അമരാവതി, 2026 ഒക്ടോബർ 15-
പൊലീസ് പരാതി സ്വീകരിച്ചിട്ടും എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ നേരിട്ട് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കരുതെന്നും ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിൽ വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിട്ടുള്ള നിയമപരമായ പരിഹാരമാർഗങ്ങൾ ആദ്യം ഉപയോഗിക്കണമെന്നും ആന്ധ്രപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. അടിയന്തര ഇടപെടൽ ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഈ നടപടിക്രമത്തിൽ ഇളവ് പരിഗണിക്കാവുന്നതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജസ്റ്റിസ് മഹേശ്വര റാവു കുഞ്ചം അധ്യക്ഷനായ സിംഗിൾ ബെഞ്ചാണ് യരഗോർല ഇട്ടുകനാലു ആന്ധ്രപ്രദേശ് സർക്കാരിനും മറ്റുള്ളവർക്കുമെതിരെ നൽകിയ റിട്ട് ഹർജി തീർപ്പാക്കിയത്. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ജി. രമണയും എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി ആഭ്യന്തരവകുപ്പിന്റെ ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡറും ഹാജരായി. എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ പൊലീസിന് നേരിട്ട് നിർദേശം നൽകുന്നതിനുപകരം ബന്ധപ്പെട്ട മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയെ സമീപിക്കാൻ ഹർജിക്കാരന് അനുമതി നൽകുകയായിരുന്നു ഹൈക്കോടതി.
വ്യാജരേഖ രജിസ്ട്രേഷൻ പരാതിയിൽ പൊലീസ് കേസെടുത്തില്ല; 65 വയസ്സുകാരൻ ഹൈക്കോടതിയിൽ
അനന്തപുർ റൂറൽ സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖയുടെ രജിസ്ട്രേഷനിൽ തട്ടിപ്പ് നടന്നെന്ന ആരോപണമാണ് കേസിന് ആധാരം. 65 വയസ്സുള്ള ഹർജിക്കാരൻ, ഒരു സ്വകാര്യ വ്യക്തിയും സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ നടപടി ആവശ്യപ്പെട്ട് പൊലീസിൽ പരാതി നൽകിയിരുന്നു.
എന്നാൽ പരാതി നൽകിയിട്ടും പൊലീസ് എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ ആരോപണം. ഇതിനെ തുടർന്നാണ് ഭരണഘടനയുടെ 226-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരം ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
ആരോപണവിധേയരായ വ്യക്തികൾക്കെതിരെ എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും നിഷ്പക്ഷവും സമയബന്ധിതവുമായ അന്വേഷണം നടത്താനും പൊലീസിന് നിർദേശം നൽകണമെന്നായിരുന്നു ഹർജിയിലെ പ്രധാന ആവശ്യം.
അതേസമയം, പരാതിയിൽ പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്തിയെന്നും പൊലീസിന് നേരിട്ട് കേസെടുത്ത് അന്വേഷിക്കാവുന്ന കുറ്റം നടന്നതായി കണ്ടെത്താനായില്ലെന്നുമായിരുന്നു സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ വാദം.
ആദ്യം ജില്ലാ പൊലീസ് മേധാവിയെ സമീപിക്കണം; പരിഹാരമില്ലെങ്കിൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിൽ പരാതി നൽകാം
ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 173, 175, 210, 223 വകുപ്പുകളാണ് ഹൈക്കോടതി പ്രധാനമായും പരിശോധിച്ചത്.
നിയമത്തിലെ 173-ാം വകുപ്പിന്റെ നാലാം ഉപവകുപ്പ് പ്രകാരം, പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ അധികൃതർ എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ വിസമ്മതിച്ചാൽ പരാതിക്കാരന് ജില്ലാ പൊലീസ് മേധാവിയെ സമീപിക്കാം.
അവിടെയും പരിഹാരം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ 175-ാം വകുപ്പിന്റെ മൂന്നാം ഉപവകുപ്പ് പ്രകാരം ബന്ധപ്പെട്ട മജിസ്ട്രേറ്റിനെ സമീപിച്ച് അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടാം.
കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ മജിസ്ട്രേറ്റിന് നടപടിയെടുക്കാനുള്ള അധികാരവും പരാതികൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളും യഥാക്രമം 210, 223 വകുപ്പുകളിലാണ് വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
ക്രിമിനൽ നടപടികൾ ആരംഭിക്കുന്നതിന് നിയമം വ്യക്തമായ ഘട്ടങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അവ സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പാലിക്കണമെന്നുമാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.
