ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 29 –

മരുന്നുകളുടെ വിലയിൽ നിർമ്മാതാവിൽ നിന്ന് ചില്ലറ വിൽപ്പനക്കാരനിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് രോഗിയിലേക്കുമെത്തുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന വലിയ ലാഭമാർജിനിൽ സുപ്രീംകോടതി വീണ്ടും കടുത്ത ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു. ചില്ലറ വിൽപ്പനക്കാരന്റെ മാർജിൻ 16 ശതമാനമായി പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന സംവിധാനം എന്തുകൊണ്ട് കൊണ്ടുവരുന്നില്ലെന്നാണ് ജസ്റ്റിസ് വിക്രം നാഥ്, ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് ചോദിച്ചത്. മരുന്നുവില നിയന്ത്രണം ആവശ്യപ്പെട്ട് കിഷൻ ചന്ദ് ജെയിനും ഡോക്ടർ സഞ്ജയ് കുൽശ്രേഷ്ഠയും നൽകിയ ഹർജികളിലാണ് 2026 സെപ്റ്റംബർ 29-ലെ വാദം. കോടതി ഇതുവരെ മരുന്നുകളുടെ ലാഭമാർജിൻ 16 ശതമാനമായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല; വിഷയത്തിൽ അന്തിമ വിധിയും വന്നിട്ടില്ല.

ചില്ലറ വിലയും പരമാവധി വിലയും തമ്മിലുള്ള അന്തരം വീണ്ടും കോടതിയിൽ

മരുന്നുകളുടെ യഥാർഥ വിതരണവിലയും പാക്കറ്റിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പരമാവധി ചില്ലറവിലയും തമ്മിലുള്ള വലിയ വ്യത്യാസമാണ് കേസിന്റെ പ്രധാന വിഷയം. 2026 സെപ്റ്റംബർ 22-ലെ വാദത്തിൽ 2,700 രൂപയ്ക്ക് ചില്ലറ വിൽപ്പനക്കാരന് ലഭിക്കുന്ന ഒരു അത്യാവശ്യ കാൻസർ മരുന്നിന് 27,000 രൂപ പരമാവധി ചില്ലറവില രേഖപ്പെടുത്തിയ ഉദാഹരണം കോടതിക്ക് മുന്നിലെത്തിയിരുന്നു. പത്തിരട്ടിയോളം വരുന്ന ഈ വ്യത്യാസത്തിൽ ബെഞ്ച് ശക്തമായ ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

വില നിയന്ത്രണത്തിന് പുറത്തുള്ള മരുന്നുകളാണ് പ്രധാന തർക്കവിഷയം

മരുന്നുവില നിയന്ത്രണ ഉത്തരവ് 2013 പ്രകാരം പട്ടികയിലുള്ള മരുന്നുകൾക്ക് ദേശീയ ഔഷധ വിലനിർണയ അതോറിറ്റി പരമാവധി വില നിശ്ചയിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ വിപണിയിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം മരുന്നുകൾ പട്ടികയ്ക്ക് പുറത്താണെന്നും അവയുടെ ആദ്യ വില നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ മതിയായ നിയന്ത്രണമില്ലെന്നുമാണ് ഹർജിക്കാരുടെ വാദം. പട്ടികയിലുള്ള മരുന്നുകളുടെ പരമാവധി വില കണക്കാക്കുമ്പോൾ ചില്ലറ വിൽപ്പനക്കാരന് 16 ശതമാനം മാർജിൻ ഉൾപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയും നിലവിലുണ്ടെന്ന് കോടതിക്ക് മുന്നിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്.

