ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 1 –
കൊലക്കേസിൽ ജീവപര്യന്തം തടവ് അനുഭവിച്ചിരുന്ന മോതി എന്ന മോഹിതിന്റെ മുൻകാല മോചന അപേക്ഷ അഞ്ചാം തവണയും തള്ളിയ സെന്റൻസ് റിവ്യൂ ബോർഡിന്റെ 2025 ഒക്ടോബർ 16-ലെ തീരുമാനം ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസ് ഗിരീഷ് കത്പാലിയയാണ് ഹർജി അനുവദിച്ച് തടവുകാരനെ ഉടൻ ജയിലിൽ നിന്ന് വിട്ടയക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടത്. മോതി എന്ന മോഹിതായിരുന്നു ഹർജിക്കാരൻ. ഡൽഹി ദേശീയ തലസ്ഥാന പ്രദേശ സർക്കാരും മറ്റൊരാളുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ വൃന്ദ ഭണ്ഡാരി, വൻഷിത ഗുപ്ത എന്നിവരും സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സ്റ്റാൻഡിങ് കൗൺസൽ അമോൽ സിൻഹ, അഭിഭാഷകൻ ക്ഷിതിസ് ഗാർഗ് എന്നിവരും ഹാജരായി. 2004-ലെ ഡിഫൻസ് കോളനി പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ കേസിൽ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം ലഭിച്ച ജീവപര്യന്തം തടവാണ് ഹർജിക്കാരൻ അനുഭവിച്ചിരുന്നത്.
ഇരുപത് വർഷത്തിലേറെ ജയിലിൽ; ഇളവുകാലം കൂടി കണക്കാക്കിയാൽ 25 വർഷത്തിലധികം ശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു
ഹർജിക്കാരൻ ഇരുപത് വർഷത്തിലേറെ യഥാർഥ തടവ് അനുഭവിച്ചതായും ശിക്ഷാ ഇളവ് കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തിയാൽ 25 വർഷത്തിലധികം തടവുകാലം പൂർത്തിയാക്കിയതായും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. കുറ്റത്തിന്റെ സ്വഭാവം, ഗൗരവം, ജയിലിലെ പെരുമാറ്റം തൃപ്തികരമല്ലെന്ന വിലയിരുത്തൽ, വീണ്ടും കുറ്റം ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യത എന്നിവ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് സെന്റൻസ് റിവ്യൂ ബോർഡ് ആദ്യം മോചനം നിഷേധിച്ചത്. പിന്നീട് നാലുതവണ കൂടി അപേക്ഷ തള്ളി. അഞ്ചാം തവണയും അനുകൂല തീരുമാനം ലഭിക്കാതിരുന്നതോടെയാണ് ഹർജിക്കാരൻ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
അനുകൂല പൊലീസ് റിപ്പോർട്ടിന് വിരുദ്ധമായി ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മിഷണർ മോചനം ശുപാർശ ചെയ്തില്ല
2025 ഓഗസ്റ്റ് 28-ലെ പൊലീസ് പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ട് ഹർജിക്കാരന് അനുകൂലമായിരുന്നിട്ടും അത് സെന്റൻസ് റിവ്യൂ ബോർഡിലേക്ക് അയച്ച ഡെപ്യൂട്ടി പൊലീസ് കമ്മിഷണർ 2025 സെപ്റ്റംബർ 15-ലെ കത്തിൽ മോചനം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നില്ലെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയതാണ് കോടതി ഗൗരവമായി കണ്ടത്. ബന്ധപ്പെട്ട സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ ഹർജിക്കാരൻ വീണ്ടും കുറ്റകൃത്യത്തിൽ ഏർപ്പെടാനുള്ള പ്രവണതയില്ലെന്നും മോചനത്തെ എതിർക്കാൻ പ്രത്യേക കാരണമില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. എന്നിട്ടും അതിന് വിരുദ്ധമായ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചതിൽ മനസ്സിരുത്തിയുള്ള പരിഗണന ഉണ്ടായില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.
