ ലൈംഗികമായി ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതും പീഡിപ്പിക്കുന്നതുമായ ചിത്രങ്ങളും വീഡിയോകളും സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തി നീക്കം ചെയ്യാൻ രാജ്യവ്യാപകമായി ഒരു പൊതുഡാറ്റാബേസ് രൂപീകരിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി കേന്ദ്രസർക്കാരിന് നിർദേശം നൽകി. 2026 ഒക്ടോബർ 17ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ഉത്തരവിൽ ജസ്റ്റിസ് ജെ.ബി. പർദിവാല, ജസ്റ്റിസ് കെ.വി. ചന്ദ്രൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് നിർണായക നിർദേശങ്ങൾ നൽകിയത്. ജസ്റ്റ് റൈറ്റ്സ് ഫോർ ചിൽഡ്രൻ അലയൻസും മറ്റൊരാളും നൽകിയ അപേക്ഷകളിലാണ് നടപടി. എസ്. ഹരീഷും മറ്റുള്ളവരുമാണ് കേസിലെ എതിർകക്ഷികൾ. കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത ഹാജരായി. ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കുന്നതിലെ പുരോഗതി സംബന്ധിച്ച സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാൻ കേന്ദ്രസർക്കാരിനോട് നിർദേശിച്ച കോടതി, കേസ് 2026 ഡിസംബർ 10ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.

ഒരു സമൂഹമാധ്യമത്തിൽ നീക്കിയ ദൃശ്യങ്ങൾ മറ്റിടങ്ങളിലും കണ്ടെത്താൻ സംവിധാനം

കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങളും വീഡിയോകളും ഒരു സമൂഹമാധ്യമത്തിൽനിന്ന് നീക്കം ചെയ്താലും അതേ ഉള്ളടക്കം മറ്റ് സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചരിക്കുന്നത് തടയാൻ നിലവിൽ ഫലപ്രദമായ ഏകോപന സംവിധാനമില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഓരോ സമൂഹമാധ്യമവും സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് പരാതികൾ പരിശോധിക്കുകയും ദൃശ്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ് പ്രധാനമായും തുടരുന്നത്. ഇതുമൂലം ഒരിടത്ത് കണ്ടെത്തിയ നിയമവിരുദ്ധ ഉള്ളടക്കം മറ്റിടങ്ങളിൽ പ്രചരിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.

ഇതിന് പരിഹാരമായാണ് കേന്ദ്രസർക്കാരിനോട് ദേശീയ ഡാറ്റാബേസ് തയ്യാറാക്കാൻ നിർദേശിച്ചത്. സ്ഥിരീകരിച്ച നിയമവിരുദ്ധ ചിത്രങ്ങളുടെയും വീഡിയോകളുടെയും ഡിജിറ്റൽ തിരിച്ചറിയൽ വിവരങ്ങളും അവ ലഭ്യമാകുന്ന ഇന്റർനെറ്റ് വിലാസങ്ങളും ഈ സംവിധാനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം. നിലവിലുള്ള സഹയോഗ് പോർട്ടലിന്റെ ഭാഗമായോ പ്രത്യേക സംവിധാനമായോ ഡാറ്റാബേസ് രൂപീകരിക്കാം. ഇതിലൂടെ വിവിധ സമൂഹമാധ്യമങ്ങൾക്ക് ഒരേ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് നിയമവിരുദ്ധ ഉള്ളടക്കം കണ്ടെത്താനും നീക്കം ചെയ്യാനും കഴിയും.

നിയമവിരുദ്ധ ദൃശ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കരുത്; ഡിജിറ്റൽ തിരിച്ചറിയൽ വിവരങ്ങൾ മാത്രം മതി

ദേശീയ ഡാറ്റാബേസിൽ കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണ ദൃശ്യങ്ങളോ വീഡിയോകളോ നേരിട്ട് സൂക്ഷിക്കരുതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. പകരം അവയുടെ ഹാഷ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഡിജിറ്റൽ തിരിച്ചറിയൽ വിവരങ്ങളും ബന്ധപ്പെട്ട ഇന്റർനെറ്റ് വിലാസങ്ങളും മാത്രമാണ് സൂക്ഷിക്കേണ്ടത്. ഒരേ ചിത്രം അല്ലെങ്കിൽ വീഡിയോ വ്യത്യസ്ത അക്കൗണ്ടുകളിൽനിന്ന് വീണ്ടും പങ്കുവെച്ചാലും തിരിച്ചറിയാൻ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ സഹായിക്കും.

