ന്യൂഡൽഹി / 2026 / സെപ്റ്റംബർ 01
പ്രധാനമന്ത്രി ധൻ-ധാന്യ കൃഷി യോജനയുടെ പുരോഗതി കേന്ദ്ര കൃഷി-കർഷകക്ഷേമ, ഗ്രാമവികസന മന്ത്രി ശിവരാജ് സിങ് ചൗഹാൻ ഇന്ന് ന്യൂഡൽഹിയിലെ കൃഷിഭവനിൽ അവലോകനം ചെയ്തു. പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ 100 ജില്ലകളിൽ നടപ്പാക്കൽ വേഗത്തിലാക്കുക, വിവിധ പദ്ധതികളെ ഏകോപിപ്പിക്കുക, ജില്ലാതല പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കർഷകർക്ക് ലഭിക്കുന്ന നേട്ടം കൃത്യമായി അളക്കുക എന്നിവയ്ക്കാണ് അവലോകനത്തിൽ പ്രധാന ഊന്നൽ നൽകിയത്. ഏപ്രിൽ 2026-ൽ 22.54 ആയിരുന്ന 100 ജില്ലകളുടെ ശരാശരി സ്കോർ ജൂലൈയിൽ 38.85 ആയി ഉയർന്നതായും യോഗത്തിൽ അറിയിച്ചു.
100 ജില്ലകളുടെ പ്രകടനം കണക്കുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി വിലയിരുത്തുന്നു
കാർഷിക ഉൽപാദനക്ഷമത കുറവ്, കൃഷിയിടങ്ങളിൽ വിളയെടുക്കുന്ന തോത് കുറവ്, കാർഷിക വായ്പ വിതരണം കുറവ് എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പ്രധാനമന്ത്രി ധൻ-ധാന്യ കൃഷി യോജനയ്ക്കായി 100 ജില്ലകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. കാർഷിക ഉൽപാദനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുക, വിള വൈവിധ്യവത്കരണവും സുസ്ഥിര കാർഷികരീതികളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, വിളവെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള സംഭരണശേഷി കൂട്ടുക, ജലസേചന സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, ഹ്രസ്വ-ദീർഘകാല കാർഷിക വായ്പകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം വർധിപ്പിക്കുക, ഭരണവും സേവനവിതരണവും മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നീ ആറ് പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളാണ് പദ്ധതിക്കുള്ളത്.
11 മന്ത്രാലയങ്ങളുടെയും വകുപ്പുകളുടെയും 36 കേന്ദ്ര പദ്ധതികൾ, സംസ്ഥാന പദ്ധതികൾ, സ്വകാര്യ മേഖലയുടെ പങ്കാളിത്തം എന്നിവ ഏകോപിപ്പിച്ചാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. 36 പദ്ധതികളിലായി 74 പ്രവർത്തന സൂചികകളും 47 ഫല സൂചികകളും ഉൾപ്പെടെ 121 സൂചികകൾ വാർഷിക ലക്ഷ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്ത് പുരോഗതി വിലയിരുത്താൻ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമന്ത്രി ധൻ-ധാന്യ കൃഷി യോജനയുടെ ഡാഷ്ബോർഡ് വഴി പ്രവർത്തന സൂചികകളിലെ ജില്ലാ പ്രകടനം എല്ലാ മാസവും റാങ്ക് ചെയ്യുന്നു. ഫല സൂചികകൾ അടിസ്ഥാനനിലയുമായി താരതമ്യം ചെയ്ത് പുരോഗതി വിലയിരുത്താൻ ഉപയോഗിക്കും.
