കൊച്ചി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 03 –
മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണ നിയമപ്രകാരം പരിചരണം ആവശ്യമുള്ള വ്യക്തികളെ പൊലീസ് സമീപിക്കുമ്പോഴും അവരുമായി ഇടപെടുമ്പോഴും പാലിക്കേണ്ട ഏകീകൃത നടപടിക്രമം സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഔദ്യോഗിക ഗസറ്റിൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്യണമെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ രാമചന്ദ്രൻ, ജസ്റ്റിസ് ബസന്ത് ബാലാജി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഇടക്കാല അപേക്ഷ തീർപ്പാക്കി നിർദേശം നൽകിയത്. ഹൈക്കോടതി ലീഗൽ എയ്ഡ് കമ്മിറ്റിയാണ് ഹർജിക്കാരൻ. കേരള സംസ്ഥാനമാണ് എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി കെ.ആർ. രഞ്ജിത്തും എതിർകക്ഷിക്കുവേണ്ടി സീനിയർ അഭിഭാഷകൻ എസ്. ഗോപകുമാരൻ നായർ, ഒ.എം. ഷാലിന, അതിര എ. മേനോൻ, കെ.ആർ. റെൻജിത്ത്, പാർവതി മേനോൻ, കോടതി ഗാർഡിയൻ അനിത ചന്ദ്രൻ, സദ്ചിത് പി. കുറുപ്പ്, എ.എസ്.പി. കുറുപ്പ് എന്നിവരും ഹാജരായി. അമിക്കസ് ക്യൂറിയായി സത്യശ്രീ പ്രിയ ഇ., വി. രാംകുമാർ നമ്പ്യാർ എന്നിവരും പ്രവർത്തിച്ചു.
മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നമുള്ളവരോടുള്ള പൊലീസ് ഇടപെടലിൽ പോരായ്മകൾ; വ്യക്തമായ മാർഗനിർദേശത്തിന്റെ അഭാവമാകാമെന്ന് കോടതി
മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നമുള്ള വ്യക്തികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാഹചര്യങ്ങളിൽ പൊലീസിന്റെ പ്രതികരണത്തിൽ പോരായ്മകളുണ്ടായ നിരവധി സംഭവങ്ങൾ കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത് പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ മനഃപൂർവമായ വീഴ്ചയായി മാത്രം കാണാനാകില്ലെന്നും ആവശ്യമായ അവബോധത്തിന്റെയും വ്യക്തമായ മാർഗനിർദേശത്തിന്റെയും അഭാവം കാരണമാകാമെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണ നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ നടപ്പാക്കുന്നതിലെ പ്രധാന പങ്കാളികളിൽ പൊലീസും ഉൾപ്പെടുന്നുവെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
പൊലീസിനും ബന്ധപ്പെട്ട ഏജൻസികൾക്കും ഒരേ നടപടിക്രമം വേണമെന്ന നിർദേശം; വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുടെ ചർച്ചയ്ക്കുശേഷം രൂപരേഖ അന്തിമമാക്കി
പൊലീസും മറ്റ് ബന്ധപ്പെട്ട ഏജൻസികളും മാനസികാരോഗ്യ പരിചരണം ആവശ്യമുള്ളവരോട് ഇടപെടുമ്പോൾ ഒരേ നടപടിക്രമം പാലിക്കുന്നതിനായി ഏകീകൃത പ്രവർത്തനരീതി തയ്യാറാക്കി സർക്കാർ വിജ്ഞാപനം ചെയ്യണമെന്ന് അമിക്കസ് ക്യൂറി നിർദേശിച്ചിരുന്നു. 2026 ജൂലൈ ഒമ്പതിന് സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവിയുടെ റിപ്പോർട്ട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള രേഖകൾ പരിശോധിച്ച ഹൈക്കോടതി എല്ലാ ബന്ധപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളുടെയും യോഗം വിളിക്കാൻ നിർദേശിച്ചു. തുടർന്ന് പൊലീസ് അധികൃതരുമായുള്ള ചർച്ചകൾക്കുശേഷം നടപടിക്രമം അന്തിമമാക്കി കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ചു.
അന്തിമ നടപടിക്രമത്തിന് ബന്ധപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളുടെ അംഗീകാരം; നിയമത്തിലെ നൂറാം വകുപ്പ് പ്രകാരം വിജ്ഞാപനം വേണമെന്ന് ആവശ്യം
അന്തിമമാക്കിയ നടപടിക്രമം നിയമപരമായ ആവശ്യകതകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണെന്നും വിശദമായ ചർച്ചകൾക്കും കൂടിയാലോചനകൾക്കും ശേഷമാണ് ബന്ധപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങൾ അത് അംഗീകരിച്ചതെന്നും അമിക്കസ് ക്യൂറിമാരായ രാംകുമാർ നമ്പ്യാർ, സത്യശ്രീ പ്രിയ എന്നിവരും പാർവതി മേനോൻ, അതിര മേനോൻ എന്നിവരും കോടതിയെ അറിയിച്ചു. മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണ നിയമത്തിലെ പതിമൂന്നാം അധ്യായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സർക്കാർ ഇത് വിജ്ഞാപനം ചെയ്യണമെന്നും അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ ആവശ്യം കോടതി അംഗീകരിച്ചു.
