നൈറോബി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 04 –
ഒരാളെ സ്പർശിച്ചാൽ അയാളുടെ ജനനേന്ദ്രിയം അപ്രത്യക്ഷമാകുകയോ ചുരുങ്ങുകയോ ചെയ്യുമെന്ന വ്യാജപ്രചാരണത്തെ തുടർന്ന് എട്ട് ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ വ്യാപകമായ ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നതായി റിപ്പോർട്ട്. 2025 ഒക്ടോബർ മുതൽ 2026 ജൂലൈ വരെ ഇത്തരം ആരോപണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആക്രമണങ്ങളിൽ 80ലേറെ പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ബി.ബി.സി ഗ്ലോബൽ ഡിസിൻഫർമേഷൻ യൂണിറ്റ് ആറു രാജ്യങ്ങളിലെ പൊലീസ് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് കണ്ടെത്തി. ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ, ബുറുണ്ടി, സാംബിയ, ടാൻസാനിയ, മൊസാംബിക്ക്, അംഗോള, മലാവി, കെനിയ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഇത്തരം പ്രചാരണം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്. സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിലൂടെയാണ് വ്യാജവാർത്ത അതിവേഗം പടർന്നത്.
തോളിൽ തട്ടിയാൽ ജനനേന്ദ്രിയം അപ്രത്യക്ഷമാകുമെന്ന പ്രചാരണം ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണത്തിന് വഴിവച്ചു
അപരിചിതനായ ഒരാൾ തോളിൽ സ്പർശിച്ചാൽ പുരുഷന്റെ ജനനേന്ദ്രിയം ചുരുങ്ങുകയോ അപ്രത്യക്ഷമാകുകയോ ചെയ്യുമെന്നായിരുന്നു പ്രധാന പ്രചാരണം. ഇതിന് പിന്നാലെ സംശയിക്കപ്പെട്ടവരെ നാട്ടുകാർ വളഞ്ഞ് ആക്രമിക്കുന്ന സംഭവങ്ങൾ ആവർത്തിച്ചു. ടാൻസാനിയയിലെ മെക്കാനിക്കായ ബോണിഫേസ് എംഗാലയെയും സുഹൃത്തിനെയും ഇത്തരമൊരു ആരോപണം ഉന്നയിച്ച് ആൾക്കൂട്ടം ആക്രമിച്ചിരുന്നു. വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ രക്ഷപ്പെടാനായില്ലെന്നാണ് എംഗാല ബി.ബി.സിയോട് പറഞ്ഞത്.
ടിക്ടോക്കും ഫേസ്ബുക്കും വഴി വീഡിയോകളും മുന്നറിയിപ്പുകളും വ്യാപകമായി പ്രചരിച്ചു
ജനനേന്ദ്രിയ മോഷണം നടന്നെന്ന പേരിലുള്ള വീഡിയോകളും അനുഭവവിവരണങ്ങളും മുന്നറിയിപ്പുകളും ടിക്ടോക്ക്, ഫേസ്ബുക്ക് തുടങ്ങിയ സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി പ്രചരിച്ചു. മൊസാംബിക്കിലെയും കെനിയയിലെയും ആക്രമണ വീഡിയോകളിൽ ചിലത് ബി.ബി.സി പരിശോധിച്ച് സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണങ്ങളുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില ഉള്ളടക്കങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ഓൺലൈനിൽ തുടരുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. വ്യാജവിവരങ്ങൾ യഥാർഥ ആക്രമണങ്ങളിലേക്ക് മാറിയെന്നാണ് അന്വേഷണത്തിലെ പ്രധാന കണ്ടെത്തൽ.
മൊസാംബിക്കിൽ ആറ് ആഴ്ചയ്ക്കിടെ 55 മരണം; പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരും ഇരകളായി
ഇത്തരത്തിലുള്ള ആക്രമണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മരണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് മൊസാംബിക്കിലാണ്. 2026 മേയിൽ ആറ് ആഴ്ചയ്ക്കിടെ 55 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി അവിടുത്തെ പൊലീസ് അറിയിച്ചു. കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ, സർക്കാർ ജീവനക്കാർ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഒരാളുടെ ശരീരഭാഗം യഥാർഥത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷമായതായി വൈദ്യശാസ്ത്ര തെളിവുകളൊന്നും ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് മൊസാംബിക്ക് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.
കെനിയയിൽ അഞ്ച് പേരും മലാവിയിൽ എട്ട് പേരും കൊല്ലപ്പെട്ടു
കെനിയയിലെ ക്വാലെ, മൊംബാസ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ഇത്തരം ആരോപണങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ അഞ്ച് പേരെ ആൾക്കൂട്ടം കൊലപ്പെടുത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. വ്യാജവിവരങ്ങൾ കാഴ്ചക്കാരെ നേടാൻ ചില സാമൂഹികമാധ്യമ ഉപയോക്താക്കൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതായാണ് മൊംബാസ കൗണ്ടി കമ്മീഷണർ മുഹമ്മദ് നൂർ ആരോപിച്ചത്. ആക്രമണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പൊലീസ് നിരവധി പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. മലാവിയിലും സമാനമായ ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണങ്ങളിൽ എട്ട് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
അന്ധവിശ്വാസത്തിന് സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളുടെ വേഗം കൂടിയപ്പോൾ വ്യാജപ്രചാരണം അതിർത്തികൾ കടന്നു
ഇത്തരം വിശ്വാസങ്ങൾ ആഫ്രിക്കയിലെ ചില സമൂഹങ്ങളിൽ മുമ്പും ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും പുതിയ ഘട്ടത്തിൽ സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളാണ് പ്രചാരണം അതിവേഗം വ്യാപിപ്പിച്ചതെന്ന് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. പുതിയ തരംഗം 2025ൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോയിലാണ് ആരംഭിച്ചതെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. തുടർന്ന് ബുറുണ്ടി, സാംബിയ, ടാൻസാനിയ, മൊസാംബിക്ക്, അംഗോള, മലാവി, കെനിയ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കും പ്രചാരണം വ്യാപിച്ചു. വ്യാജവിവരവും അന്ധവിശ്വാസവും ചേർന്ന് ആൾക്കൂട്ട അക്രമത്തിലേക്ക് നയിച്ച സംഭവമായാണ് അന്വേഷണത്തിൽ ഇത് വിലയിരുത്തുന്നത്.
