5 സെപ്റ്റംബർ 2026

ഒരു സിനിമ റിലീസ് ചെയ്യുന്നു. പ്രേക്ഷകർ കാണുന്നതിന് മുമ്പേ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വിധി വരുന്നു. “മോശം സിനിമ”, “നടന് അഭിനയിക്കാനറിയില്ല”, “നായികയ്ക്ക് ഈ വേഷം ചേരില്ല” എന്നിങ്ങനെ നൂറുകണക്കിന് പോസ്റ്റുകൾ ഒരേസമയം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. സ്വാഭാവികമായ പ്രേക്ഷക പ്രതികരണമെന്നു തോന്നുമെങ്കിലും, ബോളിവുഡിൽ പണം നൽകി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ട്രോളിങ്, വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകൾ, ട്രോൾ ഫാമുകൾ, ബോട്ടുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് എതിരാളികളുടെ ഇമേജ് തകർക്കുന്ന സംവിധാനമായി വളർന്നു.

ആദ്യം ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കും, പിന്നെ അതിനെ ജനാഭിപ്രായമാക്കും

പുതിയ സിനിമയുടെ റിലീസിന് മുമ്പ് ഒരു കഥ തയ്യാറാക്കുകയാണ് ആദ്യപടി. താരം മോശം നടനാണ്, സിനിമ തെറ്റായ കാസ്റ്റിങ്ങാണ്, താരത്തിന്റെ വ്യക്തിജീവിതത്തിൽ പ്രശ്നമുണ്ട് എന്നിങ്ങനെ ഒരു “നറേറ്റീവ്” തയ്യാറാക്കും. ഓൺലൈൻ റെപ്പ്യൂട്ടേഷൻ മാനേജ്മെന്റ് ഏജൻസികൾ ഈ സന്ദേശം ട്രോൾ ഫാമുകൾക്ക് നൽകും. നൂറുകണക്കിന് വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകൾ അതേ ആശയം പല രൂപത്തിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്യും. കുറച്ച് യഥാർഥ മനുഷ്യ ട്രോളർമാർ തുടക്കം കുറിക്കും, പിന്നീട് ബോട്ടുകളും വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകളും അത് വൻതോതിൽ ആവർത്തിക്കും.

ഒരു അക്കൗണ്ടിനെ കൂട്ടത്തോടെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതിന് ആയിരങ്ങൾ ചെലവാകാം. ആയിരം ഏകോപിത പോസ്റ്റുകളുള്ള ആക്രമണത്തിന് ഏകദേശം ഒരു ലക്ഷം രൂപ. ദീർഘകാലവും വലിയതുമായ അപകീർത്തി പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് 50 ലക്ഷം രൂപയ്ക്കും മുകളിൽ ചെലവാകാമെന്നാണ് മുൻ പെയ്ഡ് ട്രോളറുടെ വെളിപ്പെടുത്തൽ. മനുഷ്യ ട്രോൾ ഫാമുകൾക്ക് ബോട്ടുകളേക്കാൾ ചെലവ് കൂടുതലാണ്.

ഒരു വ്യാജ കഥ, പല താരങ്ങളുടെ യഥാർഥ ജീവിതം

കാർത്തിക് ആര്യൻ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺകുട്ടിയുമായി ബന്ധത്തിലാണെന്ന വ്യാജ പ്രചാരണം ഇതിന് ഉദാഹരണമായി റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. പെൺകുട്ടി തന്നെ താരത്തെ അറിയില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടും പ്രചാരണം പടർന്നു. ആലിയ ഭട്ട്, ദീപിക പദുക്കോൺ, കൃതി സനോൺ, കത്രീന കൈഫ്, രൺബീർ കപൂർ, വരുൺ ധവാൻ തുടങ്ങിയവർക്കെതിരായ സംഘടിത ട്രോളിങ്ങിനെക്കുറിച്ചും സിനിമാ മേഖലയിലെ വ്യക്തികളുടെ ആരോപണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. ഇവയിൽ പലതും ആരോപണങ്ങളാണ്, തെളിയിക്കപ്പെട്ട വസ്തുതകളല്ല, അതിനാൽ ബന്ധപ്പെട്ട താരങ്ങളുടെ ഏജൻസികളാണ് പിന്നിലെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് പറയാനാവില്ല.