നടപടിക്രമം ഔദ്യോഗിക ഗസറ്റിൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്യണം; എല്ലാ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലേക്കും എത്തിക്കാനും നിർദേശം
കേരള സംസ്ഥാന നിയമ സേവന അതോറിറ്റി സമർപ്പിച്ച മെമ്മോയോടൊപ്പം കോടതിയിൽ നൽകിയ നടപടിക്രമം ബാധകമായ ചട്ടങ്ങളും മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണ നിയമത്തിലെ നൂറാം വകുപ്പും അനുസരിച്ച് ഔദ്യോഗിക ഗസറ്റിൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്യാനാണ് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ഹൈക്കോടതി നിർദേശം നൽകിയത്. വിജ്ഞാപനം വന്നശേഷം അത് എല്ലാ സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർമാർക്കും പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾക്കും ലഭിക്കുന്നുവെന്ന് സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവി ഉറപ്പാക്കണം. ഇതിലൂടെ നിയമപ്രകാരം പരിചരണം ആവശ്യമുള്ളവരുമായി ഇടപെടുമ്പോൾ നിശ്ചിത മാർഗനിർദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാൻ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ സജ്ജരാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
പുതിയ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പരിശീലനത്തിലും നടപടിക്രമം നിർബന്ധമാക്കണം; അക്കാദമി പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ ഉത്തരവ്
ഗസറ്റ് വിജ്ഞാപനം വന്ന ഉടൻ നടപടിക്രമം കേരള പൊലീസ് അക്കാദമിയിലെ പരിശീലന പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന് സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവിക്ക് ഹൈക്കോടതി നിർദേശം നൽകി. പൊലീസ് അക്കാദമി ഡയറക്ടർ ഇത് ഉറപ്പാക്കണം. പുതുതായി പരിശീലനം നേടുന്ന കേഡറ്റുകൾക്കും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും മാനസികാരോഗ്യ പരിചരണം ആവശ്യമുള്ള വ്യക്തികളോട് എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കണമെന്നും എങ്ങനെ ഇടപെടണമെന്നും പരിശീലനഘട്ടത്തിൽ തന്നെ വ്യക്തമായ മാർഗനിർദേശം ലഭിക്കണമെന്നാണ് ഉത്തരവിന്റെ പ്രായോഗിക ഫലം.
ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെ സഹകരണം നിർണായകം; ഉത്തരവ് ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥരിലേക്കും എത്തിക്കണം
നടപടിക്രമം ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കുന്നതിൽ ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെ പ്രതികരണത്തിനും സഹകരണത്തിനും പ്രധാന പങ്കുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ കോടതി ഉത്തരവ് ആരോഗ്യവകുപ്പിലെ ഉത്തരവാദിത്തപ്പെട്ട എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും കൈമാറാൻ ആരോഗ്യവകുപ്പ് സെക്രട്ടറിക്കും നിർദേശം നൽകി. നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ നടപടിക്രമം അന്തിമമാക്കിയ സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവിയുടെയും മറ്റ് ബന്ധപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനത്തെ ബെഞ്ച് അഭിനന്ദിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇടക്കാല അപേക്ഷ തീർപ്പാക്കി; ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കിയോയെന്ന് പരിശോധിക്കാൻ ഒരു മാസത്തിന് ശേഷം വീണ്ടും പരിഗണിക്കും
ഏകീകൃത നടപടിക്രമം ഗസറ്റിൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്യുക, പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ എത്തിക്കുക, പൊലീസ് അക്കാദമി പരിശീലനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുക, ആരോഗ്യവകുപ്പിലെ ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരെ അറിയിക്കുക എന്നീ നിർദേശങ്ങളോടെ ഇടക്കാല അപേക്ഷ ഹൈക്കോടതി അവസാനിപ്പിച്ചു. നിർദേശങ്ങൾ പാലിച്ചോയെന്ന് പരിശോധിക്കുന്നതിനായി കേസ് ഒരു മാസത്തിന് ശേഷം വീണ്ടും പരിഗണിക്കാനും കോടതി തീരുമാനിച്ചു.
പൊലീസിന്റെ പ്രതികരണം ഇനി ഏകീകൃത മാർഗനിർദേശത്തിലേക്ക്; മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണ നിയമം നടപ്പാക്കുന്നതിൽ സംസ്ഥാനതല മാറ്റം
ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർദേശം നടപ്പാകുന്നതോടെ മാനസികാരോഗ്യ സംരക്ഷണ നിയമപ്രകാരം പരിചരണം ആവശ്യമുള്ളവരെ പൊലീസ് നേരിടുമ്പോൾ സംസ്ഥാനത്താകെ ഒരേ നടപടിക്രമം പിന്തുടരാനുള്ള ഔദ്യോഗിക ചട്ടക്കൂട് നിലവിൽ വരും. പൊലീസിന് വ്യക്തമായ പ്രവർത്തന മാർഗനിർദേശം ലഭിക്കുകയും പുതിയ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പരിശീലനഘട്ടത്തിൽ തന്നെ അത് പഠിക്കേണ്ടിവരികയും ചെയ്യും. മാനസികാരോഗ്യ പരിചരണം ആവശ്യമുള്ളവരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയെന്ന 2017ലെ നിയമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം പ്രായോഗികമായി നടപ്പാക്കുന്നതിൽ പൊലീസിന്റെയും ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെയും ഏകോപനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതാണ് ഉത്തരവിൽനിന്ന് നേരിട്ട് വ്യക്തമാകുന്ന സംസ്ഥാനതല ഫലം.