2026 മേയ് 11-ന് വാദം ഭാഗികമായി കേട്ടപ്പോൾ ഈ വൈരുധ്യം ഹർജിക്കാരന്റെ അഭിഭാഷക കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി. തുടർന്ന് ബന്ധപ്പെട്ട ഡെപ്യൂട്ടി പൊലീസ് കമ്മിഷണറോട് വിശദീകരണം തേടി. 2026 മേയ് 12-ന് നൽകിയ വിശദീകരണം തെറ്റ് വ്യക്തമാക്കുന്നതിന് പകരം മുൻ നിലപാട് ന്യായീകരിക്കാനാണ് ശ്രമിച്ചതെന്നും കോടതി വിമർശിച്ചു. ഡെപ്യൂട്ടി പൊലീസ് കമ്മിഷണറുടെ ശുപാർശ മനസ്സിരുത്താതെയുള്ള നടപടിയാൽ ബാധിച്ചിരുന്നുവെന്നും അത് സെന്റൻസ് റിവ്യൂ ബോർഡിന്റെ തീരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നുവെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.
പഴയ തീരുമാനങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച സെന്റൻസ് റിവ്യൂ ബോർഡ് ഹർജിക്കാരന്റെ കേസ് പുതുതായി പരിശോധിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി
അഞ്ചാം തവണ അപേക്ഷ പരിഗണിക്കുമ്പോഴും സെന്റൻസ് റിവ്യൂ ബോർഡ് വിഷയം പുതുതായി വിലയിരുത്തിയതായി കാണാനാകുന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. മുൻ യോഗങ്ങളിലെ തീരുമാനങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുകയാണ് ചെയ്തതെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. മുൻകാല മോചനം ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരപരിധിയിലാണെങ്കിലും അത്തരം തീരുമാനങ്ങൾ ഭരണഘടനാ കോടതിയുടെ ജുഡീഷ്യൽ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാണെന്നും ജസ്റ്റിസ് ഗിരീഷ് കത്പാലിയ വ്യക്തമാക്കി.
ഹർജിക്കാരന്റെ കേസ് വീണ്ടും ബോർഡിലേക്ക് തിരിച്ചയച്ചാൽ സമാനമായ മറുപടി ആവർത്തിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്നും അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ വീണ്ടും ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കേണ്ടിവരുമെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ദീർഘകാല തടവ് തുടരുന്നത് ഹർജിക്കാരന്റെ പരിഷ്കരണത്തെ തന്നെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാമെന്നതിനാൽ വിഷയം വീണ്ടും സെന്റൻസ് റിവ്യൂ ബോർഡിലേക്ക് അയക്കുന്നത് നീതിയുക്തമല്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.
ആദ്യ കുറ്റവാളി; ജയിലിൽ ബിരുദം നേടി, വിവിധ ജോലികളും ചെയ്തതായി രേഖകൾ
ഹർജിക്കാരൻ ആദ്യമായി കുറ്റകൃത്യത്തിൽപ്പെട്ടയാളാണെന്നും മറ്റ് കുറ്റപശ്ചാത്തലങ്ങളില്ലെന്നും കോടതി പ്രത്യേകം പരിഗണിച്ചു. ജയിലിൽ കഴിയുമ്പോൾ ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയ ഹർജിക്കാരൻ സ്റ്റോർ അസിസ്റ്റന്റ്, പ്ലംബർ, കൺട്രോൾ റൂം അസിസ്റ്റന്റ്, ഓഫീസ് അറ്റൻഡന്റ്, വീഡിയോ കോൺഫറൻസ് അറ്റൻഡന്റ് തുടങ്ങി വിവിധ ജോലികളും ചെയ്തിരുന്നു. പരോളിലോ ഫർലോയിലോ പുറത്തിറങ്ങിയ സമയങ്ങളിൽ നോയിഡയിലെ റെസ്റ്റോറന്റുകളിൽ അറ്റൻഡന്റായി ജോലി ചെയ്തതായും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.