ഡാറ്റാബേസിൽ വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ് പലതലത്തിലുള്ള പരിശോധന നിർബന്ധമാണ്. പ്രാഥമിക പരിശോധനയ്ക്ക് സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാമെങ്കിലും അന്തിമ തീരുമാനം പരിശീലനം ലഭിച്ച കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിച്ച ശേഷമായിരിക്കണം. നിയമാനുസൃതമായ ഉള്ളടക്കം തെറ്റായി നീക്കം ചെയ്യപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള സുരക്ഷാ നടപടികളും വേണം. പരിശോധനാ രേഖകൾ സൂക്ഷിക്കുക, ഡാറ്റാബേസിന്റെ ഉപയോഗം രേഖപ്പെടുത്തുക, സ്വതന്ത്ര പരിശോധനകൾ നടത്തുക, തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ ഉടൻ ഒഴിവാക്കുക തുടങ്ങിയ നിർദേശങ്ങളും കോടതി നൽകി.

നിയമവിരുദ്ധ ദൃശ്യങ്ങൾ നീക്കിയാൽ രണ്ട് മണിക്കൂറിനകം പൊലീസിനെ അറിയിക്കണം

കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കം കണ്ടെത്തിയാൽ അത് നീക്കം ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനികളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം അവസാനിക്കില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. പോക്സോ നിയമവും അനുബന്ധ ചട്ടങ്ങളും അനുസരിച്ച് ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് സംവിധാനത്തെ വിവരം അറിയിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഉറവിടം വ്യക്തമല്ലാത്ത നിയമവിരുദ്ധ ഉള്ളടക്കം സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനി സ്വന്തം പരിശോധനയിലൂടെ കണ്ടെത്തി നീക്കം ചെയ്താൽ രണ്ട് മണിക്കൂറിനകം റിപ്പോർട്ട് നൽകണം. പരാതി ലഭിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്താൽ പരാതി പരിഹരിച്ച ഉടനെയും പരമാവധി രണ്ട് മണിക്കൂറിനകവും വിവരം അറിയിക്കണം. പ്രത്യേക ജുവനൈൽ പൊലീസ് യൂണിറ്റ്, പ്രാദേശിക പൊലീസ്, സൈബർ കുറ്റകൃത്യ റിപ്പോർട്ടിങ് പോർട്ടൽ എന്നിവയിൽ ബാധകമായ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് റിപ്പോർട്ട് നൽകേണ്ടത്.

ദേശീയ ഡാറ്റാബേസിലെ വിവരങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഓരോ സംഭവവും പ്രത്യേകം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതിനുപകരം ആഴ്ചതോറും ഏകീകൃത റിപ്പോർട്ട് നൽകാനും നിർദേശിച്ചു.

പരാതികൾക്ക് 24 മണിക്കൂറിനകം മറുപടി; പ്രത്യേക ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയോഗിക്കണം

കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ നൽകാൻ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രത്യേകം സൗകര്യം ഒരുക്കണമെന്നും സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു. പരാതി നൽകാനുള്ള സംവിധാനവും ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിവരങ്ങളും ഉപയോക്താക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ കണ്ടെത്താൻ കഴിയണം.

പരാതികൾ പരിശീലനം ലഭിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥർ പരിശോധിക്കണം. സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ പ്രാഥമിക പരിശോധനയ്ക്ക് സഹായിക്കാമെങ്കിലും അന്തിമ തീരുമാനത്തിന് മനുഷ്യരുടെ പരിശോധന ആവശ്യമാണ്. പരാതി ലഭിച്ച് 24 മണിക്കൂറിനകം അത് സ്വീകരിച്ചതായി അറിയിക്കുകയും തിരിച്ചറിയൽ നമ്പർ നൽകുകയും വേണം. പരാതിയിൽ എടുത്ത തീരുമാനവും അതിന്റെ കാരണവും പരാതിക്കാരനെ അറിയിക്കണം.

