മുംബൈ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 02 –

മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ബലപ്രയോഗം, വഞ്ചന, ഭീഷണി, സമ്മർദം, തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കൽ, അന്യായ സ്വാധീനം, പ്രലോഭനം, വിവാഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വഞ്ചന തുടങ്ങിയ മാർഗങ്ങളിലൂടെ നടത്തുന്ന മതപരിവർത്തനം കുറ്റകരമാക്കുന്ന മഹാരാഷ്ട്ര ഫ്രീഡം ഓഫ് റിലീജൻ ആക്ട്, 2026 നിലവിൽ വന്നു. സ്വമേധയാ മതം മാറുന്നവർ പാലിക്കേണ്ട നടപടിക്രമവും നിയമം വ്യക്തമാക്കുന്നു. 2026 മാർച്ചിൽ ബിജെപി നേതൃത്വത്തിലുള്ള മഹായുതി സർക്കാർ നിയമം നിയമസഭയിൽ പാസാക്കിയിരുന്നു.

ബലപ്രയോഗവും വഞ്ചനയും തടയുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന് സർക്കാർ

നിർബന്ധിതവും വഞ്ചനാപരവുമായ മതപരിവർത്തനം തടയുകയാണ് നിയമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്നാണ് സർക്കാർ പറയുന്നത്. സ്വമേധയുള്ള മതപരിവർത്തനമോ യഥാർഥ മതാന്തര ബന്ധങ്ങളോ നിയമം നിരോധിക്കുന്നില്ലെന്നും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. നിയമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകളിൽ ‘ലവ് ജിഹാദ്’, മതാന്തര ബന്ധങ്ങൾ, മതസ്വാതന്ത്ര്യം, സ്വകാര്യത, വ്യക്തിപരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ‘ലവ് ജിഹാദ്’ എന്നത് നിയമത്തിൽ പ്രത്യേക കുറ്റമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.

മതം മാറാൻ മുൻകൂർ അറിയിപ്പ്

സ്വമേധയാ മതം മാറുന്നവരും സർക്കാർ അധികൃതരെ മുൻകൂട്ടി അറിയിക്കേണ്ട വ്യവസ്ഥയാണ് വിമർശനത്തിന് ഇടയാക്കുന്നത്. വ്യക്തിയുടെ വിശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്വകാര്യ തീരുമാനം ഭരണനടപടിയായി മാറുമെന്നാണ് എതിർപ്പുകാരുടെ വാദം. മതം സ്വീകരിക്കാനും ഉപേക്ഷിക്കാനും മാറ്റാനും വ്യക്തിക്ക് ഭരണകൂടത്തിന്റെ അനാവശ്യ ഇടപെടലില്ലാതെ കഴിയണമെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

മതാന്തര ബന്ധങ്ങളിലും ആശങ്ക

മതാന്തര ബന്ധങ്ങളിലുള്ളവർക്കെതിരെ കുടുംബാംഗങ്ങളോ മറ്റുള്ളവരോ പരാതി നൽകിയാൽ പൊലീസ് അന്വേഷണം ആരംഭിക്കാൻ നിയമം വഴിയൊരുക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ഉയരുന്നു. സാധാരണ കുടുംബവിരോധമോ മതാന്തര ബന്ധത്തോടുള്ള എതിർപ്പോ ക്രിമിനൽ അന്വേഷണമായി മാറരുതെന്നാണ് വിമർശകരുടെ നിലപാട്. എന്നാൽ പരസ്പര സമ്മതത്തോടെയുള്ള ബന്ധങ്ങൾ ലക്ഷ്യമല്ലെന്നും നിയമവിരുദ്ധ മതപരിവർത്തനമാണ് നിയമം തടയുന്നതെന്നും സർക്കാർ പറയുന്നു.

തെളിവിന്റെ ബാധ്യതയിലും വിമർശനം

മതപരിവർത്തനം നിയമാനുസൃതവും സ്വമേധയുള്ളതുമാണെന്ന് തെളിയിക്കാൻ പ്രതിക്ക് ബാധ്യത വരുത്തുന്ന വ്യവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചും വിമർശനം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. കുറ്റം തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത പ്രോസിക്യൂഷനാണെന്ന സാധാരണ ക്രിമിനൽ നിയമതത്വത്തിൽ നിന്ന് ഇത് വ്യത്യസ്തമാണെന്നാണ് വിമർശകരുടെ വാദം. സ്ത്രീകളുടെ വ്യക്തിപരമായ തീരുമാനങ്ങളിൽ കുടുംബത്തിനോ ഭരണകൂടത്തിനോ കൂടുതൽ ഇടപെടൽ ലഭിക്കാമെന്ന ആശങ്കയും അവർ ഉന്നയിക്കുന്നു.

7 മുതൽ 10 വർഷം വരെ തടവ്

നിയമവിരുദ്ധ മതപരിവർത്തനം നടത്തിയാൽ ഏഴ് മുതൽ പത്ത് വർഷം വരെ തടവും പിഴയും ലഭിക്കാം. സ്ത്രീകൾ, പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവർ, പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വിഭാഗക്കാർ എന്നിവരെ ഉൾപ്പെടുത്തിയ കേസുകളിൽ കൂടുതൽ കർശനമായ ശിക്ഷയ്ക്കും നിയമത്തിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 5-ന് പുണെ സിറ്റി പൊലീസ് പുതിയ നിയമപ്രകാരമുള്ളതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ആദ്യ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള 22 വയസ്സുകാരൻ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പങ്കാളിയെ മതം മാറാൻ സമ്മർദപ്പെടുത്തി എന്നാരോപിച്ചായിരുന്നു കേസ്.

നിയമത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം

സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം മതപരിവർത്തന വിരുദ്ധ നിയമം കൊണ്ടുവന്ന ആദ്യ സംസ്ഥാനം ഒഡീഷയാണ്. 1967-ൽ ഒറീസ ഫ്രീഡം ഓഫ് റിലീജൻ ആക്ട് പാസാക്കി. പിന്നീട് മധ്യപ്രദേശ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങൾ സമാന നിയമങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. അരുണാചൽ പ്രദേശ്, ഛത്തീസ്ഗഢ്, ഗുജറാത്ത്, ഹരിയാന, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്, ഝാർഖണ്ഡ്, കർണാടക, മധ്യപ്രദേശ്, ഒഡീഷ, ഉത്തർപ്രദേശ്, ഉത്തരാഖണ്ഡ് എന്നിവയ്ക്കൊപ്പമാണ് ഇപ്പോൾ മഹാരാഷ്ട്രയും ഈ പട്ടികയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നത്.

ഭരണഘടനാ ചോദ്യങ്ങളും തുടരുന്നു

മതം തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം, ജീവിത പങ്കാളിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം, സ്വകാര്യത, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം തുടങ്ങിയ ഭരണഘടനാപരമായ വിഷയങ്ങളാണ് നിയമത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പ്രധാന ചർച്ച. നിയമം ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണോ എന്നത് അന്തിമമായി കോടതികളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തിന് വിധേയമായിരിക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.