ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 2:

രാജ്യവ്യാപകമായി ദുരന്ത-അടിയന്തര മുന്നറിയിപ്പുകൾ ജനങ്ങളുടെ മൊബൈൽ ഫോണുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് എത്തിക്കുന്ന സെൽ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിങ് സംവിധാനം നടപ്പാക്കാൻ സി-ഡോട്ടിനെ ഏക ഏജൻസിയാക്കിയ കേന്ദ്രസർക്കാർ തീരുമാനം ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ശരിവച്ചു. ജസ്റ്റിസ് സച്ചിൻ ദത്തയാണ് ഉട്ടിമാക്കോ ടെക്നോളജീസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് നൽകിയ ഹർജി തള്ളിയത്. സി-ഡോട്ടിന് പദ്ധതി ഏൽപ്പിച്ച 2024 ഒക്ടോബറിലെ കേന്ദ്രസർക്കാർ ഓഫീസ് മെമ്മോറാണ്ടമാണ് കമ്പനി ചോദ്യം ചെയ്തത്. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ അമിത് സിബൽ, ധീരജ് പി. ദിയോ, ദർപൻ സച്ദേവ, അങ്കിത് ഹണ്ട എന്നിവർ ഹാജരായി. കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ചേതൻ ശർമ, നിധി രാമൻ എന്നിവരടങ്ങിയ അഭിഭാഷക സംഘമാണ് ഹാജരായത്.

സാധാരണ വാണിജ്യ ഇടപാടല്ല; ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം

‘സചേത്’ പദ്ധതി സാധാരണ വാണിജ്യ ആവശ്യത്തിനുള്ള വാങ്ങൽ നടപടിയായി കാണാനാകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ദുരന്തങ്ങളും മറ്റ് പൊതുഅടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ മുന്നറിയിപ്പുകൾ അതിവേഗം ജനങ്ങളിലെത്തിക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. അതിനാൽ പൊതുസുരക്ഷയ്ക്ക് നിർണായകമായ പദ്ധതിയെന്ന നിലയിലാണ് സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം പരിശോധിക്കേണ്ടതെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

തുറന്ന ടെൻഡർ വേണമെന്ന വാദം ഹൈക്കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല

സി-ഡോട്ടിനെ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുത്തത് 2017ലെ പൊതുസാമ്പത്തിക ചട്ടങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്നായിരുന്നു ഉട്ടിമാക്കോയുടെ പ്രധാന വാദം. രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയ മാതൃകയോ തുറന്ന ടെൻഡറോ വേണമെന്ന ദേശീയ ദുരന്തനിവാരണ അതോറിറ്റിയുടെ നിർദേശം അവഗണിച്ചെന്നും കമ്പനി ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ അതോറിറ്റിയുടെ നിർദേശം സർക്കാർ പരിഗണിച്ച ശേഷമാണ് വ്യത്യസ്തമായ തീരുമാനത്തിലെത്തിയതെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഒരു നിർദേശം പരിഗണിച്ചശേഷം രേഖപ്പെടുത്തിയ കാരണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ തീരുമാനമെടുക്കുന്നതും നിർദേശം പൂർണമായി അവഗണിക്കുന്നതും ഒരുപോലെയല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അസാധാരണ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രത്യേക ഏജൻസിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാമെന്ന് കോടതി

സെൽ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിങ് സംവിധാനം നടപ്പാക്കുന്നത് പൊതുസാമ്പത്തിക ചട്ടങ്ങളിലെ ചട്ടം 204ന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്ന സേവനമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തി. അസാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ സാമ്പത്തിക ഉപദേഷ്ടാവുമായി കൂടിയാലോചിക്കുകയും വിശദമായ ന്യായീകരണം നൽകുകയും ചെയ്താൽ പ്രത്യേകമായി തിരഞ്ഞെടുത്ത സ്ഥാപനത്തിൽനിന്ന് സേവനം സ്വീകരിക്കാൻ ഈ ചട്ടം അനുവദിക്കുന്നതായി കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സി-ഡോട്ട് നിർദേശം സാമ്പത്തിക ഉപദേഷ്ടാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പരിശോധിക്കുകയും പിന്നീട് ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തതിനാൽ ആവശ്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ വലിയ തോതിൽ പാലിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