ആറ് ലക്ഷ്യങ്ങളിലായി 100 ജില്ലകളുടെ ശരാശരി സ്കോർ ഏപ്രിലിലെ 22.54ൽ നിന്ന് ജൂലൈയിൽ 38.85 ആയി ഉയർന്നു. ആകെ 16.31 പോയിന്റിന്റെ വർധനയാണ് ഉണ്ടായത്. കാർഷിക ഉൽപാദനക്ഷമതയിലെ ശരാശരി സ്കോർ 2.53ൽ നിന്ന് 6.70 ആയും, വിള വൈവിധ്യവത്കരണവും സുസ്ഥിര കാർഷികരീതികളും 5.60ൽ നിന്ന് 8.65 ആയും ഉയർന്നു. വിളവെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള സംഭരണശേഷി 2.61ൽ നിന്ന് 3.82 ആയും, ജലസേചന അടിസ്ഥാനസൗകര്യം 1.65ൽ നിന്ന് 4.20 ആയും, കാർഷിക വായ്പ ലഭ്യത 2.81ൽ നിന്ന് 5.59 ആയും, ഭരണവും സേവനവിതരണവും 7.94ൽ നിന്ന് 10.33 ആയും മെച്ചപ്പെട്ടു.
എല്ലാ ജില്ലകളും പ്രവർത്തന പദ്ധതികൾ സമർപ്പിച്ചു
100 ജില്ലകളും ജില്ലാ പ്രവർത്തന പദ്ധതികൾ ഡാഷ്ബോർഡിൽ അപ്ലോഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഈ 100 പദ്ധതികളിലും അഭിപ്രായവും നിർദേശവും നൽകിയതായാണ് അവലോകനത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയത്. ജൂലൈ 2026 വരെ പ്രവർത്തന സൂചികകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങളും എല്ലാ ജില്ലകളും സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തെ ഫല സൂചിക വിവരങ്ങളും 100 ജില്ലകളും നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
പദ്ധതിയുടെ അവലോകനത്തിനും നിരീക്ഷണത്തിനുമായി സംസ്ഥാന, ജില്ലാ, ദേശീയ തലങ്ങളിൽ സമിതികൾ രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേന്ദ്ര നോഡൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സ്ഥലതലത്തിൽ പതിവായി പരിശോധന നടത്തി നടപ്പാക്കൽ വിലയിരുത്തുന്നുമുണ്ട്.
ചെലവല്ല, കർഷകനിലെത്തുന്ന ഫലമാണ് പ്രധാനമെന്ന് വിലയിരുത്തൽ
പ്രവർത്തനങ്ങളും ചെലവും മാത്രം പരിശോധിക്കുന്ന രീതിയിൽ നിന്ന് മാറി യഥാർത്ഥ ഫലങ്ങളും കർഷകർക്ക് ലഭിക്കുന്ന നേട്ടങ്ങളും അളക്കുന്ന തരത്തിൽ നിരീക്ഷണ സംവിധാനം ശക്തമാക്കണമെന്നാണ് അവലോകനത്തിൽ നിർദേശം. പ്രധാനമന്ത്രി ധൻ-ധാന്യ കൃഷി യോജന ഡാഷ്ബോർഡിലെ സാമ്പത്തിക പുരോഗതി വിഭാഗം 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31-ന് പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കി. ഗുണഭോക്തൃ പുരോഗതി വിഭാഗം സെപ്റ്റംബർ മധ്യത്തോടെ ആരംഭിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യം. ഇതിലൂടെ ഓരോ ഗുണഭോക്താവിനും ലഭിച്ച നേട്ടങ്ങൾ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താനാകും.
ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഡാഷ്ബോർഡ് വഴി കേന്ദ്ര പദ്ധതികൾ, സംസ്ഥാന പദ്ധതികൾ, മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ എന്നിവയിലൂടെ ധൻ-ധാന്യ ജില്ലകളിൽ നടത്തിയ നിക്ഷേപങ്ങളും ഇടപെടലുകളും ഒരുമിച്ച് വിലയിരുത്താനാകും. എത്ര വിഭവങ്ങൾ വിനിയോഗിച്ചു, എന്തെല്ലാം പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു, എത്ര കർഷകർക്ക് പ്രയോജനം ലഭിച്ചു, എന്ത് ഫലമുണ്ടായി എന്നിവ സമഗ്രമായി പരിശോധിക്കാനാണ് ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ലക്ഷക്കണക്കിന് കർഷകർക്കും കാർഷിക പ്രവർത്തകർക്കും പരിശീലനം
ശേഷിവികസനം പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ഘടകമാണ്. 2026 ജനുവരി മുതൽ ജൂലൈ വരെ 6,90,530 കർഷകർക്കും 88,961 കാർഷിക വിപുലീകരണ പ്രവർത്തകർക്കും വിവിധ കഴിവുകളിൽ പരിശീലനം നൽകി. ഇതിന് പുറമെ 2,20,683 കർഷകർക്കും കാർഷിക വിപുലീകരണ പ്രവർത്തകർക്കും പ്രകൃതി കൃഷിയിലും പരിശീലനം നൽകി.