പ്രൊബേഷൻ ഓഫീസറുടെ സാമൂഹിക അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടിലും മോചിതനായ ശേഷം റെസ്റ്റോറന്റിൽ ജോലി തുടരാനും കുടുംബത്തിലും സമൂഹത്തിലും പൂർണമായി പുനഃസംയോജിക്കാനും ഹർജിക്കാരൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പരോൾ, ഫർലോ സമയങ്ങളിൽ അച്ചടക്കലംഘനമോ അക്രമസംഭവമോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നും പൊലീസ് പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
പഴയ തെറ്റുകൾ മനുഷ്യന്റെ ഭാവിയെ എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാക്കരുതെന്ന് ഋഗ്വേദ പരാമർശം
വിധിയുടെ തുടക്കത്തിൽ കോടതി ഋഗ്വേദത്തിലെ ഒരു പ്രാർത്ഥനയെ പരാമർശിച്ചു. അറിവില്ലായ്മയിലോ ചിന്താശൂന്യതയിലോ ചെയ്ത പഴയ തെറ്റുകൾ കാരണം ഒരാൾ നശിച്ചുപോകരുതെന്നും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട് മോചിതനാകണമെന്നുമുള്ള ആശയമാണ് കോടതി എടുത്തുപറഞ്ഞത്. ഓസ്കർ വൈൽഡിന്റെ ഭൂതകാലവും ഭാവിയും സംബന്ധിച്ച പ്രസിദ്ധമായ വാക്കുകളും കൗടില്യന്റെ അർഥശാസ്ത്രത്തിലെ പരിഷ്കരണാധിഷ്ഠിത ശിക്ഷാ ചിന്തകളും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഹർജിക്കാരനെ ജീവിതാവസാനംവരെ ജയിലിൽ തന്നെ തുടരാൻ അനുവദിക്കുന്നത് പ്രതികാരമോ ഭീഷണിപ്പെടുത്തലോ പോലുള്ള ശിക്ഷാസിദ്ധാന്തങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാമെങ്കിലും പരിഷ്കരണാധിഷ്ഠിത ശിക്ഷയുടെ ആശയം തകർക്കുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ശിക്ഷയുടെ ലക്ഷ്യത്തിൽ വ്യക്തിയുടെ പുനരധിവാസത്തിനും പരിഷ്കരണത്തിനും പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന സമീപനമാണ് വിധിയിൽ പ്രതിഫലിച്ചത്.
അഞ്ചാം നിരസിക്കൽ റദ്ദാക്കി; വീണ്ടും ബോർഡിലേക്ക് അയക്കാതെ നേരിട്ട് മോചനം
2025 ഒക്ടോബർ 16-ലെ സെന്റൻസ് റിവ്യൂ ബോർഡ് യോഗത്തിന്റെ മിനിറ്റ്സിൽ ഹർജിക്കാരന്റെ മുൻകാല മോചനം നിരസിച്ച ഭാഗം ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. കേസ് വീണ്ടും ബോർഡിലേക്ക് തിരിച്ചയക്കാതെ തന്നെ ഹർജിക്കാരനെ ഉടൻ ജയിലിൽ നിന്ന് വിട്ടയക്കാൻ കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ഡിഫൻസ് കോളനി പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ 2004-ലെ 428-ാം നമ്പർ കേസിൽ ലഭിച്ച ജീവപര്യന്തം തടവിൽ നിന്നാണ് മോചനം അനുവദിച്ചത്.
മുൻകാല മോചന തീരുമാനങ്ങളിൽ യാന്ത്രിക സമീപനം പാടില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി
വിധിയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് വ്യക്തമാകുന്നത് മുൻകാല മോചന അപേക്ഷകൾ ഓരോ തവണയും വ്യക്തിഗത സാഹചര്യങ്ങളും പുതിയ രേഖകളും പരിശോധിച്ച് മനസ്സിരുത്തിയാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടതെന്നാണ്. എക്സിക്യൂട്ടീവിനാണ് മുൻകാല മോചനത്തിൽ പ്രാഥമിക അധികാരമെങ്കിലും തീരുമാനം യാന്ത്രികമോ മുൻ തീരുമാനങ്ങളുടെ ആവർത്തനമോ ആകരുത്. പുനരധിവാസസാധ്യത, പൊലീസ് റിപ്പോർട്ട്, ജയിലിലെ പെരുമാറ്റം, കുറ്റപശ്ചാത്തലം എന്നിവ അവഗണിച്ച് മോചനം നിഷേധിച്ചാൽ ഹൈക്കോടതിക്ക് ജുഡീഷ്യൽ പരിശോധന നടത്താമെന്നും ഈ വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.