തെറ്റായി ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നവർക്ക് പരാതി നൽകാനും പരിഹാരം തേടാനും ഫലപ്രദമായ സംവിധാനവും ഉറപ്പാക്കണം. ഈ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ എല്ലാ ഇടനില സേവനദാതാക്കൾക്കും ബാധകമാക്കുന്നതിനായി വിവരസാങ്കേതിക ചട്ടങ്ങളിൽ ആവശ്യമായ ഭേദഗതികൾ കൊണ്ടുവരാനും കേന്ദ്രസർക്കാരിനോട് നിർദേശിച്ചു.

നിയമം ലംഘിക്കുന്ന സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനികൾക്ക് കനത്ത പിഴ പരിഗണിക്കണം

കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ തുടർച്ചയായി ലംഘിക്കുന്ന സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനികൾക്കെതിരെ കനത്ത സാമ്പത്തിക പിഴ ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള സംവിധാനം കേന്ദ്രസർക്കാർ പരിഗണിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

നിയമലംഘനത്തിന്റെ ഗൗരവം, അത് എത്രകാലം തുടർന്നു, എത്രതവണ ആവർത്തിച്ചു, കമ്പനിയുടെ വലുപ്പം, വരുമാനം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പിഴ നിശ്ചയിക്കുമ്പോൾ പരിഗണിക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം. എന്നാൽ ഏതെങ്കിലും കമ്പനിക്ക് ഈ ഉത്തരവിലൂടെ കോടതി നേരിട്ട് പിഴ ചുമത്തിയിട്ടില്ല.

പണം നൽകി മാത്രം കാണാൻ കഴിയുന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങളും വരിസംഖ്യ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സേവനങ്ങളും കർശനമായി പരിശോധിക്കണം. ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണ ദൃശ്യങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ച് കമ്പനികൾ വരുമാനം നേടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ആ തുക തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളും കേന്ദ്രസർക്കാർ പരിഗണിക്കണമെന്ന് കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

കുട്ടികൾക്ക് ഇന്റർനെറ്റ് വിലക്കുന്നതല്ല പരിഹാരം; സുരക്ഷിത ഉപയോഗം ഉറപ്പാക്കണം

കുട്ടികളെ ഓൺലൈൻ അപകടങ്ങളിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കാൻ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗത്തിന് സമ്പൂർണ വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തുന്നത് ശരിയായ പരിഹാരമല്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശം കുട്ടികൾക്കും ബാധകമാണെന്നും സുരക്ഷയുടെ പേരിൽ അവരുടെ അവകാശങ്ങൾ അനാവശ്യമായി നിയന്ത്രിക്കരുതെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. കുട്ടികളുടെ സ്വകാര്യതയും അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യവും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടായിരിക്കണം സുരക്ഷാ നടപടികൾ നടപ്പാക്കേണ്ടത്.

സ്കൂൾ പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ പ്രായത്തിന് അനുയോജ്യമായ ഡിജിറ്റൽ സുരക്ഷാ വിദ്യാഭ്യാസവും ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസവും ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. സുരക്ഷിതവും സുരക്ഷിതമല്ലാത്തതുമായ സ്പർശനം, സമ്മതത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം, ആരോഗ്യകരമായ ബന്ധങ്ങൾ, വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം, ഓൺലൈൻ ചൂഷണം തിരിച്ചറിയൽ, പരാതി നൽകാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കണം. ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ പരിശീലന കൗൺസിലും സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ പരിശീലന കൗൺസിലുകളും വിദഗ്ധരുടെ സഹായത്തോടെ പഠനവിഷയങ്ങൾ തയ്യാറാക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം.

2024ലെ വിധി നടപ്പാക്കാത്തതിനെത്തുടർന്ന് കൂടുതൽ കർശന നിർദേശങ്ങൾ

കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണ ദൃശ്യങ്ങൾ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചരിക്കുന്നത് തടയുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 2024 സെപ്റ്റംബർ 23ന് സുപ്രീംകോടതി പ്രധാനപ്പെട്ട വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. ജസ്റ്റ് റൈറ്റ്സ് ഫോർ ചിൽഡ്രൻ അലയൻസ് നൽകിയ കേസിലായിരുന്നു ആ വിധി. കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം പൊലീസിനെ അറിയിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വവും സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനികൾക്കുണ്ടെന്ന് അന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

