മുംബൈ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 10-

ഭാര്യ ഭർത്താവിനോടും കുടുംബത്തോടും പാലിക്കേണ്ട ‘പവിത്രമായ കടമകൾ’ നിർവഹിച്ചില്ലെന്ന തരത്തിലുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത മകന്റെ കസ്റ്റഡി അച്ഛന് നൽകിയ പൂനെ കുടുംബകോടതി ഉത്തരവ് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസ് ഭാരതി ഡാംഗ്രെ, ജസ്റ്റിസ് ആശിഷ് ചവാൻ എന്നിവരുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് 2026 സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിന് ഉത്തരവിട്ടത്. അമ്മ നൽകിയ അപ്പീലിലാണ് നടപടി. അമ്മയ്ക്കായി അഭിഭാഷകരായ അക്ഷയ് പേട്കർ, അഭിഷേക് സാലിയൻ എന്നിവർ ഹാജരായി. അച്ഛനുവേണ്ടി അഭിജീത് സർവാതെ ഹാജരായി. കുട്ടിയുടെ കസ്റ്റഡി അമ്മയ്ക്ക് തുടരാമെന്നും അച്ഛന് കുട്ടിയെ കാണാനുള്ള അവസരം നൽകണമെന്നും ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ഭാര്യയെന്ന പേരിൽ പ്രത്യേക കടമകൾ ചുമത്തുന്നത് പഴഞ്ചൻ സമീപനമെന്ന് കോടതി

ഭാര്യ ഭർത്താവിനോടുള്ള ‘പവിത്രമായ കടമകൾ’ നിർവഹിക്കണമെന്നും കുടുംബത്തിലെ ‘മരുമകൾ’ എന്ന നിലയിൽ പ്രത്യേക രീതിയിൽ പെരുമാറണമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത് അടിസ്ഥാനരഹിതവും പിന്തിരിപ്പൻ സമീപനവുമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വിവാഹബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഴഞ്ചൻ ധാരണകളും മുൻവിധികളും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതാണ് ഇത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങളെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

അമ്മ നിയമപോരാട്ടം നടത്തിയതുകൊണ്ട് കുട്ടിയുടെ കസ്റ്റഡിക്ക് അയോഗ്യയാകില്ല

അച്ഛനെതിരെ അമ്മ നിരവധി നിയമനടപടികൾ നടത്തിയെന്ന കാര്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് കുട്ടിയുടെ ഭാവി അമ്മയ്ക്കൊപ്പം സുരക്ഷിതമല്ലെന്ന് കുടുംബകോടതി വിലയിരുത്തിയത്. എന്നാൽ ഒരു രക്ഷിതാവ് മറ്റൊരാൾക്കെതിരെ നിയമനടപടി സ്വീകരിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം കുട്ടിയുടെ കസ്റ്റഡിക്ക് അയോഗ്യനാകുമെന്ന നിഗമനം ഊഹാപോഹമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കുട്ടിയുടെ ക്ഷേമമാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്; ഭാര്യയുടെ പെരുമാറ്റമല്ല

കുട്ടിയുടെ ഇടക്കാല കസ്റ്റഡി തീരുമാനിക്കുമ്പോൾ അമ്മയോ അച്ഛനോ ആരാണ് കുട്ടിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ കൂടുതൽ അനുയോജ്യരെന്നും കസ്റ്റഡി മാറ്റേണ്ട അടിയന്തര സാഹചര്യമുണ്ടോയെന്നും കുട്ടിയുടെ ക്ഷേമത്തിന് ഏത് തീരുമാനമാണ് ഉചിതമെന്നും കുടുംബകോടതി സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്ന് ഹൈക്കോടതി പറഞ്ഞു. പകരം ജഡ്ജിയുടെ വ്യക്തിപരമായ ധാരണകളും വിവാഹബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻവിധികളും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് തീരുമാനം എടുത്തതെന്ന് ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി.

കുടുംബകോടതിയുടെ പരാമർശങ്ങൾ അനാവശ്യവും തെളിവില്ലാത്തതുമെന്ന് ഹൈക്കോടതി

കുടുംബത്തിലെ ‘മരുമകൾ’ എന്ന നിലയിൽ അമ്മ എങ്ങനെ പെരുമാറണമെന്ന തരത്തിലുള്ള പരാമർശങ്ങളെയും കോടതി വിമർശിച്ചു. കേസിലെ വസ്തുതകളുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത ഇത്തരം പരാമർശങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ ജഡ്ജിമാർ കൂടുതൽ ജാഗ്രത പുലർത്തണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചു. തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം കോടതിയുടെ നിഗമനം; വ്യക്തിപരമായ സാമൂഹിക ധാരണകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാകരുതെന്നും ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കി.

കുടുംബകോടതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി; കുട്ടി അമ്മയ്ക്കൊപ്പം തുടരും

2026 മേയ് 16ന് കുടുംബകോടതി ജഡ്ജി ഗണേഷ് ഘുലെ കുട്ടിയുടെ കസ്റ്റഡി അച്ഛന് നൽകിയ ഉത്തരവാണ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയത്. ഇതോടെ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത കുട്ടിയുടെ കസ്റ്റഡി അമ്മയ്ക്ക് നിലനിർത്താം. അതേസമയം അച്ഛന് കുട്ടിയെ കാണാനുള്ള അവസരം അമ്മ അനുവദിക്കണമെന്നും ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കുട്ടികളുടെ കസ്റ്റഡിയിൽ ലിംഗപരമായ മുൻവിധികൾക്ക് സ്ഥാനമില്ലെന്ന് വ്യക്തത

ഈ ഉത്തരവിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത് കുട്ടിയുടെ കസ്റ്റഡി തീരുമാനിക്കുമ്പോൾ രക്ഷിതാവിന്റെ ലിംഗത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പഴഞ്ചൻ കുടുംബസങ്കൽപ്പങ്ങളല്ല, കുട്ടിയുടെ ക്ഷേമമാണ് പ്രധാന പരിഗണന എന്നതാണ്. ഭാര്യയെന്നോ മരുമകളെന്നോ ഉള്ള സാമൂഹിക പ്രതീക്ഷകൾ കസ്റ്റഡി തീരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാക്കരുതെന്ന ഹൈക്കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കുടുംബകോടതികൾക്ക് പ്രസക്തമായ മാർഗനിർദേശമാകുന്നു.