പ്രയാഗ്രാജ്, 2026 സെപ്റ്റംബർ 07-
നോയിഡയിലെ തൊഴിലാളി പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഡൽഹി സർവകലാശാല വിദ്യാർഥിനിയും പ്രവർത്തകയുമായ ആകൃതി ചൗധരിയെ ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമപ്രകാരം തടങ്കലിലാക്കിയ നടപടി അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസ് അതുൽ ശ്രീധരൻ, ജസ്റ്റിസ് അചൽ സച്ദേവ് എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ആകൃതി ചൗധരി കേന്ദ്രസർക്കാരിനും മറ്റ് നാല് പേർക്കുമെതിരെ നൽകിയ ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജി അനുവദിച്ചത്. 2026 മേയ് 13-നാണ് ആകൃതിക്കെതിരെ ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമം ചുമത്തിയത്. തടങ്കൽ ഉത്തരവ് മതിയായ തെളിവുകളില്ലാതെയും കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കാതെയുമാണ് പുറപ്പെടുവിച്ചതെന്നും തുടർന്നുള്ള തടങ്കൽ ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന മൗലികാവകാശത്തിന്റെ ലംഘനമാണെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.
അഞ്ചുലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെയും ഉത്തരവാദികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും ശമ്പളത്തിൽ നിന്ന് ഈടാക്കണം
ആകൃതി ചൗധരിക്ക് അഞ്ചുലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനും അത് ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമപ്രകാരമുള്ള തടങ്കൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ച ഗൗതം ബുദ്ധ നഗർ ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് മേധ രൂപത്തിന്റെയും ഉത്തരവാദികളായ മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും ശമ്പളത്തിൽ നിന്ന് ഈടാക്കാനും ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. തടങ്കലിന് വഴിയൊരുക്കിയ പ്രാഥമിക റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയ സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ വരെയുള്ള ഉത്തരവാദികളിൽ നിന്ന് തുക ഈടാക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം. ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റിനോടും ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരോടുമുള്ള കോടതിയുടെ അതൃപ്തി അവരുടെ സർവീസ് രേഖകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നും ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടു.
തെളിവില്ലാത്ത പൊലീസ് ആരോപണങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കേണ്ടത് ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം
പൊലീസ് റിപ്പോർട്ടിൽ വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകളുടെ പിന്തുണയില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങൾ മാത്രമാണെങ്കിൽ ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമം പോലുള്ള കർശന വ്യവസ്ഥകൾ പ്രയോഗിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് രേഖകൾ വിശദമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആകൃതി ചൗധരിക്ക് മുൻ ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലമില്ലെന്നും അവർ അക്രമത്തിന് പ്രേരിപ്പിച്ചതായി രേഖകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നില്ലെന്നും ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി. മറ്റുള്ളവർ പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം വിനിയോഗിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നതിനായി ആകൃതിയെ മാതൃകയാക്കി ശിക്ഷിക്കാനാണ് ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് ശ്രമിച്ചതെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ.
ഏപ്രിൽ 11-ലെ കസ്റ്റഡിയും ഏപ്രിൽ 12-ലെ പൊലീസ് രേഖയും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേട് നിർണായകമായി
2026 ഏപ്രിൽ 11-ന് വൈകിട്ട് അഞ്ചരയോടെ നോയിഡയിലെ ബൊട്ടാണിക്കൽ ഗാർഡൻ മെട്രോ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് തന്നെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തെന്നാണ് ആകൃതിയുടെ വാദം. എന്നാൽ ഏപ്രിൽ 12-നാണ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തതെന്നായിരുന്നു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നിലപാട്. നല്ല പെരുമാറ്റത്തിനുള്ള ബോണ്ടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭാരതീയ നാഗരിക സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 130-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള നോട്ടീസാണ് പൊലീസ് ആശ്രയിച്ചത്. എന്നാൽ അതിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ജനറൽ ഡയറി എൻട്രി ഏപ്രിൽ 12-ന് രാവിലെ 10.20-നാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. അറസ്റ്റ് ചെയ്തശേഷമാണ് നോട്ടീസ് തയ്യാറാക്കിയതെന്ന നിഗമനത്തിലേക്കാണ് ഇത് കോടതിയെ എത്തിച്ചത്.