ഹോളിവുഡിലും കളി മാറുന്നു

ഹോളിവുഡിലും “ആസ്റ്റ്രോടർഫിങ്” എന്നറിയപ്പെടുന്ന വ്യാജ ജനപിന്തുണ സൃഷ്ടിക്കുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ച് വലിയ ചർച്ചയുണ്ട്. നടി ബ്ലേക്ക് ലൈവ്ലിയും നടൻ ജസ്റ്റിൻ ബാൽഡോണിയും തമ്മിലുള്ള നിയമവിവാദത്തിൽ, എതിരാളിയുടെ പ്രതിച്ഛായ തകർക്കാൻ പിആർ സംവിധാനങ്ങൾ സംഘടിത ഓൺലൈൻ പ്രചാരണം നടത്തിയെന്ന ആരോപണം ഉയർന്നിരുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട പക്ഷങ്ങൾ ആരോപണങ്ങൾ നിഷേധിച്ചതിനാൽ ഇത് തെളിയിച്ച വസ്തുതയായി കാണാനാകില്ല. പക്ഷേ ഹോളിവുഡിലും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ “ജനാഭിപ്രായം” എത്രത്തോളം കൃത്രിമമായി നിർമ്മിക്കാനാകുമെന്ന ചോദ്യത്തിന് ഇത് വലിയ ഉദാഹരണമായി മാറി.

ഇത് സിനിമയെ മാത്രം കൊല്ലുന്നില്ല

ഇവിടെ അപകടം ഒരു സിനിമ പരാജയപ്പെടുന്നതിൽ തീരുന്നില്ല. ഒരു നടനെതിരെ തുടർച്ചയായി നെഗറ്റീവ് ഉള്ളടക്കം വരുമ്പോൾ പ്രേക്ഷകർക്ക് യഥാർഥ അഭിപ്രായവും പണം നൽകി സൃഷ്ടിച്ച അഭിപ്രായവും വേർതിരിക്കാൻ കഴിയാതെ വരുന്നു. നിർമാതാക്കൾ, അഭിനേതാക്കൾ, സംവിധായകർ, വിമർശകർ എന്നിവർക്കിടയിലെ വിശ്വാസവും തകരുന്നു.

ഇപ്പോൾ സിനിമാ മേഖലയിലെ യഥാർഥ ആരാധകകോപവും “വാടകയ്ക്ക് എടുത്ത കോപവും” തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി മങ്ങുകയാണ്.

അമേരിക്കൻ ഫെഡറൽ ട്രേഡ് കമ്മീഷനും വ്യാജ സാമൂഹികമാധ്യമ സ്വാധീനം ഒരു യഥാർഥ പ്രശ്നമായി കണക്കാക്കുന്നു. 2024ലെ ചട്ടപ്രകാരം ബോട്ടുകളോ വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകളോ ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കുന്ന വ്യാജ ഫോളോവേഴ്സും കാഴ്ചകളും വാങ്ങുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് വാണിജ്യപരമായ വഞ്ചനയുടെ പരിധിയിൽ നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അവസാനം തോൽക്കുന്നത് പ്രേക്ഷകനാണ്

സിനിമയുടെ വിജയം ഇനി കഥയോ അഭിനയംമോ സംവിധാനമോ മാത്രം നിർണയിക്കുന്ന സാഹചര്യമല്ലാതാകുമ്പോൾ പ്രശ്നം ഗുരുതരമാണ്. ഒരു ചിത്രം മോശമാണെന്ന് പ്രേക്ഷകർ സ്വാഭാവികമായി പറയുന്നതും, അത് മോശമാണെന്ന് ആയിരം വ്യാജ ശബ്ദങ്ങൾ ചേർന്ന് പ്രേക്ഷകനെ വിശ്വസിപ്പിക്കുന്നതും രണ്ടാണ്.