ഭരണഘടനയുടെ 226-ാം അനുച്ഛേദം ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് നിയന്ത്രണം; അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഹൈക്കോടതിക്ക് ഇടപെടാം
ഭരണഘടനയുടെ 226-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരം ഹൈക്കോടതിക്ക് വിപുലമായ അധികാരങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും മറ്റ് നിയമങ്ങളിൽ ഫലപ്രദമായ പരിഹാരമാർഗങ്ങൾ ലഭ്യമാണെങ്കിൽ സാധാരണയായി അവ ആദ്യം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് മഹേശ്വര റാവു കുഞ്ചം വ്യക്തമാക്കി.
എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്ത എല്ലാ പരാതികളിലും ഹൈക്കോടതി നേരിട്ട് ഇടപെടണമെന്നില്ല. ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേക നിയമം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള സംവിധാനം ഒഴിവാക്കി അസാധാരണ അധികാരപരിധിയെ ആദ്യ പരിഹാരമാർഗമാക്കുന്നത് ഉചിതമല്ലെന്നാണ് കോടതി വിലയിരുത്തിയത്.
എന്നാൽ അടിയന്തര ഇടപെടൽ അനിവാര്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായും ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ലെന്നും ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
അതായത്, ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരം ഇല്ലാതാക്കുന്നതല്ല വിധി. മറിച്ച് സാധാരണ കേസുകളിൽ നിയമം നിർദേശിച്ച പരിഹാരമാർഗങ്ങൾക്കാണ് മുൻഗണന നൽകേണ്ടതെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.
എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ നേരിട്ട് ഉത്തരവില്ല; മജിസ്ട്രേറ്റിനെ സമീപിക്കാൻ അനുമതി നൽകി
2026 ജൂലൈ 23നാണ് ജസ്റ്റിസ് മഹേശ്വര റാവു കുഞ്ചം ഈ കേസിൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. 2026 ജൂൺ എട്ടിന് നൽകിയ പരാതിയിൽ പൊലീസ് നടപടിയെടുക്കാത്തതിനെതിരെയാണ് ഹർജിക്കാരൻ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. എന്നാൽ നിയമത്തിൽ ലഭ്യമായ പരിഹാരമാർഗങ്ങൾ ആദ്യം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് വ്യക്തമാക്കി കോടതി റിട്ട് ഹർജി തീർപ്പാക്കി.
ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 175-ാം വകുപ്പിന്റെ മൂന്നാം ഉപവകുപ്പ്, 210, 223 വകുപ്പുകൾ എന്നിവ പ്രകാരം അധികാരപരിധിയുള്ള മജിസ്ട്രേറ്റിനെ സമീപിക്കാൻ ഹർജിക്കാരന് കോടതി അനുമതി നൽകി. പരാതിയിൽ ക്രിമിനൽ കുറ്റം നടന്നിട്ടുണ്ടോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ഹൈക്കോടതി അന്തിമ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. രേഖയുടെ രജിസ്ട്രേഷൻ തട്ടിപ്പാണെന്ന ആരോപണവും കോടതി ശരിവച്ചിട്ടില്ല.
പൊലീസ് പരാതികളിൽ നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന; ഹൈക്കോടതിയുടെ അസാധാരണ അധികാരം തുടരും
എഫ്‌ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്തതിനെതിരായ പരാതികളിൽ ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ നിയമനടപടികൾക്ക് ഈ ഉത്തരവ് വ്യക്തത നൽകുന്നു. നിയമപരമായി ലഭ്യമായ മറ്റ് പരിഹാരമാർഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാതെ ഹൈക്കോടതിയെ ആദ്യമായി സമീപിക്കുന്നത് സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അനുവദനീയമായ വഴിയല്ലെന്നതാണ് വിധിയുടെ പ്രായോഗിക പ്രസക്തി.
സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻവിധികളും പരിഗണിച്ചാണ് ഹൈക്കോടതി ഈ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചത്. പരാതിക്കാർക്ക് ജില്ലാ പൊലീസ് മേധാവിയെയും മജിസ്ട്രേറ്റിനെയും സമീപിക്കാനുള്ള സംവിധാനത്തിന് മുൻഗണന നൽകുന്നത് ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ നടപടികളുടെ ക്രമം പാലിക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്നതാണ് വിധിയിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്. അതേസമയം, അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഭരണഘടനാപരമായ ഇടപെടൽ ആവശ്യപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത നിലനിൽക്കും. ഇത് എല്ലാ പരാതികളിലും ഹൈക്കോടതിയുടെ അധികാരം ഇല്ലാതാക്കുന്ന പൊതുവിലക്കല്ല.