ഏത് കമ്പനിയുടെ സാങ്കേതികവിദ്യ മികച്ചതെന്ന് കോടതി തീരുമാനിക്കില്ല

സി-ഡോട്ടിന്റെയും ഉട്ടിമാക്കോയുടെയും സാങ്കേതിക ശേഷി താരതമ്യം ചെയ്ത് ഏതാണ് മികച്ചതെന്ന് തീരുമാനിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും ഹൈക്കോടതി തള്ളി. ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 226 പ്രകാരമുള്ള നീതിന്യായ പരിശോധനയിൽ സർക്കാർ തീരുമാനം എടുത്ത നടപടിക്രമത്തിന്റെ നിയമസാധുതയാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടതെന്നും തീരുമാനത്തിന്റെ സാങ്കേതിക ഗുണദോഷങ്ങളിൽ കോടതി സ്വന്തം അഭിപ്രായം പകരംവയ്ക്കില്ലെന്നും ജസ്റ്റിസ് സച്ചിൻ ദത്ത വ്യക്തമാക്കി. ദേശീയ സുരക്ഷയും തദ്ദേശീയ സാങ്കേതികവിദ്യ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണമെന്ന സർക്കാർ നിലപാടും കോടതി പരിഗണിച്ചു.

99.82 കോടി രൂപയുടെ സംവിധാനം ഇതിനകം രാജ്യത്ത് പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി

പദ്ധതിക്ക് 99.82 കോടി രൂപ അനുവദിക്കുകയും സെൽ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിങ് സംവിധാനം രാജ്യത്ത് വിന്യസിക്കുകയും ചെയ്തതായി കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. ഇതിനകം പ്രവർത്തിക്കുന്ന രാജ്യവ്യാപക അടിയന്തര മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനത്തിൽ ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഇടപെടുന്നത് ആനുപാതികമല്ലാത്ത നടപടിയാകുമെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. ഇതോടെയാണ് സി-ഡോട്ടിനെ ഏക ഏജൻസിയാക്കിയ തീരുമാനം റദ്ദാക്കണമെന്ന ഉട്ടിമാക്കോയുടെ ആവശ്യം നിരസിച്ചത്.

ഭാവിയിൽ നേരിട്ട് കരാർ നൽകുമ്പോൾ കാരണം രേഖപ്പെടുത്തണമെന്ന് നിർദേശം

കേന്ദ്രത്തിന്റെ നിലവിലെ തീരുമാനം ശരിവച്ചെങ്കിലും ഭാവിയിലെ സമാന നടപടികൾക്ക് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമായ നിർദേശവും നൽകി. തുറന്ന ടെൻഡറിന് പകരം പ്രത്യേക സ്ഥാപനത്തെ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ പൊതുസാമ്പത്തിക ചട്ടങ്ങളിലെ ഏത് വ്യവസ്ഥയാണ് അതിന് അനുമതി നൽകുന്നതെന്ന് വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തണം. തീരുമാനം എടുക്കുന്ന സമയത്തുതന്നെ അതിനുള്ള കാരണം രേഖപ്പെടുത്തുകയും ബന്ധപ്പെട്ട ചട്ടം പരിഗണിച്ച് അധികാരപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ അംഗീകാരം നേടുകയും വേണമെന്ന് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിനും മറ്റ് കേന്ദ്ര വകുപ്പുകൾക്കും കോടതി നിർദേശം നൽകി.

പൊതുതാൽപര്യത്തിന് തുറന്ന ടെൻഡറിൽനിന്ന് മാറാം; നടപടിക്രമം സുതാര്യമായിരിക്കണം

ഈ വിധിയോടെ എല്ലാ സർക്കാർ പദ്ധതികൾക്കും തുറന്ന ടെൻഡർ ഒഴിവാക്കാമെന്ന് ഹൈക്കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. അസാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പൊതുതാൽപര്യം മുൻനിർത്തി പൊതുസാമ്പത്തിക ചട്ടങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ച് പ്രത്യേക സ്ഥാപനത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കാമെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. അതേസമയം, അതിനുള്ള നിയമവ്യവസ്ഥയും കാരണങ്ങളും അംഗീകാരവും വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തണമെന്ന് നിർദേശിച്ചതിലൂടെ ഭാവിയിലെ ഇത്തരം സർക്കാർ വാങ്ങൽ നടപടികളിൽ കൂടുതൽ നടപടിക്രമ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.