ശേഷിവികസനത്തിനും സ്ഥലതല ഇടപെടലുകൾക്കുമായി കൃഷി വിജ്ഞാന കേന്ദ്രങ്ങളെ സാങ്കേതിക പങ്കാളികളായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ കാർഷിക വിപുലീകരണ സംവിധാനം ശക്തിപ്പെടുത്താനും മെച്ചപ്പെട്ട കാർഷികരീതികൾ കർഷകരിലേക്കെത്തിക്കാനും ലക്ഷ്യമിടുന്നു. 11 മന്ത്രാലയങ്ങളുടെയും വകുപ്പുകളുടെയും 36 കേന്ദ്ര പദ്ധതികൾ, സംസ്ഥാന പദ്ധതികൾ, സ്വകാര്യ മേഖലയുടെ ഇടപെടലുകൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നതിലും അവലോകനം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.
കേന്ദ്ര പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ 2026-27, 2027-28 വർഷങ്ങളിലെ കോർപ്പറേറ്റ് സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്ത പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി പ്രധാനമന്ത്രി ധൻ-ധാന്യ കൃഷി യോജന ജില്ലകളെ ദത്തെടുക്കുന്ന സംവിധാനം പൊതുമേഖലാ സംരംഭ വകുപ്പ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിലൂടെ ഈ ജില്ലകളിലെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് അധിക പിന്തുണ ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഇത്തരം നിക്ഷേപങ്ങളും ഏകോപന പ്രവർത്തനങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തി പദ്ധതികളുടെ സംയുക്ത ഫലം വിലയിരുത്തുന്നതിനായി നിരീക്ഷണ സംവിധാനവും ശക്തമാക്കുകയാണ്.
ഒക്ടോബറിൽ പദ്ധതിക്ക് ഒരു വർഷം; പുരോഗതി അവതരിപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേക പരിപാടി
പ്രധാനമന്ത്രി ധൻ-ധാന്യ കൃഷി യോജനയ്ക്ക് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ 2025 ജൂലൈ 16-ന് അംഗീകാരം നൽകി. 2025 ഒക്ടോബർ 11-ന് പ്രധാനമന്ത്രി പദ്ധതി ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചു. പദ്ധതിയുടെ ഡാഷ്ബോർഡ് 2025 ഒക്ടോബറിന്റെ അവസാന ആഴ്ചയിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമായി. പ്രവർത്തന സൂചികകളുടെ പ്രതിമാസ റാങ്കിങ് 2025 നവംബർ മുതൽ ആരംഭിച്ചു.
2026 ഒക്ടോബറിൽ പദ്ധതി ഒരു വർഷം പൂർത്തിയാക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ 100 ധൻ-ധാന്യ ജില്ലകളുടെ പുരോഗതിയും പ്രകടനവും അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രത്യേക പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കാൻ ആലോചനയുണ്ട്. റാബി സമ്മേളനങ്ങളിലും മേഖലാ സമ്മേളനങ്ങളിലും പദ്ധതിയുടെ പുരോഗതി അവതരിപ്പിക്കും. കൃഷിമന്ത്രിയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ ദേശീയ നിർവാഹക സമിതി യോഗം വിളിക്കുന്ന കാര്യവും അവലോകനത്തിൽ പരിഗണിച്ചു. ഓരോ ജില്ലാ ധൻ-ധാന്യ സമിതിയിലും രണ്ട് പുരോഗമന കർഷകരെ നാമനിർദേശം ചെയ്ത് കർഷക പങ്കാളിത്തം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കാനുള്ള നിർദേശവും പരിശോധിച്ചു.