അങ്ങനെ തുടർന്നാൽ ഏറ്റവും വലിയ നഷ്ടം ഒരു താരത്തിനോ ഒരു സിനിമയ്ക്കോ മാത്രമാകില്ല. യഥാർഥ കലാമൂല്യവും ജനപ്രീതിയും പിന്നിലേക്ക് മാറി, പണം ചെലവഴിച്ച് സൃഷ്ടിച്ച ശബ്ദത്തിന്റെ വലുപ്പം തന്നെ മേന്മയുടെ തെളിവായി മാറുന്ന ഒരു കപട അന്തരീക്ഷം സിനിമയിൽ രൂപപ്പെടും. അപ്പോൾ പ്രേക്ഷകൻ സിനിമ കാണുകയല്ല, ആദ്യം പ്രചരിപ്പിച്ച വിധി കാണുകയാണ് ചെയ്യുക. സിനിമയുടെ യഥാർഥ ലോകത്തെക്കാൾ ശക്തമാകുന്നത് അതിന്റെ കൃത്രിമ ഓൺലൈൻ പ്രതിച്ഛായയായിരിക്കും.

ട്രോൾ ഫാം എന്നത് എന്താണ്?

പേരും ചിത്രവും വ്യക്തിത്വവും വ്യക്തമല്ലാത്ത, പലപ്പോഴും ഒരേ പ്രചാരണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടുകളുടെ കൂട്ടമാണ് ട്രോൾ ഫാം. ലക്ഷ്യം അഭിപ്രായം പറയുക മാത്രമല്ല, അഭിപ്രായം ഉണ്ടെന്ന പ്രതീതി സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്. മെറ്റയുടെ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണത്തിൽ ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളെ “coordinated inauthentic behavior” എന്ന് വിളിക്കുന്നു. വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരേ ഉള്ളടക്കം ആവർത്തിച്ച് പങ്കിടുക, പരസ്പരം കമന്റ് ചെയ്യുക, ലൈക്കുകളും പ്രതികരണങ്ങളും കൂട്ടുക, വ്യാജ ജനകീയ കൂട്ടായ്മകൾ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നിവയാണ് സാധാരണ രീതികൾ.

ബോട്ടുകൾ വരുമ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ എണ്ണം ആവശ്യമില്ല

ബോട്ട് എന്നത് മനുഷ്യൻ നേരിട്ട് ഓരോ പോസ്റ്റും ഇടാതെ, മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ സ്വയമേവ നടത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയറാണ്. വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകളുടെ ശൃംഖലയുമായി ചേർത്താൽ ഒരേ സന്ദേശം വളരെ വേഗത്തിൽ പല ഇടങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാം. എന്നാൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കാര്യം: സംഘടിത ഓൺലൈൻ പ്രചാരണങ്ങൾ മുഴുവൻ ബോട്ടുകൾ മാത്രമല്ല നടത്തുന്നത്. മെറ്റയുടെ പഠനങ്ങളിൽ യഥാർഥ മനുഷ്യർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകളുടെ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനവും വ്യാപകമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

SOURCES

Meta, Coordinated Inauthentic Behavior: Fake-account networks and coordinated amplification.
U.S. Federal Trade Commission: Final rule prohibiting buying or selling fake social-media influence indicators.
U.S. Federal Trade Commission: Official guidance on fake followers, views and bot-generated influence.
Meta Threat Report: Official explanation of coordinated networks and false identities.
Indian Express: Investigation into Bollywood’s paid-trolling ecosystem and reported campaign rates.