സന്ദേശങ്ങളിലും ദൃശ്യങ്ങളിലും അക്രമത്തിന് പ്രേരിപ്പിച്ചതിന് തെളിവില്ലെന്ന് കോടതി
ഗൗതം ബുദ്ധ നഗറിലെ തൊഴിലാളി സമരത്തിനിടെ അക്രമം സൃഷ്ടിക്കാൻ ആകൃതിയും കൂട്ടാളികളും ഗൂഢാലോചന നടത്തിയെന്നായിരുന്നു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആരോപണം. എന്നാൽ സംസ്ഥാനം ആശ്രയിച്ച വാട്സ്ആപ്പ് സന്ദേശങ്ങളും ദൃശ്യങ്ങളും പരിശോധിച്ച കോടതി, കലാപത്തിനോ തീവെപ്പിനോ പൊതുസ്വത്തും സ്വകാര്യസ്വത്തും നശിപ്പിക്കുന്നതിനോ ആകൃതി പ്രേരിപ്പിച്ചതായി കാണിക്കുന്ന ഒരു സന്ദേശമോ ദൃശ്യഭാഗമോ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ സംസ്ഥാനത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. ഉയർന്ന വേതനവും മാനുഷികമായ തൊഴിൽ സമയവും ആവശ്യപ്പെട്ട് ആളുകൾ ഒത്തുകൂടുന്നതാണ് ദൃശ്യങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതെന്നും ജനക്കൂട്ടം ആയുധധാരികളായിരുന്നുവെന്നോ അക്രമം നടത്തിയെന്നോ അവ കാണിക്കുന്നില്ലെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.
ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമം സാധാരണ ക്രിമിനൽ നിയമത്തിന് പകരമായി ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല
ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമപ്രകാരമുള്ള പ്രതിരോധ തടങ്കൽ അസാധാരണമായ നടപടിയാണെന്നും സാധാരണ ക്രിമിനൽ നിയമത്തിന് പകരമായി അത് ഉപയോഗിക്കാനാവില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആകൃതിയുടെ തടങ്കലിന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ കാരണങ്ങൾ ആവർത്തനസ്വഭാവമുള്ളതും ഊഹാപോഹങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും മാത്രമായിരുന്നുവെന്നും അവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന തെളിവുകളില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി. വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്ന അസാധാരണ അധികാരം അനുമാനങ്ങളുടെയും മുൻവിധികളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രയോഗിക്കാനാവില്ലെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
സമാധാനപരമായി ഒത്തുകൂടി അവകാശങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നതും അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭാഗം
ജനങ്ങൾക്ക് പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ സമാധാനപരമായി ഒത്തുകൂടാനും തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി പ്രതിഷേധിക്കാനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഭരണഘടനാപരമായ അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ക്രമസമാധാന പ്രശ്നമുണ്ടാകാമെന്ന ഭരണകൂടത്തിന്റെ അനുമാനം മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇത്തരം ഒത്തുചേരലുകൾ തടയുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. ഭരണകൂടത്തിന്റെ വ്യക്തിപരമായ വിലയിരുത്തൽ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി ഈ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശത്തെ ഇല്ലാതാക്കാനാവില്ലെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമത്തിലെ തടങ്കൽ റദ്ദായെങ്കിലും മറ്റ് ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ ആകൃതി കസ്റ്റഡിയിൽ തുടരും
ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമപ്രകാരമുള്ള ആകൃതി ചൗധരിയുടെ തടങ്കലാണ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയത്. എന്നാൽ തൊഴിലാളി പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ ജാമ്യാപേക്ഷകൾ നിരസിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ അവർ ഇപ്പോഴും ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയിൽ തുടരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ഈ വിധിയുടെ ഫലമായി ആകൃതി ഉടൻ ജയിൽമോചിതയാകുന്ന സാഹചര്യമില്ല.
പ്രതിരോധ തടങ്കലിന് തെളിവും സൂക്ഷ്മ പരിശോധനയും നിർബന്ധമെന്ന നിലപാട് സംസ്ഥാനതലത്തിൽ ശക്തമാകും
ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമം പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ പൊലീസ് ആരോപണങ്ങൾ മാത്രം അംഗീകരിക്കാതെ തടങ്കൽ അധികാരി അതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വസ്തുതകളും രേഖകളും സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കണമെന്നതാണ് വിധിയുടെ നിയമപരമായ കാതൽ. മതിയായ കാരണമോ നിയമപരമായ നടപടിക്രമമോ ഇല്ലാതെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം ലംഘിക്കപ്പെട്ടാൽ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നതുപോലുള്ള കർശന ഉത്തരവുകൾ കോടതിക്ക് പുറപ്പെടുവിക്കാമെന്നും വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഉത്തരവാദിത്തം വ്യക്തിപരമായി നിശ്ചയിച്ച് ശമ്പളത്തിൽ നിന്ന് നഷ്ടപരിഹാരം ഈടാക്കാനുള്ള നിർദേശം ഉത്തർപ്രദേശിലെ സമാന പ്രതിരോധ തടങ്കൽ നടപടികളിൽ അധികാരികൾ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മ പരിശോധന നടത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു.
