കാഠ്മണ്ഡു, 2026 ഒക്ടോബർ 14 –

നേപ്പാളിൽ ഓഗസ്റ്റ് 26ന് ആയിരത്തിലധികം പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ മിന്നൽപ്രളയത്തിന് മുമ്പുതന്നെ അപകടസൂചനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നതായി പുതിയ ഉപഗ്രഹ പഠനം. ഹിമാലയത്തിലെ ലാങ്ടാങ് ലിരുങ് പർവതത്തിൽ മഞ്ഞുപാളികളും പാറകളും തകർന്നുവീഴുന്നതിന് 48 ദിവസം മുമ്പുതന്നെ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് കണ്ടെത്തൽ. ജൂലൈ ഏഴിനും ഓഗസ്റ്റ് 24നും ഇടയിൽ പർവതച്ചരിവിൽ കാര്യമായ ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. നേപ്പാൾ-ചൈന അതിർത്തി മേഖലയിലുണ്ടായ ദുരന്തത്തിൽ നേപ്പാളിൽ മാത്രം 1,451 പേർ മരിക്കുകയും 5,745 പേരെ കാണാതാകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ചൈനയിൽ 43 പേർ മരിക്കുകയും 519 പേരെ കാണാതാകുകയും ചെയ്തതായാണ് അധികൃതരുടെ കണക്ക്.

40 സെന്റിമീറ്റർ വരെ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലം മാറി

യൂറോപ്യൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസിയുടെ സെന്റിനൽ-1 ഉപഗ്രഹത്തിൽനിന്നുള്ള റഡാർ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാണ് ഗവേഷകർ നിർണായക കണ്ടെത്തൽ നടത്തിയത്. ജൂലൈ ഏഴുമുതൽ ഓഗസ്റ്റ് 24വരെയുള്ള കാലയളവിൽ പർവതച്ചരിവിൽ ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണദിശയിൽ 40 സെന്റിമീറ്റർ വരെ സ്ഥാനമാറ്റം രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. മഞ്ഞും പാറകളും അടങ്ങിയ വലിയൊരു ഭാഗം ക്രമേണ അസ്ഥിരമാകുന്നതിന്റെ സൂചനയായിരുന്നു ഇത്. എന്നാൽ അന്ന് ഈ മാറ്റങ്ങൾ വലിയൊരു ദുരന്തത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഓഗസ്റ്റ് 26ന് ഏകദേശം 13.2 കോടി ഘനമീറ്റർ പാറകളും മഞ്ഞുപാളികളും ലാങ്ടാങ് ലിരുങ് പർവതത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുനിന്ന് തകർന്നുവീണു. ഇവ ലെൻഡെ ഖോല താഴ്‌വരയിലേക്ക് പതിച്ചതോടെ ശക്തമായ പ്രകമ്പനമുണ്ടായി. പിന്നാലെ വെള്ളവും ചെളിയും പാറക്കഷണങ്ങളും ചേർന്ന പ്രളയം മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ താഴ്‌വരകളിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുകയായിരുന്നു.

സാധാരണ ഹിമതടാക പ്രളയമല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തൽ

ഹിമതടാകം പൊട്ടിയുണ്ടായ പ്രളയമാണെന്നായിരുന്നു ദുരന്തത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യ സംശയം. എന്നാൽ പുതിയ പഠനം ഈ നിഗമനം തിരുത്തുകയാണ്. പർവതത്തിലെ വലിയ പാറക്കെട്ട് തകർന്നതോടെ അതിന് മുകളിലുണ്ടായിരുന്ന ഹിമാനിയുടെ ഒരു ഭാഗവും അടർന്നുവീണു. തുടർന്ന് മഞ്ഞ്, പാറകൾ, വെള്ളം, ചെളി എന്നിവ ഒരുമിച്ച് താഴേക്ക് ഒഴുകുകയായിരുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള തുടർച്ചയായ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ സാധാരണ പ്രളയങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് ഗവേഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഇന്റർനാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് മൗണ്ടൻ ഡെവലപ്‌മെന്റ് (ഐസിമോഡ്) തയ്യാറാക്കിയ പ്രാഥമിക പഠന റിപ്പോർട്ടിലാണ് ഈ വിവരങ്ങളുള്ളത്. നേപ്പാളിൽ നടന്ന ദേശീയ ദുരന്തസാധ്യതാ ലഘൂകരണ സമ്മേളനത്തിൽ ഐസിമോഡ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ പെമ ഗ്യാംഷോയാണ് റിപ്പോർട്ട് പുറത്തിറക്കിയത്. ഓഗസ്റ്റ് 26ലെ ഗ്യിറോങ്-റസുവ ദുരന്തത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമാണ് പുതിയ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് അടിസ്ഥാനം.

നിലവിലെ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പരിമിതി

മഴയുടെ അളവും നദികളിലെ ജലനിരപ്പും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് നിലവിലുള്ള പ്രളയ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ പർവതങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് തകർന്നുണ്ടാകുന്ന ദുരന്തങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി കണ്ടെത്താൻ ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പരിമിതികളുണ്ട്. ഉപഗ്രഹ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ പർവതച്ചരിവുകളിലെ ചെറിയ ചലനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുമെന്നതാണ് പുതിയ പഠനം നൽകുന്ന പ്രതീക്ഷ. അതേസമയം, ഇത്തരം സൂചനകൾ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ദുരന്തം കൃത്യമായി പ്രവചിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഗവേഷകർ അവകാശപ്പെടുന്നില്ല.

ഹിമാലയത്തിൽ തുടർച്ചയായി ദുരന്തങ്ങൾ

നേപ്പാളിലെ ബുധി ഗണ്ഡകി നദീതടത്തിലുണ്ടായ മറ്റൊരു പ്രളയത്തെക്കുറിച്ചും ഗവേഷകർ അന്വേഷണം നടത്തുകയാണ്. അവിടെയും മഞ്ഞും പാറകളും തകർന്നുവീണതായി ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഴ് ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ ഉണ്ടായ രണ്ട് ദുരന്തങ്ങൾ ഹിമാലയൻ മേഖലയിലെ വർധിച്ചുവരുന്ന അപകടസാധ്യതയാണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

2025 ജൂലൈയിലും ഗ്യിറോങ്-റസുവ മേഖലയിൽ ഹിമാനിയുടെ മുകളിലുണ്ടായിരുന്ന തടാകത്തിൽനിന്ന് വെള്ളം അതിവേഗം ഒഴുകിയെത്തി പ്രളയമുണ്ടായിരുന്നു. വെറും 13 മാസത്തിനിടെ ഈ അതിർത്തി മേഖലയിൽ രണ്ട് വലിയ ദുരന്തങ്ങളാണ് ഉണ്ടായത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ഹിമാനികളിലെ മാറ്റങ്ങൾ, പർവതങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അസ്ഥിരത എന്നിവ ദുരന്തസാധ്യതയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് കൂടുതൽ പഠിക്കണമെന്ന് ഗവേഷകർ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഭാവിയിൽ ഇത്തരം ദുരന്തങ്ങൾ നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാനും ജനങ്ങളെ സുരക്ഷിത സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റാനും കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കണമെന്നാണ് പഠനത്തിന്റെ പ്രധാന നിർദേശം.