രോഗിയുടെ പണം മാത്രമല്ല പൊതുപണവും ബാധിക്കുമെന്ന് കോടതി

ഉയർന്ന പരമാവധി ചില്ലറവില രോഗികളെ മാത്രമല്ല സർക്കാർ ആരോഗ്യപദ്ധതികളെയും ബാധിക്കുന്നുവെന്നാണ് കോടതിയുടെ പ്രധാന ആശങ്ക. ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് പോലുള്ള പദ്ധതികളിലൂടെ ചികിത്സാച്ചെലവ് തിരിച്ചുനൽകുമ്പോൾ ഉയർന്ന മരുന്നുവിലയുടെ ഭാരം ഒടുവിൽ നികുതിദായകരുടെ പണത്തിലേക്കാണ് എത്തുന്നതെന്ന് ബെഞ്ച് മുൻവാദത്തിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. വീടും ആഭരണങ്ങളും വരെ വിറ്റ് ചികിത്സ തേടേണ്ടിവരുന്ന രോഗികളുടെ സാഹചര്യം അവഗണിക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

നിർമ്മാതാക്കളും വിൽപ്പനക്കാരും തമ്മിലുള്ള ലാഭവിഹിതവും പരിശോധനയിൽ

ഇന്ത്യൻ ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ അലയൻസിനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ കപിൽ സിബൽ ഹാജരായി. നിർമ്മാതാക്കൾ ഉയർന്ന വിലയ്ക്ക് മരുന്ന് വിൽക്കുന്നില്ലെന്നും വലിയ ലാഭം ചില്ലറ വിൽപ്പനതലത്തിലാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെന്നുമായിരുന്നു മുൻവാദത്തിലെ നിലപാട്. എന്നാൽ പരമാവധി ചില്ലറവില നിശ്ചയിക്കുന്നത് നിർമ്മാതാക്കളാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് മേത്ത ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ കെ.എം. നടരാജ് ഹാജരായി; നിലവിലെ സംവിധാനത്തിൽ മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ട മേഖലകൾ പരിശോധിക്കാമെന്നാണ് കേന്ദ്രം കോടതിയെ അറിയിച്ചത്.

16 ശതമാനം പരിധി ഇപ്പോൾ കോടതി ഉത്തരവല്ല

ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം, 16 ശതമാനം എന്നത് സുപ്രീംകോടതി ഇപ്പോൾ മരുന്നുകളുടെ ലാഭമാർജിനായി നിശ്ചയിച്ച പുതിയ പരിധിയല്ല എന്നതാണ്. നിലവിലെ വിലനിർണയ സംവിധാനത്തിൽ പട്ടികയിലുള്ള മരുന്നുകളുടെ വില കണക്കാക്കുമ്പോൾ 16 ശതമാനം ചില്ലറ മാർജിൻ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. അതേ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് അമിതമായ മാർജിനുകൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ വ്യക്തമായ പരിധി എന്തുകൊണ്ട് ഏർപ്പെടുത്തുന്നില്ലെന്ന ചോദ്യം ഉയർന്നിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ രോഗികൾ നൽകേണ്ട മരുന്നുവിലയിൽ ഉടൻ മാറ്റം വന്നതായി ഇപ്പോൾ പറയാനാകില്ല.

അന്തിമ തീരുമാനം വന്നാൽ രാജ്യവ്യാപക വിലനിയന്ത്രണത്തിന് പ്രാധാന്യമാകും

മരുന്നുകളുടെ പരമാവധി വില, ചില്ലറ വിൽപ്പനക്കാരന് നൽകുന്ന വില, വ്യാപാരമാർജിൻ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണം വേണമോ എന്നതാണ് കേസിൽ സുപ്രീംകോടതി പരിശോധിക്കുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം. അന്തിമ ഉത്തരവിൽ വിലനിയന്ത്രണ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് നിർദേശം വന്നാൽ അതിന്റെ സ്വാധീനം രാജ്യവ്യാപകമായിരിക്കും. എന്നാൽ നിലവിൽ കോടതി അന്തിമ മാനദണ്ഡമോ പുതിയ വിലപരിധിയോ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല; അതിനാൽ ഇപ്പോഴത്തെ നടപടി മരുന്നുവില നിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തുടരുന്ന ന്യായപരിശോധനയായാണ് കാണേണ്ടത്.