എന്നാൽ ആ നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ ഗുരുതരമായ വീഴ്ചകൾ തുടരുന്നതായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അപേക്ഷകർ വീണ്ടും കോടതിയെ സമീപിച്ചു. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 14ലെ ഉത്തരവിലും സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനികളുടെ പ്രവർത്തനത്തിലെ വീഴ്ചകളെക്കുറിച്ച് കോടതി ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. അതിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് 2026 ഒക്ടോബർ 15ന് കൂടുതൽ വിശദമായ നിർദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചത്. കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണ ദൃശ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനും രാജ്യവ്യാപകമായി ഏകോപിത സംവിധാനം അനിവാര്യമാണെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.

ഡിസംബർ 10നകം പുരോഗതി അറിയിക്കണം; കേന്ദ്രസർക്കാരിന് തുടർനടപടികളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം

2026 ഒക്ടോബർ 15ലെ ഉത്തരവിലൂടെ ദേശീയ ഡാറ്റാബേസ് രൂപീകരണം, സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലെ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം, പൊലീസിന് റിപ്പോർട്ട് നൽകാനുള്ള സമയപരിധി, നിയമലംഘനങ്ങൾക്കെതിരായ നടപടികൾ എന്നിവയിൽ സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമായ നിർദേശങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കേന്ദ്ര ഇലക്ട്രോണിക്സ് വിവരസാങ്കേതിക മന്ത്രാലയവും നിയമനീതി മന്ത്രാലയവും ചേർന്ന് ആവശ്യമായ മാർഗനിർദേശങ്ങളും പ്രവർത്തന നടപടിക്രമങ്ങളും തയ്യാറാക്കണം. നിയമങ്ങളിലും ചട്ടങ്ങളിലും ആവശ്യമായ ഭേദഗതികളും കൊണ്ടുവരണം. നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിലെ പുരോഗതി സംബന്ധിച്ച സത്യവാങ്മൂലം അടുത്ത വാദം കേൾക്കലിൽ സമർപ്പിക്കണം. കേസ് 2026 ഡിസംബർ 10ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.

കുട്ടികളുടെ ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയിൽ രാജ്യവ്യാപക ഏകീകൃത സംവിധാനം നിർണായകമാകും

സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഉത്തരവ് രാജ്യത്തെ സമൂഹമാധ്യമ കമ്പനികളുടെ നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ കൂടുതൽ വ്യക്തവും കർശനവുമാക്കുന്നതാണ്. പോക്സോ നിയമപ്രകാരമുള്ള റിപ്പോർട്ടിങ് ബാധ്യതയും വിവരസാങ്കേതിക നിയമപ്രകാരമുള്ള സുരക്ഷാ നടപടികളും ഒരുമിച്ച് നടപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് കോടതി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞത്. ദേശീയ ഡാറ്റാബേസ് പ്രവർത്തനക്ഷമമാകുന്നതോടെ വിവിധ സമൂഹമാധ്യമങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഒരേ നിയമവിരുദ്ധ ഉള്ളടക്കം വീണ്ടും പ്രചരിക്കുന്നത് തടയാനും കഴിയുമെന്നാണ് ഉത്തരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിലയിരുത്തൽ.

സാമൂഹിക തലത്തിൽ കുട്ടികളുടെ സ്വകാര്യതയും സുരക്ഷയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം അവരുടെ ഡിജിറ്റൽ അവകാശങ്ങൾ നിലനിർത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യവും വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു. നിയമവിരുദ്ധ ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യുമ്പോൾ നിരപരാധികളുടെ നിയമാനുസൃതമായ ഉള്ളടക്കം തെറ്റായി ഒഴിവാക്കപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള സുരക്ഷാ നടപടികളും കോടതി നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശീയതലത്തിൽ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം വിലയിരുത്തുന്നതിനും കുട്ടികളുടെ ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തുടർനിയമനിർമാണത്തിനും ഈ ഉത്തരവ് പ്രധാനപ്പെട്ട മാർഗനിർദേശമാകും. എന്നാൽ നിർദേശങ്ങൾ എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമാകുമെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് അവയുടെ യഥാർഥ നടപ്പാക്കലായിരിക്കും.